یکشنبه, 20 آبان 1397 ساعت 11:25

پاسخی به شبهه ابن تیمیه در استمرار عزاداری برای امام حسین علیه السلام

ابن تیمیه عزاداری شیعه بر امام حسین علیه السلام را اشتباه دانسته و می گوید: چرا فقط برای حسین و بعد از اینهمه سال همچنان عزاداری بر گزار می شود. این شبهه او به خاطر عدم توجه به اوضاع زمان یزید و فلسفه قیام اما حسین علیه السلام و نتایج ایجابی عزاداری بر ایشان است
ابن تیمیه در منهاج السنه در مورد عزاداری شیعیان بر امام حسین(علیه السلام) می گوید:
ومن المعلوم أنه قد قتل من الأنبياء وغير الأنبياء ظلما وعدوانا من هو أفضل من الحسين قتل أبوه ظلما وهو أفضل منه وقتل عثمان بن عفان وكان قتله أول الفتن العظيمة التي وقعت بعد موت النبي صلى الله عليه و سلم وترتب عليه من الشر والفساد أضعاف ما ترتب على قتل الحسين وقتل غير هؤلاء ومات وما فعل أحد لا من المسلمين ولا غيرهم مأتما ولا نياحة على ميت ولا قتيل بعد مدة طويلة؛[1]
خلاصه سخنان ابن تیمیه این است که چرا شیعیان برای انبیاء و اولیای دیگر که مقامشان از امام حسین(علیه السلام)  بالاتر است عزاداری نمی کنند و بعد از گذشت زمان طولانی هنوز برای امام حسین (علیه السلام) عزاداری می کنند؟
پاسخ:
اولاً: این اشکال ابن تیمیه ناشی از عدم درک صحیح از شهادت امام حسین(علیه السلام)  است. باید توجه داشت که دلیل قیام امام حسین (علیه السلام) برای جلوگیری از نهادینه شدن انحراف در اسلام توسط بنی امیه بود. انحراف در جامعه اسلامی به گونه ای بود که عادی ترین اعمال شریعت مانند نماز نیز تغییر کرده بود. صحیح بخاری گریه های انس بن مالک از انحراف در اسلام را چنین گزارش می کند:
دخلت علي أنس بن مالك بدمشق و هو يبكي، فقلت له: ما يبكيك؟ فقال: لا أعرف شيئا مما أدركت إلا هذه الصلاة و هذه الصلاة قد ضيعت.[2]

در دمشق، وارد بر أنس بن مالك شدم و ديدم گريه مي كند. علتش را سؤال كردم که گفت: آنچه از سنت پيامبر مي دانستم، همه اش از بين رفته است؛ غير از نماز كه آن هم ضايع و نابود شده است.
در اینجا بود که امام حسین (علیه السلام) با شهادت خود جامعه را متنبه نمودند که باید جلوی این انحراف را گرفت اگر چه با کشته شدن آنها باشد. در حقیقت فرق بین شهادت امام حسین(علیه السلام)  و دیگر اولیاء الله در این است که شهادت و خون دادن در راه خدا توسط ایشان در حفظ دین موضوعیت داشته است. یعنی آن حضرت در صدد بودند با شهادتشان بنی امیه را رسوا کنند و نگذارند بیش از این به  اصل اسلام صدمه برسد در حالیکه دیگر اولیاء الله معمولاً ترور می شدند و به شهادت می رسیدند. این هدف امام را می توان از منابع معتبر تاریخی که سخنان حضرت را ضبط کرده اند برداشت نمود:
1.یا ایها الناس إن رسول الله قال من رأى سلطانا جائرا، مستحلا لحرم الله، ناکسا لعهدالله، مخالفا لسنه رسول الله، یعمل فى عباد الله بالإثم و العدوان، فلم یغیر علیه بفعل و لا قول، کان حقا على الله أن یدخله مدخله،‌ ألا و إن هؤلاء قد لزموا طاعه الشیطان، و ترکوا طاعه الرحمان، أظهروا الفساد و عطلوا الحدود، و أحلوا حرام الله و حرموا حلاله و أنا أحق من غیر.[3]
پیغمبر اکرم (ص) فرمود: هرکس ببیند یک حاکم ستمگرى، که حرام هاى خدا را حلال مى کند، عهد و پیمان خدا را مى شکند، حاکم جائرى که مخالف با سنت پیغمبر اکرم (ص) است، و در میان بندگان به گناه و تجاوز عمل مى کند، اگر کسى همچنین حاکم جائرى را ببیند، در برابر او قیام نکند و سخنى نگوید، فرداى قیامت این فردى که در برابر حاکم ستمگر سکوت کرده، خداى عالم این سکوت گر را با آن ظالم، در یک نقطه از جهنم گرفتار عذاب الهى مى کند.
بعد حضرت ادامه مى دهد:مردم! یزید و دودمان یزید ملازم طاعت شیطان هستند، از اطاعت خداى عالم بیرون رفته اند، اینها در سراسر زمین، فساد و بى بند و بارى را گسترش داده اند و حدود الهى را تعطیل کرده اند، حلال خدا را حرام و حرام خدا را حلال شمرده اند و من از هر کسى سزاوارتر هستم که در برابر این حاکم ستمگر قیام کنم.

2.ألا ترون الحق لا یعمل به و الباطل لا یتناهى عنه، لیرغب المؤمن فى لقاء الله، فإنى لا أرى الموت إلا السعاده و الحیاه مع الظالمین إلا برما.
آیا نمى بینید که در این جامعه به حق عمل نمى شود و از باطل کناره گیرى نمى شود، تا اینکه مؤمن در لقاى خداى عالم رغبت پیدا کند و من مرگ و شهادت در برابر خروج و قیام نسبت به حاکم جائر را، جز سعادت نمى بینم و زندگى در این جامعه خفقان آور و دور از حق و آلوده به باطل، جز ننگ چیزى دیگرى نیست.[4]
از این نکته نیز نباید غافل ماند که عزاداری در طول سالیان مختلف بر شخصیتی که هدف شهادتش جلوگیری از انحراف در اسلام بوده، راه را بر هر کسی که سودای انحراف را در اسلام داشته باشد می بندد البته اگر عزاداری با فهم و معرفت صحیح باشد.
ثانیاً: از علتهایی که شیعه برای  برای امام حسین (علیه السلام) بیشتر از دیگر اولیای الهی عزاداری می کند به فداکاری امام حسین (علیه السلام) و تلاشهای ایشان و رنجها و مصیبتهایی که دیدند از مصائب سائر ائمه و انبیاء علیهم السلام بیشتر بوده است. بُعد مظلومیت ایشان جلوه ی ویژه‌ای دارد. زیرا آن حضرت علاوه بر اینکه خود در راه خدا شهید شد، یاران و فرزندانشان نیز مظلومانه به شهادت رسیدند و حتی طفل شیر خواره را نیز فدا کردند، آنهم با لب تشنه و بعد از کشته شدن هم بدن آن حضرت مورد تهاجم سم اسبان قرار می‌گیرد و عیالات و خانواده‌اش اسیر می‌شوند و اموال و خیام آن حضرت آتش زده می‌شود و فرزندانش مورد آزار اذیت و اهانت قرار می‌گیرند. پس عمق فاجعه بسیار زیاد است و به همین خاطراست که عزاداری برای آن حضرت هم بسیار مفصل‌تر است.


[1] منهاج السنه، ج1، ص55.
[2] صحيح بخاري، ج1، ص134، ح530، كتاب مواقيت الصلاة، باب تضييع الصلاة عن وقتها
[3] تاریخ طبرى، ج۴، ص۳۰۴، کامل ابن اثیر،ج۴، ص۴۸، الفتوح ابن اعصم، ج۵، ص۸۱.
[4]. معجم کبیر طبرانى، ج۳، ص۱۱۵- مجمع الزوائد هیثمى، ج۹، ص۱۹۲ – سیر اعلام النبلاء ذهبى، ج۳، ص۳۱۰ – تاریخ اسلام ذهبى، ج۵، ص۱۲ – تاریخ مدینه دمشق، ج۱۴، ص