یکشنبه, 11 بهمن 1394 ساعت 08:30
خواندن 797 دفعه

بایسته های پژوهشی - عبدالحسین طالعی

«پژوهش»، راهی است دشوار و ناهموار، كه نظر به اهداف والای آن، تلخیها را در كام پژوهشگر، شیرین میسازد و شوق تداوم راه را در دل او زنده می دارد.
علاوه بر این، برخی ساز و كارها به عنوان ابزارهای مفید در این راه به كار می آید، به ویژه معرّفی موضوع شایسته تحقیق، هدف، انگیزه و فایده آن، منابع مفید، مراحل وصول به نتیجه، و... .
جای خالی این گونه راهنماییها در نشریات علمی و تحقیقی، ضربه هایی بر اركان پـژوهش زده است، تا آنجا كه گاه كارهای سطحـی و كـم فایده به عنوان «پژوهش» عرضه می شود. و گاه، برای پژوهشهای ژرف و مفید، منابع مفید و مناسب شناخته نمی شود.
از سوی دیگر، آفت «بُخل علمی» در بوستان تحقیق، در پاره ای از زمانها، سبب می شود كه موضوعی مفید، در ذهن و اندیشه فرد محقّق باقی بماند، بدون آن كه فرصتی برای پژوهش در آن بیابد. در حالی كه فردی علاقمند با فرصت مبسوط در نقطه ای دیگر، از چنان طرح و موضوعی بیخبر است و ناگزیر، به كارهای كم فایده روی می آورد. شناسایـی و دفـع این آفت ، یكـی از مسئولیتهای سنگین نشریات علمی است.
بدین منظور، فصلنامه سفینه در نظر دارد از این شماره، صفحاتی محدود را به انعكاس دیدگاههای اساتید و مراكز پژوهشی در مورد «بایسته های پژوهشی»  اختصاص دهد، و بدین سان در جهت پدیدآوردن فضایی مناسب برای اساتید و پژوهشگران، مؤسسات و مراكز پژوهشی، دانشگاهها و حوزه ها (به ویژه در مقاطع بالاتر و ردههای تحصیلات تكمیلی) و دیگر علاقمندان و دلبستگان به پژوهش دینی بكوشد. سفینه، دست پرمهر تمام این عزیزان را برای این مهم به گرمی میفشارد و برای نشر دیدگاههای آنان آمادگی خود را اعلام می دارد تا موضوعهای مناسب برای تحقیق، تألیف، ترجمه، احیای متون كهن و... را بیان كنند. البته بهتر است «بایسته های پژوهشی» در هر شماره، با موضوع ویژه آن شماره ارتباط داشته باشد، ولی رعایت این نكته به معنای اِعمال محدودیت برای اساتید نیست. نیز روشن است كه مطالب درج شده در این قسمت، همچون دیگر بخشهای نشریه، بیانگر دیدگاههای نویسندگان آنهاست.


*         *        *

برای حُسن مطلع، در این شماره، ترجمه گفتاری كوتاه از سید المحققین علامه سید عبدالعـزیز طباطبایی قدّس سرّه نقل می شود كه اصل آن در فصلنامه تراثنا، شماره 5، سال 1406، ص 158 ـ 161 تحت عنوان «ما ینبغی نشره من التراث» درج شده بود. از آنجا كه شماره 5 فصلنامه تراثنا ویژه موضوع شریف رضی بود، محقق طباطبایی، تصحیـح و تحقیق بـرخی از متون كهن پیرامون نهج البلاغه را پیشنهاد كرده است. با تـوجّه به مـوضوع ویـژه شماره 5 سفینه ، این گفتار كوتاه و مهمّ را برای ترجمه و نشر، برگزیدیم.

*        *        *

تحقیق و تصحیح كتابهای زیر پیشنهاد میشود :
1 ) الدر النضید المنتزع من شرح ابن ابی الحدید.
نوشته: عبدالله بن یحیی بن حسین بن قاسم بن محمد یمنی صنعانی ادیب، متوفی  1150]نشر العرف 3 /  159[
نسخه خطی: تحریر 1262، مكتبة الجامع الكبیر، صنعاء، شماره 154 (مصادر الفكر العربی الاسلامی فی الیمن، ص 345)
 

2 ) الدیباج الوصی فی الكشف عن اسرار كلام الوصی
نوشته: المؤید بالله، یحیی بن حمزة بن علی، متوفی 749.
آغاز كتاب: الحمدلله الذی أنطق لسان الإنسان الحكیم ...
نسخه خطی: تحریر 8 ربیع الاول 1072، مكتبة الجامع الكبیر، صنعاء، شماره 1976 (فهرست كتابخانه 4 / 1647)
نسخه دیگر: تحریر 1073، 400 برگ، مكتبة الجامع الكبیر، شماره 306 ادب (فهرست كتابخانه 4 / 1646)
(مصادر الفكر العربی الاسلامی فی الیمن ص 567. مصادر شرح حال مؤلف در همان كتاب، ص 564).
 

3 ) العقد الفرید المنتزع من شرح ابن ابی الحدید
نوشته: عبدالله بن الهادی بن یحیی بن حمزة، متوفی حدود 793.
(مصادر الفكر العربی الاسلامی فی الیمن، ص 324).
نسخه خطی: تحریر 1080، كتابخانه مجلس شورای اسلامی، تهران (فهرست كتابخانه 1 / 167)
نیز بنگرید: الذریعه 14 /  134
 

4 ) كشف اللالی فی شرح نثر اللالی
نوشته: محمدبن نعمة الله.
نسخه خطی: كتابخانه ملك، تهران (فهرست كتابخانه 1/1993)
 

5 ) مختصر شرح نهج البلاغه
نوشته: محمدبن عبدالله بن یحیی بن حمزة.
نسخه خطی: تحریر 995، مكتبة الجامع الكبیر، صنعاء، شماره 1920 (فهرست كتابخانه 4 / 1700)
 

6 ) نظم حِكَم الامام علی بن ابی طالب علیه السلام (ارجوزه)
نوشته: احمدبن عبدالله بن وزیر، متوفی 985.
نسخه خطی: مكتبة الجامع الكبیر، صنعاء، ضمن شماره 36 مجامیع، ص 275 ـ 297 (فهرست كتابخانه 4 / 1720).
 

7 ) نورالابرار من حِكَم اخی الرسول حیدر الكرّار
نوشته: محمدبن غیاث الدین شیرازی طبیب
نسخه خطی:قرن دهم،كتابخانه سالار جنگ، هند، شماره 1042 (فهرست كتابخانه، ص 296)

 

منبع : فصلنامه سفینه شماره 5

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن