چهارشنبه, 18 دی 1392 ساعت 12:00
خواندن 1977 دفعه

تبریک شیخین به امیرالمؤمنین (علیه السلام) در روز غدیر

سوال:

بعد از اعلام وصایت و خلافت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در روز غدیر، بسیاری از صحابه به دستور پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) با علی بن ابی طالب (علیهما السلام) امامت او بر تمامی مؤمنین را تبریک گفتند، از جمله ابوبکر و عمر؛ آیا این واقعه در منابع معتبر اهل تسنن هم نقل شده است؟

پاسخ:

در جواب به این سوال باید بگوییم نه تنها بسیاری از صحابه بلکه تمامی حاضران در غدیر خمّ، به امر رسول الله (صلّی الله علیه و آله) با علیّ بن ابی طالب (علیه السلام) به عنوان امیرالمؤمنین بیعت کرده و امامت آن حضرت را بدو تبریک گفتند.

در ادامه، فقط برخی از گزارش هایی که واقعه تبریک ابوبکر و عمر را نقل کرده اند، متذکر می شویم:

أ ) گزارش هایی که فقط واقعه تبریک خلیفه دوم را نقل کرده اند: متن این گزارش را از تاریخ الاسلام ذهبی نقل کرده و در پانوشت به منابع دیگر ارجاع می دهیم:

حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ وَأَبِي هَارُونَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ الْبَرَاءِ بن عازب قَالَ: كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) فِي سَفَرٍ؛ قَالَ: فَنَزَلْنَا بِغَدِيرِ خُمٍّ قَالَ: فَنُودِيَ: الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ، وَ كُسِحَ لِرَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) تَحْتَ شَجَرَةٍ فَصَلَّى الظُّهْرَ فَأَخَذَ بِيَدِ عَلِيٍّ فَقَالَ: أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنِّي أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ؟

قَالُوا: بَلَى!

قَالَ: أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنِّي أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ»؟

قَالُوا: بَلَى!

قَالَ: فَأَخَذَ بِيَدِ عَلِيٍّ فَقَالَ:اللَّهُمَّ مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ، اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ.

قَالَ: فَلَقِيَهُ عُمَرُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ: هَنِيئًا لَكَ يَا ابْنَ أَبِي طَالِبٍ، أَصْبَحْتَ وَأَمْسَيْتَ مَوْلَى كُلِّ مُؤْمِنٍ وَمُؤْمِنَة. [1]

براء بن عازب می گوید: در سفرى با رسول خدا (صلى اللّه عليه و آله) بوديم و در غدير خم فرود آمديم، در اين هنگام بانگ نماز جماعت بلند شد وزير درختى براى رسول خدا (صلى اللّه عليه و آله) از خار و خاشاك روفته شد، و آن حضرت نماز ظهر را خواند سپس دست على (عليه السّلام) را گرفت و (خطاب به مردم) فرمود: آيا مي دانيد كه من اولى هستم به هر مردم و زن مؤمن از خودش؟ گفتند: آرى! پس دست على (عليه السّلام) را گرفت و فرمود: بار خدايا! هر كس، من مولاى اويم، على مولاى او است، بار خدايا دوست بدار دوستان او را و دشمن بدار دشمنان او را.

پس از اين واقعه، عُمَر آن حضرت را ملاقات کرد و گفت: گوارا باد تو را اى پسر ابي طالب! صبح و شام نمودى در حالي كه مولاى من و مولاى هر مرد و زن با ايمان هستى.

ب ) گزارش هایی که واقعه تبریک هر دو را نقل کرده اند: ما این گزارش را به نقل از کتاب الصواعق المحرقة ابن حجر هیتمی نقل کرده و در پانوشت به منابع دیگر ارجاع می دهیم:

اِنَّ ابابکر و عمر لمّا سمعا حدیث الغدیر، قَالَا لعلیّ بن ابی طالب: أمسيت يَا ابْن أبي طَالب مولى كل مُؤمن ومؤمنة.[2]

ابوبکر و عمر هنگامی که حدیث غدیر را شنیدند، به علی بن ابی طالب گفتند: ای پسر ابو طالب! صبح را به شب رساندی در حالی که مولای هر مرد و زن مؤمن شدی.

نتیجه آنکه:

در برخی منابع اهل تسنّن، واقعه تبریک وصایت و خلافت امیرالمؤمنین (علیه السلام) از زبان ابوبکر و عمر، نقل شده است.

 

پی نوشت ها :


[1]. تاریخ الاسلام، ذهبی، ج3، ص633/ مصنّف ابن ابی شیبة، ج 6، ص372 / مسند احمد بن حنبل، ج 5، ص 355 / تمهيد الأوائل في تلخيص الدلائل، ابوبکر باقلانی، ج 1، ص 453 / الکشف و البیان، ابو اسحاق ثعلبی، ج 4، ص 92 / الریاض النضرة، محب الدین طبری، ج 3، ص 113 / مناقب علی بن ابی طالب، ابن مغازلی، ج 1، ص 46 / سرّ العالمَیْن، ابو حامد غزالی، ج1، ص 4 / و منابع دیگر با اختلاف اندکی که در الفاظ وجود دارد.

[2]. الصواعق المحرقة، ابن حجر هیتمی، ج 1، ص 110 / فیض القدیر، زین الدین مناوی، ج 6، ص 218 /  شرح الزرقاني على المواهب اللدنية بالمنح المحمدية، ابو عبدالله زرقانی، ج 7، ص 13 / و منابع دیگر با اختلاف اندکی که در الفاظ وجود دارد.

 گروه پاسخ گویی بنیاد امامت

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن