سه شنبه, 15 اسفند 1391 ساعت 13:24
خواندن 2196 دفعه

دختر پیامبر؛ مروری بر احوالات حضرت زهرا سلام الله علیها بعد از رسول خدا صلی الله علیه وآله

پیامبر تنها یک دختر از خود باقی گذاشت؛ او از دنیا رفت و به خاک سپرده شد و شما نه در مرگ، نه در نماز و نه در دفنش حاضر نبودید حتی قبر او را نمی‌شناسید.

رحلت پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) یکی از بزرگ‌ترین وقایع در تمام دوران حیات اسلام بود و به سرعت،‌ حوادث بزرگ دیگری را به دنبال داشت. اولین حادثه ماجرای سقیفه بود که بلافاصله بعد از رحلت پیامبر (صلی الله علیه وآله) رخ داد و نقش تعیین کننده‌ای را در سرنوشت همه‌ی ادوار آینده‌ی اسلام داشت. این کتاب که برگرفته از درس‌های علامه سید مرتضی عسکری است در دو فصل زیر نگاشته شده است:

فصل اول-

مطالب این کتاب در دو بخش کلی تقسیم می‌شود. بخش اول هم به 2 قسمت تقسیم می‌شود. در قسمت اول بخش اول بحث بیشتر جدلی و احتجاجی است.

این بخش با بررسی جریان سقیفه و تبیین و تحلیل آن شروع شده و سپس حکومت زاییده شده از آن و آثار و نتایجی که به بار آورده است از جمله بررسی یورش به بیت نبوت و مصادره‌ فدک و همچنین کلیه‌ اموال خاندان پیامبر (صلی الله علیه وآله) می‌پردازد. در قسمت بعدی هم به مسائل مهم و اصلی از جمله بیماری،‌ وفات و خاکسپاری دختر پیامبر (صلی الله علیه وآله) پرداخته می‌شود که شکل بحث بیشتر توضیحی تبیینی است.

در مباحث قسمت اول ناگزیر بیشتر به اسناد و مدارک مشهور و مقبول مسلمانان مانند تاریخ‌الرسل و‌الملوک طبری (امام مورخان اسلام رسمی) طبقات الکبری ابن سعد کاتب الواقدی (معتبرترین ترجمه نگار قدیم مکتب خلافت)، انساب‌الاشراف بلاذری (قدیمی‌ترین مورخ با تاریخی بزرگ و مفصل)،‌ تاریخ المدینه‌المنوره ابن شبه (قدیمی‌ترین مدینه‌شناس) و یا صحیح بخاری و مسلم (دو امام محدثان مکتب خلافت) مراجعه می‌شود. البته در صورت لزوم به بررسی سندی نیز دست پرداخته است و در حد ممکن به اتفاق و اجماع مورخان و محدثان نزدیک شده است.

فصل دوم-

در قسمت دوم بحث تطبیقی است. بدین صورت که مراجع هر دو مکتب را در کنار هم می‌آورد و در صورت لزوم با یکدیگر تطبیق و مقایسه می‌کند. در بخش دوم از ورود پیامبر (صلی الله علیه وآله) به مدینه و چگونگی ساختمان مسجد آن شهر و همچنین موقعیت خانه‌ پیامبر (صلی الله علیه وآله) و خانه‌ی دختر بزرگوار ایشان در کنار آن مسجد سخن گفته‌ شده است و سرانجام با بحث از بقیع و روضه‌ی نبوی (صلی الله علیه و آله) به تعیین جایگاه دفن آن حضرت می‌پردازد.

در اینجا هم سعی می‌کند اتفاق نظر مورخان و محدثان و نظریه‌ مقبول شیعی را ارائه دهد. مآخذ درجه اول این بخش علاوه بر مآخذ قبلی عبارتند از: کافی کلینی (معتبرترین کتاب حدیث شیعی)، ارشاد مفید (بهترین شرح احوال امامان اهل بیت (علیهم السلام) امامی صدوق و مفید و طوسی (که مآخذ حدیثی شیعه هستند) و روضه الواعظین ابن فتال، کشف‌الغمه اربلی، لمناقب ابن شهر آشوب و دلایل الامامه طبری و ....

چهل قبر در بقیع

مآخذ معتبر (دلائل الائمه/136 به بعد، خلاصه‌ای از مطالب این مصد در علل شرایع 1/189 آمده است) آورده‌اند: مسلمانان آن روز صبح به بقیع آمدند و در آن چهل صورت قبر مشاهده کردند. یافتن قبر اصلی برای آن‌ها مشکل شد. این مساله بر آنها گران آمد و یکدیگر را ملامت کردند. با هم می‌گفتند پیامبر تنها یک دختر از خود باقی گذاشت؛ او از دنیا رفت و به خاک سپرده شد و شما نه در مرگ، نه در نماز و نه در دفنش حاضر نبودید حتی قبر او را نمی‌شناسید.

والیان امور گفتند: از زنان مسلمان کسانی را بیاورید که این قبرها را بشکافند تا ما دختر پیامبر (صلی الله علیه وآله) را پیدا کنیم، بر او نماز بخوانیم و قبرش را زیارت کنیم!

نبش قبر

خبر این حادثه به امیرالمومنین (علیه السلام) رسید. او غضب‌آلود از خانه بیرون آمد چشم‌هایش از شدت خشم سرخ شده و رگ‌های گردن برخاسته بود. لباس زردی که در حوادث سخت و جنگ‌ها می‌پوشید در برداشت. کسانی که این وضع را دیده بودند، خود را به بقیع رسانیده، به مردم خطری را که ممکن بود پیش بیاید هشدار دادند؛ که امیرالمومنین علی (علیه السلام) قسم خورده است اگر سنگی از این قبرها جا‌به‌جا شود شمشیر بر گردن آمران خواهم نهاد. امام (علیه السلام) به بقیع آمد عمر و اصحابش به نزد او رفتند و گفتند: تو را چه می‌شود؟

به خداوند سوگند، ما قبر دختر پیامبر (صلی الله علیه وآله) را نبش خواهیم کرد و بر او نماز خواهیم خواند.

این‌جا برخوردهای سخت پیش آمده است. امیرالمومنین (علیه السلام) فرمود: اما حق خودم را رها کردم؛ زیرا می‌ترسیدم مردم از اسلام باز گردند. ولی قبر فاطمه (علیها السلام)قسم به آن کس که جانم در دست اوست، اگر تو و یارانت به چیزی دست ببرید زمین را از خون شما سیراب خواهم کرد.

وقتی خطر به اندازه بالا گرفت، ابوبکر مجبور شد پا در میانی کند و این جسارت را که می‌رفت برای آنها شری بزرگ به پا کند پایان دهد. آن‌ها دست برداشتند و رفتند. سپس مردم هم پراکنده شدند. (صص 98-99)

کتاب «دختر پیامبر: مروری بر احوالات حضرت زهرا» برگرفته از درس‌های علامه سید مرتضی عسکری به قلم آیت‌الله محمدعلی جاودان در 144 صفحه و در انتشارات علامه عسکری قم چاپ شده است.

 

منبع : کتابخانه مجلس