شنبه, 15 آذر 1393 ساعت 13:08
خواندن 1095 دفعه

فقه در مذهب شیعه ، ترجمه‌ای نویافته از شرایع الدین منسوب به امام رضا علیه السلام - حسین متقی

اصل عربی رساله شرایع الدین، که در برخی نسخه‌ها و مصادر با عناوین أصول الدین، شرایع الإسلام، شرایع الدین، جوامع الشریعة و رساله محض الاسلام آمده است؛ رساله مختصری در اصول دین و احکام فقهی بر مبنای فقه شیعه امامیه اثنی عشری مشتمل بر حدود چهارصد حدیث است.

اصل عربی این اثر، که در برخی نسخه‌ها و مصادر با عناوین أصول الدین(1)، شرایع الإسلام‏(2)، شرایع الدین(3)، جوامع الشریعة(4) و رساله محض الاسلام(5)آمده است(6)؛ رساله مختصری در اصول دین و احکام فقهی بر مبنای فقه شیعه امامیه اثنی عشری مشتمل بر حدود چهارصد حدیث است، که گفته شده، حضرت امام علی بن موسی الرضا علیهما السلام (ش. 203هـ در طوس) آن را به درخواست(7) و در پاسخ به سؤالاتِ خلیفه مأمون عباسی (د. 218هـ در طرسوس) (8) ، قلم و دواتی خواسته و این متن را نوشتند، یا بنا به نوشته برخی مصادر مأمون، وزیرش فضل بن سهل سرخسی (د. 202هـ در سرخس) (9) را نزد امام رضا علیه السلام فرستاده و امام نیز رساله‌ای را بر فضل املاء کرده است(10).

 

پی نوشت ها :

1 . نیشابوری کنتوری، اعجازحسین، کشف الحجب و الأستار، صص49-50؛ تهرانی، آقا بزرگ، الذریعة، ج2، ص191.

2 . تهرانی، آقا بزرگ، الذریعة، ج13، ص51.

3 . همان.

4 . ایزانلو، رمضانعلی، "گنجینه مخطوطات: پژوهشی پیرامون آثار منسوب به امام رضا علیه السلام "، در ماهنامه پژوهشی اطلاعات حکمت و معرفت، ش32 آبان 1387، ص52.

5 . سبحانی، جعفر، أضواء علی عقائد الشیعة الإمامیة وتاریخهم، ص349.

6 . نباید این اثر را با کتاب  الشرایع رک. تهرانی، آقا بزرگ، الذریعة، ج13، ص46 که علی بن بابویه قمی با خطاب <یا بنیّ> به فرزندش شیخ صدوق نوشته است، یکی دانست، همچنانکه برخی بزرگان آن را یکی ‌دانسته‌اند رک. روضاتی، محمّدعلی، تکملة الذریعة، ج1، ص498؛ چرا که به تعبیر مرحوم آقا بزرگ تهرانی رک. الذریعة، ج13، ص46، کتاب الشرایع ابن بابویه، اثری خلاصه‌گونه‌ از کتاب فقه الرضا علیه السلام یا به تعبیر مرحوم ثقة الاسلام تبریزی رک. مرآت الکتب، ج6، ص30 و برخی دیگر عین خود فقه الرضاعلیه السلاماست.

7. باید دانست که فضل بن شاذان نیشابوری، اشاره‌ای نکرده که امام علیه السلام آن را به خواهش مأمون تألیف فرموده است.
8 . زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج4، ص142.

9 . همان، ج5، ص149.

10 .  حرانی، حسن بن علی ابن شعبه، تحف العقول، صص437-445.

 

دانلود مقاله

 

منبع: بساتین

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن