دوشنبه, 25 فروردين 1393 ساعت 11:00
خواندن 1783 دفعه

ملکه اسلام، کتابی در شرح خطبه های حضرت زهرا سلام الله علیها - عباسعلی مردی

ملکه اسلام، شرح خطبه فدکیه و خطبه حضرت زهرا سلام الله علیها در جمع زنان مدینه، حاج میرزا خلیل کمره ای، ویرایش و تحقیق محمد جواد صابریان، دار العرفان، چاپ اول، زمستان 1392، قم.

 

استاد حاج میرزا خلیل کمره ای (1405 -1317 ق):

 در كمره، از توابع خمین، به دنیا آمد. پس از كسب علوم مقدماتى در جاپلق، برای تکمیل دروس به خوانسار،  و در 1337 ق به سلطان‏آباد (اراك)، و در 1340 ق به قم رفت. آخوند ملا محمد بیدهندى، سید على اكبر بید هندى، آقا سید احمد جاده‏اى، آیت ‏الله شیخ عبد الکریم حایرى، حاج شیخ عباس ادریس‏آبادى، میرزا على اكبر حكمى یزدى، آیت ‏الله رفیعى قزوینى، شیخ عباس قمى، شیخ آقا بزرگ تهرانى، آیت ‏الله شیخ محمد رضا مسجد شاهى اصفهانى، آیت ‏الله سید محسن جبل عاملى، و آیت ‏الله حاج میرزا جواد آقا ملكى تبریزى از اساتید وی به شمار می روند.

وی خود نیز به تدریس «كفایه» و «مكاسب» و اصول فقه و معقول و هیئت و هندسه پرداخت. او از مدرسین معقول و منقول حوزه و دانشگاه بود و مدت‏ها به تدریس «تفسیر»ى كه بر قرآن نوشته بود اشتغال داشت. دكتر خزائلى، آیت ‏الله طالقانى، آیت ‏الله كاظم گلپایگانى، حجتالاسلام انصارى قمى و حجه‏الاسلام تربتى از شاگردان وى به شمار می روند.

 در 1354 ق در رابطه با مسأله كشف حجاب دستگیر و زندانى و پس از یك ماه آزاد شد. در 1371 ق، به همراه آیت ‏الله سید محمود طالقانى و آیت ‏الله سید رضا زنجانى و سید صدرالدین بلاغى به پاكستان دعوت و در كراچى، به ریاست مؤتمر عالم اسلامى انتخاب شد. در 1379 ق با همین سمت به بیت‏المقدس رفت و به دستور آیت ‏الله بروجردى با شیخ محمد شلتوت، رئیس دانشگاه الازهر، درباره‏ى اتحاد اسلامى دیدار و گفتگو كرد. در 1395 ق، پاپ پل ششم، پیشواى كاتولیكهاى جهان، توسط سفارت واتیكان در تهران، دوازده مشكل كلامى را از وى استعلام نمود و پاسخ ایشان به فرانسه ترجمه و ارسال شد.

از جمله: شرح «)نهج‏ البلاغه»، در بیست و سه جلد؛ «عنصر شجاعت»، در هفت مجلد؛ «افق وحى»؛ «افق اعلى»؛ «ملكه اسلام»؛ «على و الزهراء»؛ «قبله اسلام»؛ تفسیر «سوره‏ى نور»؛ «آثار مقدس، احادیث و اخبار اسلام»؛ «علم الحدیث و طبقة الكبرى»؛ «اسرار حج»؛ «بیت‏المقدس و تحول قبله»؛ «مادر، وظائف زن در اسلام».

ایشان سالها مقیم تهران بود و در خیابان زرین نعل ساكن و در مسجد معروف فخرالدوله واقع در دروازه شمیران اقامه جماعت می کرد و تفسیر قرآن می گفت.

 

از آیت ‏الله كمره‏اى در حدود هفتاد اثر به جاى مانده که بسیاری از آنها چاپ شده است از جمله:

1- كتاب افق وحى؛

 2- كتاب افق اعلى نگاهى بچهره محمد و على علیهماالسلام؛

 3- على و الزهراء- سرچمشه آب حیات؛

 4- ملكه اسلام فاطمه زهراء علیهاسلام؛

 5- ترجمه قصیدة النبى محمد صلى الله علیه و آله و سلم؛

 6- نهج‏ البلاغه السماء و العالم آسمان و جهان؛

 7- نهج‏ البلاغه و جنگ؛

 8- پیام میلاد امیرالمومنین علیه‏السلام بسلاطین اهل قبله؛

 9- كتابى بقلم امیرالمؤمنین علیه‏السلام؛

 10- نامه كودك در مسجد؛

 11- محنت اسلام؛

12- عنصر شجاعت یا هفتاد و دو تن و یك تن جلد اول؛

 13- جلد دوم عنصر شجاعت؛

 14- جلد سوم عنصر شجاعت؛

15- جلد چهارم عنصر شجاعت (مسلم بن عقیل)؛

 16- چند مرحله از زندگانى امام حسین؛

 17- تاج مأمون‏الرشید؛

 18- مجلس مباحثه امام رضا علیه‏السلام با عمران صابى؛

 19- فلسفه غیبت امام زمان عجل الله فرجه؛

 20- امامزاده عبدالله علیه‏السلام در رى؛

 21- شرح حال محمد بن ابى‏بكر؛

 22- پیام ایران بنجد و حجاز و مصر؛

 23- امناء الهى در كتاب سلمان فارسى و ابوذر غفارى؛

 24- خواب دیدن ائمه اطهار علیهم‏السلام؛

 25- قبله اسلام كعبه یا مسجدالحرام؛

 26 - بیت المقدس و تحول قبله؛

 27- آفاق كعبه؛

 28- پنج رساله در حج و قبله؛

 29- نهیب پیغمبر صلى الله علیه و آله بملوك و امراء و فقهاء علماء از خیف منى؛

 30- كلید امن جهان؛

 31- كلید امن دنیا؛

 32- رساله مناسك و مسائل حج و عمره؛

 33- ندائى از سرزمین بیت المقدس؛

 34- اجتماع پیرامون خانه تقدیس؛

 35- اسرار حج؛

 36- تفسیر سوره نور؛

 37- نداى اذان و ثواب آن بفارسى؛

 38- دروس متون احادیث؛

 39- الحدیث عند الشیعه تا تاریخ تدوین حدیث

 40- تصحیح تفسیر دانشگاه (بفارسى)؛

 41- غروب آفتاب در اندلس؛

 42- كتاب مادر؛

 43- مقدمه مواقع النجوم؛

 44- تحشیه رساله لقاء الله؛

 45- تصحیح و تحشیه مراقبات السنه؛

 46- من روح الفرج بعد الشده (بعربى)؛

 47- مقاله در سالنامه نور دانش سال 1326 تحت عنوان اسرار موت و حیات؛

 48- آثار مقدس احادیث و اخبار اسلام؛

 49- على علیه السلام و آل‏محمد صلى الله علیه و آله؛

 50- آل رسول‏الله صلی الله علیه وآله؛

 51- رابطه عالم اسلامى بزبان فارسى در جواب علماء كردستان؛

 52- رابطه عالم اسلامى قبس من ولاء على علیه‏السلام به زبان عربى؛

 53- آراء ائمه الشعیه الامامیه فى الغلاه. (نرم افزار مشاهیر)

 

ملکۀ اسلام :

کتاب ملکه اسلام، به شرح خطبه فدکیه حضرت زهرا سلام الله علیها و خطبه ایشان در جمع زنان مدینه پرداخته است. این کتاب سالها قبل در دو جلد با عنوان «علی و زهرا، سرچشمۀ آب حیات» و «ملکۀ اسلام» چاپ شده بود. نویسنده در کتاب «علی و زهرا، سرچشمۀ آب حیات» دو سوم خطبۀ حضرت زهرا سلام الله علیها را در جمع زنان مدینه شرح کرده و در کتاب «ملکۀ اسلام» افزون بر شرح یک سوم پایانی خطبه در جمع زنان مدینه به شرح و توضیح خطبۀ فدکیه پرداخته است.

به تازگی مؤسسه عرفان این کتاب را در یک مجلد با عنوان ملکۀ اسلام، به تصحیح محمد جواد صابریان چاپ کرده است.

کتاب در 930 صفحه شامل چهار بخش است:

الف): تقریظ استاد شیخ حسین انصاریان؛

ب) : مقدمه با عنوان زندگی نامه حضرت فاطمه از ولادت تا رحلت پیامبر. از آنجایی که کتاب ملکۀ اسلام فقط به زندگی حضرت فاطمه سلام الله علیها بعد از رحلت پیغمبر پرداخته و شرح حال حضرت را بعد از رحلت رسول خدا مورد توجه قرار داده؛ این مقدمه در شرح حال و زندگی حضرت فاطمه سلام الله علیها از تولد تا زمان رحلت رسول خدا نگاشته شده است. مصحح در بخشی از این نوشتار فعالیتهای فرهنگی حضرت زهرا سلام الله علیها را در هشت عنوان معرفی کرده است.

ج) : جلد اول با عنوان خطابۀ فاطمۀ زهرا علیها السلام در مسجد پیغمبر صلی الله علیه وآله موقع انحراف کنگره اوایل صدر اسلام؛

نویسنده، ابتدا نمایی از کلی از خطبه را بیان کرده و سپس با اشاره به واقعۀ تاریخی و ماجرای غصب فدک مطالب خود را بدین ترتیب نوشته است: ترجمه خطبه با شرحی کوتاه؛ متن عربی خطبه؛ اسناد خطبه؛ مفردات و ترکیبات صحیفۀ فاطمه علیها السلام؛ و ضمیمه که شامل شعری تقریظ گونه بر کتاب ملکۀ اسلام سرودۀ سید محمد جمال هاشمی از نجف اشرف است؛ این قصیدۀ 43 بیتی همراه با ترجمه آمده است.

د) : جلد دوم با عنوان علی و زهرا علیهما السلام، سرچشمۀ آب حیات شرح خطبۀ حضرت فاطمۀ زهرا علیها السلام در جمع زنان مدینه.

این جلد با دیباچه ای در عظمت کلام حضرت زهرا سلام الله علیها و اینکه اولین کسی است که در حوزۀ امامت بدین گونه سخن گفته است، شروع می شود. سپس کتاب در دو دفتر با عناوین «دفتر اول ملل لایق و نالایق» و «دفتر دومین: کتاب شهریار» ادامه پیدا می کند.

دفتر اول : با روایت عیادت بانوان مدینه از برترین بانوی جهان اسلام آغاز می شود. در ادامه با بیان خصوصیات رجال لایق و نا لایق، به نقش مسلمانان در رشد اسلام اشاره می کند. سپس متن عربی سخنان حضرت زهرا سلام الله علیها را با بانوان مدینه نقل می کند.

 دفتر دوم :  «کتاب شهریار یا زمامداری امیر المؤمنین علیه السلام ساقی کوثر الامام علی بن ابی طالب علیه السلام، عظیم العظماء» به شرح فقراتی از خطبه می پردازد که جایگاه زمامداری اسلام را بیان می کند و پایه و مهبط آن را محیط وحی می شناساند. در ادامه «کتاب زمامداری امام عظیم الشأن امام الکل فی الکل» آمده و سنن تکامل رو به سرچشمۀ آب حیات توضیح داده شده است.

زمامداری ساربان و میر کاروان مطلبی است که در شرح سخنی از خطبه نگاشته شده و در آن نمونه ای از فرمان امام علیه السلام به فرماندهان نظامی نقل شده است. منطق دولت امام که بیان می کند ولات حضرت باید از مهمانی های طبقاتی خودداری کنند بخش دیگری است که در ادامه آمده و نمونه ای از سیرۀ امام علیه السلام در خوراک حضرت نقل شده است.

ترجمۀ عهدنامۀ مالک اشتر؛ اعلامیۀ حقوق متبادل دولت و رعیت (که به خطبه های حضرت دربارۀ حقوق والی بر رعیت و به عکس اشاره دارد)؛ بیان معنای «تطفح ضفتاه»؛ ترجمۀ متن وصیت نامۀ امیر المؤمنین علیه السلام؛ ثروت امام علی علیه السلام و زندگی زاهدانۀ او؛ وظایف شهریاری؛ اهتمام امام به تقسیم مساوی بین المال؛ مالیات نواحی دولت اسلامی در آن عصر؛ و معرفی تنی چند از یاران خاص حضرت علیه السلام از مطالبی هستند که در این بخش به مناسبت فقراتی از سخن حضرت فاطمه علیها سلام بدانها پرداخته شده است.

بخش سوم : «خطبۀ دوم فاطمۀ زهرا علیها السلام بانوی اسلامی در مصاحبه با بانوان مدینه، هنگام پایان عمر» است. این بخش در واقع شرح بخش پایانی سخنان حضرت با بانوان مدینه است که نظم و تقسیم بندی روشنتری نسبت به مطالب پیشین دارد. متن و ترجمه خطبه نیز به طور مستقل آمده است.

در ادامه به وضعیت حضرت زهرا سلام الله علیها در بستر بیماری اشاره کرده و عیادت کنندگان از ایشان را برشمرده است. از جمله به آمدن ابوبکر و عمر برای عیادت فاطمه و نپذیرفتن ایشان توسط حضرت فاطمه علیها السلام نقل شده است. متن وصیت حضرت مطلب دیگری است که به تفصیل نقل شده است.

ماجرای شهادت و غسل و تدفین شبانه حضرت فاطمه سلام الله علیها، علت بیعت و همکاری امام علیه السلام با خلفا از دیگر مطالب کتاب هستند.

شعری از غلامرضا دبیران و قصیده ای از آقای پیروی در تجلیل آیت الله بروجردی ضمیمه این بخش کتاب است.

مصحح ضمن افزودن شرح حال حضرت زهرا علیها السلام، به توضیح لغات مشکل متن و شرح حال برخی از رجال در پاورقی پرداخته و در مواردی مصادر احادیث را نشان داده است.

کتاب دارای فهارس فنی (آیات قرآن، احادیث، معصومین، اعلام، مکان ها، کتاب ها، اشعار، ادیان، قبایل و فرق) است. 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن