چهارشنبه, 09 مهر 1393 ساعت 10:00
خواندن 1428 دفعه

نگاهی به حدیث منزلت - عباسعلی مردی

نگاهی به حدیث منزلت، آیت الله سید علی حسینی میلانی، انتشارات الحقایق، چاپ چهارم، 1390، قم.

یکی از احادیثی که دربارۀ امیر المؤمنین علیه السلام از زبان رسول خدا نقل شده، حدیث منزلت است که رسول خدا صلی الله علیه وآله منزلت امام علی را نزد خود به منزلت هارون برای موسی تشبیه کرده است.

این روایت با الفاظ گوناگونی (أنت منّي بمنزلة هارون من موسى؛ علي منّي بمنزلة هارون من موسى؛ أما ترضى أن تكون منّي بمنزلة هارون من موسى؟) در منابع شیعه و سنی نقل شده است از جمله در دو کتاب معتبر اهل سنت یعنی صحیح بخاری و مسلم.

از سوی دیگر این حدیث بر خلافت امیر المؤمنین علیه السلام نیز دلالت دارد. از این رو استاد آیت الله سید علی حسینی میلانی با سیری در منابع، اسناد، و محتوای حدیث به چگونگی استدلال به این حدیث برای خلافت و امامت امیر المؤمنین علیه السلام پرداخته و اشکال های غیر علمی به این استدلال را پاسخ گفته است.

کتاب در هفت بخش تدوین شده است. بخش اول راویان حدیث منزلت و تواتر این حدیث را مورد توجه قرار داده و نام بیست دو تن از مردان و زنان صحابه، و بیش از 50 تن از مشهورترین نویسندگان اهل سنت را که در سالهای متمادی، این حدیث را روایت کرده اند بر شمرده است.

بخش دوم، متن حدیث منزلت را از دو کتاب صحیح بخاری و مسلم با سندهای مختلف نقل کرده و جایگاه این دو کتاب را نزد اهل سنت متذکر شده است. در ادامه طرق دیگر اسناد حدیث و متن آن را بازگو کرده است.

بخش سوم، دلالت های حدیث منزلت را با نگاهى به مقامات حضرت هارون در قرآن (نبوّت؛ وزارت؛ خلافت و جانشينى؛ اخوت؛ مشاركت در رسالت؛ و تكيه گاه محكم رسالت) بیان کرده است.

در ادامه مقام ها و منزلت هاى على عليه السلام را از آغاز بعثت برشمرده است که برخی از آنها عبارتند از:

وزارت على عليه السلام؛ دعاى پيامبر خدا صلى اللّه عليه وآله برای وزارت وی؛ پشتيبانى رسول خدا صلى اللّه عليه وآله؛ اصلاح و ساماندهى امور؛ علم و آگاهى که پیامبر بدو فرمود هر آنچه را من می شنوم تو نیز می شنوی و ...؛ مقام عصمت؛ و مقام طهارت و پاكيزگى.

بخش چهارم، دلالت حدیث منزلت بر خلافت امیر المؤمنین علی علیه السلام را بر می رسد.

بخش پنجم، برخی از اشکالهایی را که برای ردّ حدیث منزلت مطرح کرده اند را بیان و پاسخ داده است.

بخش ششم، زمانهای صدور حدیث منزلت را بازگو کرده است تا نشان دهد که این سخن بارها از زبان مبارک رسول خدا صلی الله علیه وآله صادر شده است، که عبارتند از:

1. هنگام اخذ پيمان برادرى بين اصحاب پيامبر؛
2. به هنگام ولادت امام حسن و امام حسين عليهما السلام؛
3. در خطبه غدير خم؛
4. در ماجراى بستن در خانه هاى اصحاب به مسجد؛
5. تقاضاى عمر بن خطّاب مبنی بر اینکه سخن گفتن از علی را بس کنید...؛
6. در ماجراى دختر حمزه سيدالشهداء؛
7. در حديثى از جابر؛
8. در حديث اُمّ سلمه.

نویسنده ضمن تأکید بر دلالت این حدیث بر خلافت امیر المؤمنین علیه السلام، قراین دیگری را که متن این حدیث را تأیید و تأکید می کنند، نقل کرده است. از جمله استشهاد اروى دختر حارث بن عبد المطلب در گفتگو با معاويه.

بخش هفتم، سه اشکال غیر علمی (تحریف روایت و جعل نظیر آن برای شیخین، و رد حدیث منزلت) را نقل و بررسی کرده است. در تحریف روایت لفظ قارون را به جای هارون گذاشته اند و در ساخت حدیثی نظیر حدیث منزلت برای شیخین، نام آن دو را به جای نام علی علیه السلام قرار داده اند و سر آخر حدیث منزلت را رد و تکذیب کرده اند.

کتابنامه پایان بخش کتاب است.

 

متن کامل کتاب