محدث، فقیه، مورخ و شاعر شهیر و بزرگ اهل سنت، اِبْن حَجَر عَسْقَلانی؛ در کتاب مهم تاریخی-تراجمی خود به نام « الدرر الکامنه فی أعیان المائه الثامنه » که ترجمه احوال اعیان و ملوک و امرا و نویسندگان و وزرا و ادبا و شعرا و روات حدیث نبوی را در قرن ۸ق گرد آورده است؛ در مورد ابن تیمیه نقلی را آورده است از قول اهل شام:
«…وَمِنْهُم من ینْسبهُ إِلَى النِّفَاق لقَوْله فِی عَلیّ مَا تقدم وَلقَوْله إِنَّه کَانَ مخذولا حَیْثُ مَا توجه وَأَنه حاول الْخلَافَه مرَارًا فَلم ینلها وَإِنَّمَا قَاتل للرئاسه لَا للدیانه وَلقَوْله إِنَّه کَانَ یحب الرِّئَاسَه وَأَن عُثْمَان کَانَ یحب المَال وَلقَوْله أَبُو بکر أسلم شَیخا یدْرِی مَا یَقُول وَعلی أسلم صَبیا وَالصَّبِیّ لَا یَصح إِسْلَامه على قَول…»[1]
«کسانی هستند که ابن تیمیه را منافق میدانند. به خاطر قول و نظرش درباره علی [علیه السلام] که گذشت. و به خاطر نظرش درباره او (امیرالمؤمنین علیه السلام)، چراکه او را مخذول و خار میداند از این جهت که توجهی به او نمی شده و او بارها برای رسیدن به خلافت تلاش کرد اما به آن نرسید؛ جنگهای او را نه برای دین بلکه برای ریاست میداند. نظرش این است که علی [علیه السلام] دوستدار ریاست بود و عثمان حب مال داشت. اسلام آوردن ابوبکر را در پیری میدانست و حال آنکه میدانست که چه میگوید. و اسلام آوردن علی [علیه السلام] را در کودکی میداند و حال آنکه بنا بر قولی اسلام کودک صحیح نیست.»
[1] . الدرر الکامنه فی أعیان المائه الثامنه چاپ الدکن حیدرآباد هند ج1 ص 181
