کشف الاستار عن وجه الغائب عن الابصار؛ میرزا حسین نوری طبرسی؛ تحقیق، تعلیق و مقدمات: احمدعلی مجید الحلی؛ کربلا: مکتبة العتبة العباسیة المقدسة، 1432 ق/ 2011م، 636 ص.   سامرا، شهری خوش آب و هوا در جنوب عراق است که در سده سوم در جوار دجله بنا شد و به اعتبار همجواری «دجله»، به عنوان پایتخت، از سوی برخی حاکمان عباسی تعیین شد. همزمان با آن، کوچ اجباری و اقامت ناگزیر امام هادی و امام عسکری علیهما السلام از مدینه به سامرا، این شهر را به قبلۀ قبیلۀ ایمانیان بدل کرد. این وجهۀ معنوی زمانی کاملتر شد که سامرا، مطلع فجر…
پنج شنبه, 18 تیر 1394 ساعت 12:15
طوفان البکاء فی مقاتل الشهداء از جمله ی معروفترین مقاتل مورد  استفاده ی عامه در سده ی 13 و اوایل سده 14 بوده که به نام جوهری نیز مشهور بوده [1] این کتاب مشتمل بر یک مقدمه و 14 آتشکده و هر آتشکده در چند شعله و یک خاتمه در احوال مؤلف می باشد، مؤلف آنرا به نام آقا صالح خانبان تألیف نموده است و در انتهای کتاب آورده است که روز سه شنبه 21 ذی القعده 1250 قمری از تألیف آن فارغ شده است ، و در مقدمه ی کتاب در ماده تاریخ کتاب آورده است: این سفینه گشته…
چهارشنبه, 17 تیر 1394 ساعت 10:30
دوستی بر نگارنده این سطور اشکال می کرد که چرا در کتاب «قنبر غلام علی (علیه السلام)»، که به تازگی به قلم این نگارنده منتشر شده است، هیچ اشاره ای به نام پدر قنبر، که باید «حمدان» باشد، نشده است؟ در پاسخ به این دوست عزیز باید گفت: درباره خانواده، نسب و قبیله قنبر، هیچ یک از منابع معتبر رجال و تاریخ و تراجم اطلاع دقیقی به دست نداده اند. با این حال، چند تن از نویسندگان متأخر و معاصر، در این زمینه اقوال و نظریاتی مطرح نکرده اند که به باور این نگارنده، از دقت کافی برخوردار نبوده، بلکه…
سه شنبه, 16 تیر 1394 ساعت 10:20
بررسی و شناخت دیدگاه تاریخی اهل سنت درباره تشیع و شخصیت علی (علیه السلام) یكی از موضوعات مهم و حساس تاریخ اسلام است كه ضرورت بازنگری بدان در حال حاضر انكارپذیر است و در صورتیكه این بازنگری بدون جانبداریهای مذهبی و بر اساس روح حقیقت جویی صورت پذیرد، می تواند آثار و نتایج سودمندی دربرداشته و راهی تازه برای از میان برداشتن سوءتفاهمات موجود فراروی پیروان هر دو مذهب بازگشاید. این بررسی می تواند طی مراحل مختلفی انجام پذیرد: نخست: شناسایی آن دسته از منابع و مآخذ اصلی اهل سنت كه دیدگاه عالمان و اندیشمندان آنان را درباره تشیع و…
یکشنبه, 14 تیر 1394 ساعت 08:00
    این اثر ترجمه کتاب «مشاهدنا و قبور اهل البیت (علیهم السلام) مشاعر الهیة» تألیف آیت الله شیخ محمد سند است که توسط محمد رجب عبدالوهاب به رشته تحریر درآمده است.   مترجم این کتاب آقای مجتبی باقری است و پس از بررسی و نظارت در گروه کلام پژوهشکده حج و زیارت، توسط نشر مشعر در تیرماه 1394 منتشر شده است. در این کتاب بحثی قرآنی، روایی، فقهی در جواز ساختن مشاهد و قبور اهل بیت علیهم السلام مطرح شده است. نویسنده پس از بیان ادله مخالفین در این باره، ابتدا ادله قرآنی و سپس ادله روایی در بناء…
شنبه, 13 تیر 1394 ساعت 16:24
کتاب «شیعه امامیه» نوشته علامه عبدالهادی فضلی (ره)، متفکر برجسته شیعی عربستان منتشر شد. کتاب «شیعه امامیه» نوشته علامه عبدالهادی فضلی (ره)، متفکر برجسته شیعی عربستان با ترجمه و تحقیق دکتر سید مهدی نوری کیذقانی (عضو هیئت علمی دانشگاه حکیم سبزواری) از سوی دفتر نشر معارف منتشر شد. کتاب شیعه امامیه از چهار بخش مذهب امامیه، دلایل حقانیت تشیع، اصول دین و برخی عقاید شیعه تشکیل شده است. فصل اول کتاب به تعریف امامیه و ظهور دو مکتب فکری پس از پیامبر (صلی الله علیه و آله) و اختلاف در خلافت می پردازد. فصل دوم گزیده ای از دلایل حقانیت…
پنج شنبه, 11 تیر 1394 ساعت 09:44
      چکیده: شمس الدین ابوالمظفر یوسف بن قزاغلی بن عبدالله ترکی عونی هبیری بغدادی، معروف به سبط ابن جوزی از علمای برجسته اهل تسنن و جدّ مادری یوسف است، نظر به شهرت و موقعیت ممتاز ابن جوزی، یوسف بن سبط ابن جوزی شهرت یافت. تذکره الخواص کتابی است تاریخی به زبان عربی، مستند و جامع در شرح زندگی دوازده امام شیعیان و دیگر بزرگان و رهبران ایشان.  که نویسنده در آن به شیوه ای بی نظیر و عالمانه، به شرح حال و ذکر فضائل ائمه معصومین پرداخته است. مرزبان فرهنگ: جشن نامه دانشور فرهنگیار حجت الاسلام و المسلمین…
پنج شنبه, 11 تیر 1394 ساعت 09:36
* مقدمه نزدیک به سیصد سال پیش، شاهکاری در موضوع امامت پدید آمد که تا سالهای اخیر، برای همگان ـ به جز معدودی از دانش وران ـ ناشناخته مانده بود: ضیاء العالمَین [1] فی بیان إمامة الائمة المصطفَیْن. نویسندة این کتاب، مولی ابوالحسن بن محمد طاهر شریف عاملی فتونی (1070ـ 1138قمری)، از فقیهان و محدّثان بزرگ قرن یازدهم و دوازدهم است که این کتاب را در آخرین سالهای عمر خود نگاشت. در این گفتار مروری خواهیم داشت بر درون مایة این کتاب گران سنگ. از آنجا که دربارة نویسنده، کمتر نوشتار فارسی موجود است، ابتدا به شرح حال او می­ …
سه شنبه, 09 تیر 1394 ساعت 14:00
این کتاب چاپ نسخه برگردانی از یک اثر کهن و ارزشمند شیعی است که از جنبه های مختلف حائز اهمیت است.   که از آن جمله می توان به وجود احادیث مهم از راویان و عالمان ناشناخته و تواریخ و اسناد قابل توجه برای شناخت عالمان امامی سده های پنجم و ششم قمری خراسان اشاره کرد. این اثر که شامل منتخباتی از برخی متون مهم روایی شیعی است، در سال 580 ق. کتابت شده است. نسخۀ این اثر از مجموعۀ کتب خطی اهدایی سید محمدصادق طباطبایی به کتابخانۀ مجلس به شمارۀ 218 است که بر روی برگۀ مشخصات خطی کتابخانۀ…
سه شنبه, 09 تیر 1394 ساعت 10:00
انتشار چند کتاب جدید در حوزه شیعه شناسی سبب شد تا بر اساس تجربه هایی که در طول ربع قرن گذشته در مطالعه آثار شیعه شناسانه دارم این یادداشت را نوشته تقدیم خواننده گان محترم نمایم. اخیرا وجهی از شیعه مورد توجه مراکز تحقیقاتی قرار گرفته است که لازم است به آن توجه کافی داشته باشیم. در این باره دو نکته مهم است. نخست این که ویژگی مهم این توجه و رویکرد در چیست، دو دیگر این که دلایل فکری و اجتماعی این رویکرد کدام است. پاسخ پرسش اول را به اجمال عرض می کنم و سپس به دومی می…
دوشنبه, 08 تیر 1394 ساعت 12:23
يكى از سنّت هاى پسنديده و خدمت هاى شايسته كه از دير زمان تا كنون بين محدثان و عالمان شريعت و سالكان طريقتْ معمول بوده است، اهتمام ورزيدن به تأليف آثارى با عنوان هايى مانند «اربعين»، «الأربعون حديثاً»، و آوردن چهل حديث درباره يك موضوع يا موضوع هاى گوناگون است. علّت خلق آثار پُرشمار خطّى و چاپى از اين دست، وارد شدن احاديث مستفيض، بلكه متواتر از طريق عامّه و خاصّه است كه در آنها، حفظ چهل حديث، فراوانْ توصيه شده است. [1] در يكى از اين رواياتْ آمده است كه رسول خدا فرمود: هر كس از امّت من چهل…
دوشنبه, 08 تیر 1394 ساعت 12:14
شیخ سلیمان بن عبدالله ماحوزی بحرانی در رمضان ۱۰۷۵ در روستای دَوْنَج از دهستان ماحوز (از جزیره اوال بحرین) به دنیا آمد؛ چون نیاکان او اهل خارجیّه، از روستاهای سِترَه بودند، ستراوی نیز خوانده شده است. در هفت سالگی قرآن را حفظ کرد و در ده سالگی به آموختن علوم دینی پرداخت. دوران تحصیل را در حَجْر (نزدیک یَمامه) گذراند. در جوانی فقیهی صاحب نظر شد و در ۲۴ سالگی کتابهای ارزشمندی تألیف کرد. با مقام علمی خود، به ریاست دینی بحرین ـ که در آن زمان حوزه علمی پررونقی داشت ـ رسید و بنا بر سنّت رایج در بحرین،…
یکشنبه, 07 تیر 1394 ساعت 16:21
ال‍ع‍ق‍د ال‍ن‍ض‍ی‍د و ال‍در ال‍ف‍ری‍د ف‍ی‌ ف‍ض‍ائ‍ل‌ ام‍ی‍رال‍م‍وم‍ن‍ی‍ن‌ و اه‍ل‌ ب‍ی‍ت‌ ال‍ن‍ب‍ی‌ ع‍ل‍ی‍ه‍م‌ال‍س‍لام‌، محمد بن حسن قمی از علمای قرن هفتم، تحقیق علی اوسط ناطقی، دار الحدیث، 1422ق / 1380ش، قم.   درباره مؤلف جز آنچه مرحوم امین در اعیان الشیعه نوشته مطلبی یافت نشده است؛ وی از نسخۀ العقد النضید و الدر الفرید که نزد زنده یاد روضاتی بوده است نام برده و ضمن وصف نسخه، محمد بن حسن قمی را از علمای قرن هفتم و بعد از آن یاد کرده است. کتاب شامل احادیثی در فضایل و مناقب امیرالمؤمنین و اهل بیت علیهم السلام است که ذیل هر…
شنبه, 06 تیر 1394 ساعت 16:34
درآمد صحبت از جانشينى پيامبر اسلام و لزوم تعيين جانشين از سوى ايشان و اينكه ايشان چه كسى را تعيين فرموده و ديگر مطالبى كه تحت عنوان امامت مطرح مى شود، همواره ذهن دانشمندان اسلامى و اسلام شناس را به خود مشغول كرده كه حاصل آن، تأليفات بى شمار اين پژوهشگران است. روش كار در بيان مباحث امامتْ متفاوت بوده است. گاهى مباحث كلامى و عقلى مطرح مى شود و گاهى با استناد به آيات و احاديث، جانشينى بلافصل اميرالمؤمنين على عليه السلام ثابت شده است. در كتاب حاضر، روش جديد و بديعى مورد استفاده قرار گرفته كه ان شاء…
پنج شنبه, 04 تیر 1394 ساعت 16:07
«قاسطین، مارقین، ناكثین» كه یكی از مشهورترین آثار دكتر شریعتی به شمار می آید، درحقیقت عنوان یك یا چند سخنرانی اوست كه در پائیز سال 1351 ش. در حسینیه ارشاد و تنها دو هفته پیش از تعطیلی این مؤسسه ایراد شده است. گوینده بعداً متن این سخنان را بسط و تفصیل داده و به صورت كتابی منتشر نموده است. دكتر شریعتی در این كتاب به سه دوره حیات علی (علیه السلام) (دورخ مكتب ــ ایام 23 ساله بعثت پیامبر ــ دوره وحدت ــ دوران سه خلیفه ــ و دوران عدالت ــ سالهای حكومت او) می پردازد. سه شعار اساسی علی…
پنج شنبه, 04 تیر 1394 ساعت 12:00
«فضیلت» و «تقدّم»، هم در شرع و هم در نظرِ عقلا، ملازمِ یكدیگراند. هرگاه شخص دارای فضیلتی باشد مقدم بر كسی است كه آن فضیلت را دارا نیست، و هرگاه كسی اَفضَل از دیگری باشد، مقدّم است. این مطلب در بسیاری از امورِ شرعی، مانند تقلید و قضاوت، و همچنین در عُرف، مثلاً در تجلیل و ادای احترام، مسلَّم است. بنابر همین ملازمتِ همیشگی است كه فضل را دلیل بر تقدم، و تقدم را معلولِ فضل، گرفته اند. از همینجا، در میانِ مسلمانان نزاع درگرفته است بر سر این كه كدامیك از صحابه اَفضل است تا در خلافت تقدم داشته باشد؟…
پنج شنبه, 04 تیر 1394 ساعت 12:00
طی این نوشتار ضمن معرفی اولین چاپ و تصحیح از کتاب العمده ابن بطریق به معرفی دیگر چاپها و نسخ خطی آن پرداخته شده است. اساس این یادداشت اشاره به نسخه خطی است که ابتدا در نجف یافته شده و مبنای تصحیح اولین چاپ قرار گرفته و در حال حاضر این نسخه در کتابخانه آستان قدس مشهد موجود می باشد.   پیش درآمد حقیر در گعده ها، محافل دوستانه و نگاشته ها و وب نوشته ها، در باب اهمیت کتب چاپ سنگی زیاده گویی بسیار نموده ام. در خصوص مقولۀ تصحیح متن و ارزش کتب چاپ شده دورۀ قاجار البته…
چهارشنبه, 03 تیر 1394 ساعت 13:46
    چکیده : انتشار کتابشناسی های موضوعی از نسخه های خطی، یکی از فعالیت هایی است که که کتابخانه بزرگ آیت الله مرعشی نجفی (ره) در سالیان اخیر، در کنار انتشار فهارس دستنویسهای خود، شروع به انجام آن کرده است و به دلیل آنکه در این گونه آثار، نسخ خطی با توضیحات بیشتر و دقیق تری گزارش می شوند، به نوعی می توان تکمله ای بر فهارس منتشر شده آن کتابخانه دانست. از جمله این آثار، فهرست آثار دست نویس شیخ الطائفه محمد بن حسن طوسی است که از سوی آن کتابخانه و توسط آقای میر محمود موسوی منتشر…
سه شنبه, 02 تیر 1394 ساعت 12:14
1. در روزهای تلخی که مردم یمن آتش و خونِ برخاسته از کینه و ناجوانمردیِ دنیاطلبان مسلمان نما را تجربه می کنند و در آتش جاهلیت مدرن قرن پانزدهم می سوزند، نگاهی به گذشتۀ افتخارآمیز و فرهنگی یمن می تواند یک بار دیگر نظر ما را به این حقیقت تلخ جلب کند که نگاه فرهنگی به پیرامون، امروز همچون دیروز، نیاز جدّی همگان بوده و هست.  هدف از این گفتار، گامی کوچک در این راه است.  2. موضوع این گفتار، مروری بر یکی از گوهرهای درخشان فرهنگ و اندیشۀ یمن در سدۀ نهم هجری است.  کتاب البروج فی أسماء أمیرالمؤمنین…
دوشنبه, 01 تیر 1394 ساعت 12:53
کتابِ کلامیِ بلندآوازۀ علّامۀ حلّی ـ روَّحَ اللهُ رُوحَهُ العَزیز ـ در بابِ إِمامت که به نامِ « مِنهاج الکَرامة » زبانزد بوده و هست و به هَمین نام نیز طبع و نَشر گردیده، از همان قدیم به نامِ « نهج الکَرامة » و جُز آن نیز شناخته می شُده است. در کتابِ نفیسِ مَكتَبَة العلّامة الحِلیّ ( العلّامة المحقّق السيد عبد العزيز الطباطبائیّ، إِعداد و نشر: مؤسَّسة آل البيت ـ عليهم السَّلام لإحياءِ التُّراث، قم، ط: ۱، ۱۴۱۶ ه‍. ق.، ص ۲۵۸ ) آمده است: « ذكره العلّامة الحليّ في الخلاصة باسم: منهاج الكرامة في الإمامة، وفي أعيان الشّيعة:…
یکشنبه, 31 خرداد 1394 ساعت 12:00