مقالات :   مصداق شناسی آیه وَ مَن عِندَهُ عِلمُ الکتَابِ   خدایا ناخدا; نگاهی به احادیث نَزِّلُونا عَن الرُّبُوبِیّة   غربت سند و استناد در مباحث روشنفکران دینی با نگاه به نمونه هایی از موضوع امامت   پرونده علمی :   پیش درآمدی برروش تاریخ نگری در مطالعه باورهای امامیه   مدل تأثیر عناصر تاریخی بر تبیین اصل امامت   پدیدار شناسی جایگاه امامت و…
چکیده : ازجمله موضوعاتی که میان مفسران شیعه و شماری از مفسران اهل سنت، مورد اختلاف واقع شده، مصداق شناسی آیه <مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکتَابِ> است. مفسران شیعه و شماری از عالمان اهل سنت مصداق این آیه را حضرت امیر علیه السلام  می‏دانند؛ اما در برابر، برخی از مفسران اهل سنت، عبدالله بن سلام، عالمان یهود و نصارا و تمام…
چکیده : در منابع شیعی، از امامان معصوم حدیثی نقل شده است به این مضمون که «ما را خدا ندانید و هر چه خواستید در فضائل ما بگویید». این روایت علی‌رغم اینکه از سوی برخی جریان‌های فکری مورد انکار قرار گرفته و حدیثی ساختگی قلمداد گشته، دارای سندی معتبر و دلالتی مطابق با موازین دینی است. متن این روایت به…
چکیده : در مباحثی که طی دهه‌های اخیر، توسط گروه موسوم به روشنفکران دینی ارائه‌شده موضوعات دینی فراوانی، ازجمله در حوزه عقاید اختصاصی شیعی، به چالش کشیده‌ شده است. افزون بر نقدهایی که به حسب مورد، بر این مباحث بیان و نگاشته شده، می‌توان به برخی ضعف‌های ساختاری رایج در آن‌ها اشاره کرد. یکی از این موارد، ضعف‌ و نقص…
مدخل[1] از ابتدای شکل‌گیری شیعه‌پژوهی تاکنون، رویکردهای گوناگونی در مواجهه با اندیشه تشیع و مطالعه شاخصه‌های فکری آن، در حوزه‌های پژوهشی اعم از آکادمیک و سنتی اتخاذ شده است. به‌ویژه در بازخوانی محورهای امامتی مذهب اثناعشری، مسیرهای گوناگونی ازجمله کلامی، معرفت‌شناسی، تفسیری، نسخه شناخت منابع، پدیدارشناسی،تاریخی نگری و غیره طی شده است. «روش تاریخی‌نگری»[2] که در سنوات اخیر نمود بیشتری…
چکیده :[1] [2] بی‌تردید ارائه و تبیین آموزه‌های عمیق شیعه که ریشه در کتاب و سنت دارند، نیازمند بستری مناسب است که تحقق آن در ارتباط مستقیم با همسویی یا عدم همسویی عناصر اثرگذار تاریخی یا همان اجزاء سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است. تأملی در این عناصر، بر تأثیر آن ها در روند ارائه اجمالی _ تفصیلیِ دستگاه معرفتی…
چکیده :[1] اعتقاد به امامت، سنگ بنای اصلی تفکر شیعه به شمار  می‌رود. به دلیل همین اهمیت، در میان اصحاب ائمه علیهم السلام ، اظهار یا عدم پرده‌برداری از برخی مقامات و فضائل اهل‌بیت علیهم السلام  باعث شده است که فرقه نگاران اسلامی، شیعیان را در فرقه‌های نسبتاً متعددی دسته‌بندی کنند. عبدالله بن ابی‌یعفور یکی از بزرگ‌ترین اصحاب امام صادق…
امامت[1]و كمالات و فضایل امامان علیهم السلام  از مهم‌ترین مباحث اعتقادی و دارای حساسیت‌های فراوانی در طول تاریخ تشیع بوده است. آشنایی با دیدگاه‌های علما و مُحدّثان متقدم شیعی در تحلیل تاریخی عقاید شیعیان، بسیار حائز اهمیت است. غضائری و پسر او از علمای بزرگ رجالی بوده و با تصنیفات شیعیان عصر خود، آشنا بوده‌اند. به‌این‌ترتیب دیدگاه‌های ایشان درباره مقامات…
[1]این[2]مقاله شمایِ کلی‌ای از پژوهش‌های اخیر در مورد تاریخ متقدم اسلام شیعی را با توجهِ ویژه به شیعه اثناعشری یا امامی ارائه می‌دهد. تحقیقاتی که در اینجا بررسی می‌شود دو دوره را پوشش می‌دهند. اول دوره‌ای که از ظهور اسلام در قرن هفتم میلادی آغاز و به تحکیم مهم‌ترین گروه شیعی یعنی امامیه می‌انجامد. تاریخ دقیقِ تحکیم، موضوعی مورد وفاق…
مقدمه :[1] [2] موضوع امامت از مهم‌ترین مباحث کلام اسلامی و از اصول مذهب است و اولین مسئله‌ای به‌ شمار می‌رود که باعث چالش میان مسلمین شده و همواره موردتوجه متفکران و صاحب‌‌نظران اسلامی بوده است. در اهمیت بحث امامت همین بس كه در طول تاریخ اسلام در همه اعصار همواره میان دانشمندان اسلامی مورد بحث و بررسی قرارگرفته و…
یکم:[1] یکی از چهره‌های ناشناختۀ عالم پژوهش، مرحوم استاد سعید هندی بود که در عمری کوتاه (38 سال)، کارنامه‌ای پر برگ و بار عرضه کرد. ازجمله کارهای چاپ شده ایشان است: _  تحقیق دیوان مرحوم آیة‌الله شیخ محمدحسین غروی اصفهانی (متخلص به مفتقر) بر اساس نسخه اصل ناظم؛ به تفصیلی که در مقدمه کتاب آورده است. (تهران، نشر آفاق، 1380)…
سال‌ها پیش، در اواخر دهه شصت که مشغول گردآوری، شرح و تحقیق اشعار عموی گرامی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله ، جناب ابوطالب علیه السلام ، بودم[1] در بین آثار معاصران، به نام مرحوم علّامه سردار کابلی برخوردم که قصیده لامیه ابوطالب را شرح کرده بود؛ اما نسخه آن را نیافته و تنها به ذکر نام آن در…
در آثار علامه محدث عبدالعزیز بن محمد بن صدیق غماری مغربی شافعی (1338 _ 1418) اشاره : علامه محدث ابوالیسر جمال‌الدین عبدالعزیز بن محمد صدیق حسنی غماری مغربی طنجی، محدث بزرگ اهل سنت، در ماه جمادی‌الاولی سال 1338 قمری در شهر طنجه در دیار مغرب دیده به جهان گشود. دروس مقدماتی را در مغرب آموخت و در سال 1355 برای…
نوشته: حاکم نیشابوری از دانشمندان و محدثان بزرگ اهل تسنن (در گذشتۀ 405 هجری قمری) مقدمه : یک. ابوعبدالله محمد بن عبدالله ضبی نیشابوری معروف به ابن البیع و حاکم نیشابوری (ربیع‌الاول 321 – صفر 405) از محدثان بزرگ سنی است که تمام عمر خود را به علم الحدیث گذراند. از راویان زیادی حدیث شنید و به راویان زیادی حدیث آموخت.…
پایان‌نامه‌ای درباره امامت به دستم رسید به زبان انگلیسی[1]، با این مشخصات: Doctorine of Imamate in Twelwer Shi’ism: Traditional, Theological, Philosophical and Mystical Perspectives. By: Hamid Mavani, Institute of Islamic Studies, McGill University, Montreal, 2005. (نظریه امامت در تشیّع دوازده امامی: دیدگاه‌های سنتی، الهیاتی، فلسفی و عرفانی، نوشته: حمید موانی. مؤسسه مطالعات اسلامی، دانشگاه مک گیل، مونترآل کانادا، 2005) در این یادداشت می‌کوشم…
کنفرانس «دلیل و باطن گرایی در اسلام شیعی»[1] با آثاری از حسن فرهنگ انصاری، جرج وارنر[2]، طاهره قطب‌الدین، پول واکر[3]، بلا تندلر[4]، اِد هیس[5]، موشِق آساتریان[6]، رودریگو آدِم[7]، علیرضا دوست دار، اُلی اککِرمن[8]، دِوین استِوارت[9]، حمیدرضا مقصودی، عطا انزلی، سجاد رضوی[10] و مت ملوین کوشکی به‌تازگی در مرکز شیعه پژوهی دانشگاه شیکاگو برگزار شد. حضور اساتید معاصر در عرصه‌های ایران‌شناسی، عرفان، قرآن‌پژوهی…
کتاب مجالس ابواللیث سمرقندی، متوفای قرن چهارم، مجموعه‌ای از تذکرات اخلاقی به شیوۀ صوفیانه است که نسخه‌ای عکسی از آن به شماره 3515 در کتابخانه آیة‌الله مرعشی موجود است. البته این نسخه، آغاز و انجام ندارد و لذا در فهرست نسخه‌های عکسی کتابخانه معرفی شده است. نگارنده سطور پس از تصفح کتاب که عکسی از آن به لطف جناب حافظیان…
مصداق آية )ومَن عنده علم الكتاب(علي النصيري - محمّد حسين النصيري الخلاصة: من المواضيع التي دبّ الخلاف فيها بين مفسّري الشيعة وبعض مفسّري أهل السنّة هو تعيين مصداق آية «وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الكِتَابِ». فمفسّرو الشيعة وبعض علماء أهل السنّة يرون أنّ مصداق هذه الآية هو الإمام أمير المؤمنين علیه السلام . إلاّ أنّ بعض مفسّري أهل السنّة يقف في الزاوية…
Abstract Imamate as well as perfections and virtues of the Imams (A.S) are among most important ideological issues and have created many encounters in the course of Shi’i history. To get familiar with views of earlier Shi’i scholars and muhaddithun in historical analysis of Shi’is’ ideas is of paramount importance. Ghaza’iri and his son were among great scholars of biographies…
Abstract Belief in Imamate is the cornerstone of Shi‘i thought. Because of this importance and the fact that companions of the Imams (A.S) revealed or concealed some stations and virtues of the Imams (A.S), those who have written about various Shi‘i groups have classified them under numerous sects. ‘Abdullah Ibn AbiYa’fur is one of the greatest companions of Imam Sadiq…
Abstract IIt goes without saying that to provide and explain profound Shi’i teachings which have their roots in the Book and Sunnah, a suitable ground is needed whose realization is directly related to agreement or disagreement between influential historical elements on the one hand and those political, social, cultural, and economic elements, on the other. A reflection upon these elements…
Abstract In discussions made by religious intellectuals in the recent years- in spite of the existing debates about this term [religious intellectuals] and diversity of their approaches-, many religious issues including those which fall within the field of particularly Shi’i ideas have been challenged. Apart from certain critiques already posed against these challenges, some prevalent structural weak points in them…
Abstract In Shi’i sources, the following hadith has been quoted from the Infallible Imams: “Do not consider us as god and narrate whatever you want of our virtues”. Though this hadith has been rejected by some schools of thought as a forged one, it has valid chain of narrators and its references correspond to religious standards. This hadith has been…
Abstract Among the issues which is debated between Shi’i exegetes and some of Sunni exegetes are the references of the verse “Allah, and whosoever hath knowledge of the Scripture, is sufficient witness between me and you”. Shi’i exegetes and some of Sunni exegetes are of the opinion that the reference of this verse is Imam Ali (A.S). On the other…
منتشرشده در مقالات
مقدمه آموزه های الهی گویای این است که یگانه رسالت انبیاء الهی و جانشینان آنها هدایت مردم به سوی پروردگار است . خداوند متعال به پیامبرش فرمود: «وما ارسلناک الا مبشرا ونذیرا» ; (1) «و ما تو را نفرستادیم مگر به عنوان بشارت دهنده و انذار کننده .» و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «رحم الله خلفائی، فقیل یا رسول الله من خلفائک؟ قال: الذین یحیون سنتی ویعلمونها عباد الله; (2) خدا جانشینان مرا رحمت کند . سؤال کردند: یا رسول الله! جانشینان شما کیستند؟ فرمود: کسانی که روش مرا احیا می کنند و به بندگان خدا…
یکشنبه, 17 بهمن 1395 ساعت 11:00