سه شنبه, 24 ارديبهشت 1392 ساعت 00:00
خواندن 7004 دفعه

فصلنامه امامت پژوهی شماره هفت ، پائیز 1391

فصلنامه امامت پژوهی شماره 7 ، سال دوم ، پائیز 1391 انتشار یافت .
در این شماره که با مطالب متنوعی پیرامون مباحث امامت انتشار یافته که بخش جدیدی با عنوان نکته ها و یاداشت هایی در حریم امامت از این شماره به قسمت های قبلی فصلنامه اضافه شده است که به معرفی اجمالی مطالب فصلنامه می پردازیم .
مهرورزى به اهل بيت علیه السلام از ديدگاه قرآن و سنّت ، نگاهى به تفسير آيه مودت ، نویسندگان : آیت الله سید علی میلانی ، محمد حسین رحیمیان .
امامت پيشوايان معصوم علیه السلام از دو محور قابل اثبات است: قرآن و روايات معتبره . آيه مودت و رواياتى كه در ذيل تفسير اين آيه آمده به روشنى امامت و ولايت عامه اهل بيت علیهم السلام را ثابت میكند. این نوشتار با توجه به اين آيه و رواياتى كه از طريق اهل سنت نقل شده، مباحث خود را در چهار محور؛ 1ـ ذوی القربی كيانند؟ 2ـ بررسى روايات مربوطه؛ 3ـ رد شبهه های مخالفان؛ 4ـ دلالت آيه بر امامت؛ ارائه میكند و به پژوهش در تفسیر آیه مودت بر اساس منابع اهل سنت می پردازد.
كليد واژه ها: مودّت و مهرورزى، امامت، خلافت، ذوى القربى، قرآن، پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله ، ولايت عامه.

تأملی در عناصر نقلی نظريه محمد عبده در معنای شفاعت اُخروی ، بر اساس گزارشهای صحيح بخاری : نویسندگان : شهرام پورحسن - محمد کرمانی کجور .
شفاعت، همواره معنا و مفهوم معهودی در ذهنیت عالمان اسلامی با وجود تمایزهای مذهبی و گرایشهای متفاوت کلامی داشته، بی آنکه تحقق آن در عالم آخرت هیچ محذوری در پی داشته باشد تا آن که در قرن چهاردهم محمد عبده در جامعه علمی اهل سنت مصر، با محال شمردن تحقق شفاعت به معنای معهود آن در عالم آخرت و متشابه دانستن روایتهای شفاعت، درارائه معنايي نو از شفاعت اُخروی که فایده مندی آن را تنها متوجه شفاعت کننده، مینماید،کوشیده که نقدهای پاره ای از عالمان اسلامی پس از خویش را به دنبال داشت. از آنجا که نقدهای انجام گرفته ناظر به عنصر استحاله مورد نظر عبده بوده و به دو عنصر دیگر دیدگاه او یعنی تشابه روایتهای مأثور شفاعت و انحصار فایده مندی آن نسبت به شفاعت کننده، پاسخی دریافت نشده، بر آن شدیم تا دو ادعای اخیر وی را برپایه احادیث موجود درکتاب صحیح بخاری به عنوان معتبرترین جامع حدیثی اهل سنت مورد نقد قرار داده و تقابل نظریه وی با احادیث انعکاس یافته در کتاب مذکور را ارائه نماییم.
کلید واژه ها: شفاعت، عبده، عناصر نقلی، صحیح بخاری.

پديدارشناسى درتقابل با تاريخى نگرى مطالعه موردى [موضوع] امامت ، نویسنده : محمد اويس ريفيودين ، ترجمه: گروه بررسى مطالعات امامت پژوهى در غرب انگليسى زبان .
این مقاله تلاش می کند تا نشان دهد که نمی توان رویکردهای پدیدارشناسانه را با رویکرد تاریخی نگر و گزارش های پوزیتیویستی از تاریخ تطبیق داد و در همین راستا به مطالعه موردی امامت پرداخته است. همچنین ادعای میرچا الیاده را مبنی بر این که می توان میان این دو رویکرد سازگاری ایجاد کرد، مورد نقد و بررسی قرار می دهد.
کلید واژه ها: تاریخی نگری در مطالعات دینی، پدیدارشناسی در مطالعات دینی، میرچا الیاده، شخصیت کاریزما در مذهب .

تقابل دونظريه شورا و دموکراسی با امامت ، نویسنده : محمد خادمی .
مقام امامت مقامی الهی وآسمانی است که حقیقت شناخت آن در ذهن هیچ بشری نمیگنجد وکسی را یارای فهم آن نیست. این در حالی است که برخی افراد در اثر عدم شناخت صحیح امامت در اندیشه شیعی شبهاتی در ذهنشان خطور کرده است. منشأ و خاستگاه آن شبهه از طرفی عدم تأمل و دقت در آیات و روایات، و از طرفی تطبیق دادن این مقام الهی با مقامات و نظام های بشری مینمایاند. یکی از این شبهات، بحث کارکرد و نقش دموکراسی و شورا در تعیین امام است که طرفداران این دو نظریه با توجه به خلط نمودن معنای امامت و حکومت و یکسان سازی معنای این دو ـ به جهت اینکه این دو هماره نمود و مظهر دخالت و مشارکت و تأثیرگذاری آحاد مردم بر قدرت سیاسی بوده اند ـ به ناسازگاری امامت و دموکراسی حکم کرده اند. نگارنده در این مقاله برآن است که ابتدا دموکراسی و شورا را در دو بخش به صورت مجزّا، مورد واکاوی قرارداده و اقسام و مستندات آن را توصیف نماید و سپس با تحلیل، این دو نظریه را نقد و به چالش بکشاند.
کلیدواژه ها : امامت، حکومت، شورا، دموکراسی، تعیین امام .

جايگاه نص در مبانی امامت با رويکرد تطبيقی به آراء معتزله، اشاعره، اهل حد يث و اماميه ، نویسنده : حامد مقدم .
 تعیین امام از سوی خدای متعال، و صدور نص بر آن توسط رسول اکرم صلی الله علیه و آله، از مسائل چالشی و بحث برانگیز میان مسلمانان است. مقاله حاضر پس از تبیین معنای نص در لغت و اصطلاح، در پی تبیین و تشریح منزلت و جایگاه نص در تعیین امام و اعتبار یا عدم اعتبار راه های دیگر در این مسأله نزد فرق اسلامی است. معتزله نظر اهل حل و عقد را در تعیین و نصب امام پذیرفته و اعتبار تنصیص در تعیین امام را توسط امام پیشین در غیر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله قبول کرده اند. علاوه بر راه های مورد قبول نزد معتزله، اهل حدیث و اشاعره قهر و غلبه را هم در تعیین امام ذکر کرده اند. امامیه تعیین امام را تنها به نص مشروع دانسته و برای اثبات نظر و عقیده خود به برهانها و دلیلهای عقلی و نقلی تمسک نمودند.
کلید واژه ها : نص، امامیه، اشاعره، اهل حدیث، معتزله، اهل حل و عقد، تغلب.
نقدی بر رويکرد انتقادی فخررازی و ابن تيميه به جايگاه علمی امام جواد و عسکريين علیهم السلام با تأكيد بر ميراث مكتوب اهل سنت ، حسین اسکندری - محمد کرمانی کجور .
بر خلاف آنچه که بسیاری، تصور میکنند، رویکرد یکسان و فراگیری در میان عالمان اهل سنت، به جایگاه علمی و حتی رجالی امامان معصوم علیهم السلام وجود ندارد، اگرچه رویکرد غالب در میان آنان، تصویر فوق را تأیید مینماید. در این میان جایگاه علمی امام جواد، امام هادي وامام عسكري علیهم السلام است که نخست از سوی فخر رازی در قرن ششم، مورد انتقاد قرار گرفت و ابن تیمیه حرانی آن را در قرن هشتم، پیگیری نمود. آثار محدودی همچون عبقات الأنوار، اشارهای به این رویکرد انتقادی نموده اند، اما به هر دلیل پرداخت درخوری بدان نداشته اند. نوشتار پیشرور به بررسی این رویکرد انتقادی پرداخته و در شفاف سازی عناصر استدلالی آن کوشیده و استدلال آن را با فراغت از میراث مکتوب امامیه، حتی برپایه میراث مکتوب اهل سنت، فاقد اتقان و اعتبار علمی یافته و نشان داده است.
کلید واژه: امام جواد علیه السلام، امام هادی علیه السلام، امام عسكری علیه السلام، رویکرد انتقادی، فخررازی، ابن تیمیه.

بررسی لعن در قرآن و سنت ، حامد فرج پور .
معنای لعن در فرهنگ اسلامی درخواست دوری از رحمت الهی است. این دعاء در آیات قرآن و روایات عامه و خاصه در سیره عملی رسول خداصلی الله علیه و آله، امیرالمؤمنین علیه السلام و اهل بیت رسول خدا صلی الله علیه و آله فراوان یافت میشود. همچنین در ادبیات علماءِ پیرو مکتبِ خلفاء و همچنین علمای شیعه نیز در موارد متعددی لعن وجود دارد. به صورت عمده در میان عامه برخی تلاشها برای تبرئه اشخاصی که هدفِ لعن از سوی قرآن کریم، رسول خدا صلی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام بوده اند انجام شده است که ادله این تبرئه نمودن و حمایتها مخدوش به نظر میرسد.

کلیدواژه ها: لعن، لعن در قرآن، لعن در سنت، لعن در سیره، منع تدوین حدیث، اهل بیت علیهم السلام و لعن، اصحاب و لعن.

نقدی بر فرضيه تطور امامت شيعی بررسی استناد های کتاب «مکتب در فرایند تکامل»،
بخش مربوط به دوران امامت حضرت امام باقر علیه السلام ، جواد علاء المحدثین .
این نوشتار به بررسی بخشی از «کتاب مکتب در فرایند تکامل» میپردازد. موضوع این بخش کتاب، تحلیلی تاریخی دربارۀ «باور شیعیان نسبت به ضرورت قیام مسلحانه توسط امامان علیه السلام» و زوایایی از «عقیده به مهدویت در جامعه تشیع» است و نهایتاً تأثیر این امور، در تطور «امام شناسی شیعیان» نتیجه گرفته ـ یا به طور غیر مستقیم القاـ شده است. در این بررسی، به مواردی همچون عدم تطبیق دلیل و مدعی در کتاب میپردازیم و با بازخوانی مدارک ذکر شده در پاورقی بخشی از کتاب (صفحات 33 تا 43، بخش مربوط به دوران امامت حضرت امام باقر علیه السلام)، عدم تطابق آنها با مدعای مطرح شده در کتاب را نشان خواهیم داد، سپس برخی خطاهای روشی در تألیف کتاب را به تفکیک بازگو میکنیم.
کلید واژه ها: شیعه شناسی تاریخی؛ مدرسی طباطبایی، سیدحسین؛ مکتب در فرایند تکامل (کتاب)؛ تطور تاریخی شیعه .
به بهانه معرفی اثرارزشمند سيرتنا و سنتنا از علامه امينی ، محمد حسین رحیمیان .
 این نوشتار به معرفی کتاب سیرتنا و سنتنا نوشته علامه عبدالحسین امینی پرداخته است. این کتاب در پاسخ به سه پرسش درباره شدت مهرورزى شیعیان به اهل بيت علیهم السلام، دلیل سوگوارى شیعه پس از این همه سال براى اباعبدالله الحسين علیه السلام، و دلیل ارج گذاری به تربت آن حضرت نگاشته شده است. نویسنده ضمن شناساندن ترجمه فارسی آن یعنی سيماى شيعه در رفتار پيامبر صلی الله علیه و آله، بخش هایی از مقدمه کتاب را نقل کرده است که به بیان انگیزه نگارش کتاب می پردازد.
كليد واژه ها : مهرورزى به اهل بیت علیه السلام ، فرقه ناجيه ، سوگوارى برای امام حسین علیه السلام، سجده بر تربت امام حسين علیه السلام؛ علامه امینی؛ سیرتنا و سنتنا ؛ سیمای شیعه در رفتار پیامبر.
نکته ها و يادداشت هايی در حريم امامت ، به کوشش عبدالحسین طالعی
1 مطلبی از شیخ آقا بزرگ تهرانی در چهاردهمین قرن ولادت امام علی علیه السلام
مرقومه مرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانی
2 رساله ملا حسین واعظ کاشفی در مناقب امیرالمؤمنین علیه السلام
بخش اول: امیرالمؤمنین علیه السلام در قرآن
بخش دوم: امیرالمؤمنین علیه السلام در احادیث نبوی
بخش سوم: درباره امامان یازده گانه
3 کلمات قصار اميرمؤمنان علیه السلام در نگاه اوکلي
4 ترجمه منظوم هفده حدیث اخلاقی امیرالمؤمنین علیه السلام به شعر فارسی
5 علم علوی ، روی دیگر سکه امامت
6 نقش حکمتهای نهج البلاغه در تحول زندگی محققی از هند
7 نگاهی به کتاب علی بن ابی طالب رضی الله عنه، نوشته دکتر علی عطیه شرقی
8 الفوائد المدنیه، چکیده مناظره با علمای اهل سنت در 50 موضوع
9 حجم تراث امامتی
10 نکته ای در باب غدیر خم

 

pdf

 

نویسنده : حمید رضا کاهانی

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن