پنج شنبه, 02 فروردين 777 ساعت 00:00

آیا حضرت امیر علیه السلام در نهج البلاغه از امامتشان سخنی نگفته اند؟

چرا امام علی(علیه السلام) در نهج البلاغه از امامت خودشان حرفی نزده است و فقط از این که خلافتش را غصب کرده اند شکایت می کنند؟

دفاع امام علی (علیه السلام) از خود و معرفی توانایی ها و شایستگی ها و امتیازات خود، در حقیقت دفاع و معرفی مقام امامت است؛ زیرا اگر مردم از آن آگاه نباشند به شدت دچار خسران خواهند شد. (کما این که متأسفانه این اتفاق در تاریخ اسلام به وقوع پیوست). براین اساس امام علی (علیه السلام) درمواردی که شرایط اقتضا می کرد به صراحت مقام و شأن رهبری و امامت خود را بیان می فرمودند. بعضی از این موارد در نهج البلاغه آمده است که ما فقط به ذکر آدرس بخشی از آنها اکتفا می کنیم: خطبه های ۳،۴، ۵ ،۶ ،۱۰، ۱۵، ۱۶ ،۲۶ ، ۳۴، ۳۷ ،۷۴ ، ۷۵، ۸۴ ، ۸۷ ،۹۲  ، ۹۳ ، ۱۰۸ ،۱۲۶ ، ۱۲۷ ،۱۳۱، ۱۳۶ ،۱۳۷ ، ۱۳۹ ،۱۵۶و…،[۱] در این جا فقط یک نمونه از تصریحات آن حضرت را از خطبه معروف شقشقیه[۲] نقل می کنیم که در آن به صراحت بر غصب مقام خلافت حضرت رسول (ص) توسط برخی از صحابه اعتراض کرده و خود را به عنوان بهترین شخص برای هدایت و امامت امت، معرفی می کند. در این خطبه نورانی حضرت می فرماید: “آگاه باشید! به خدا سوگند ابا بکر،[۳] جامه خلافت را بر تن کرد، در حالى که مى‏دانست جایگاه من نسبت به حکومت اسلامى، چون محور آسیاب است به آسیاب که دور آن حرکت مى‏کند. او مى‏دانست که سیل علوم از دامن کوهسار من جارى است، و مرغان دور پرواز اندیشه‏ها، به بلنداى ارزش من نتوانند پرواز کرد. پس من رداى خلافت رها کرده و دامن جمع نموده از آن کناره گیرى کردم و در این اندیشه بودم که آیا با دست تنها براى گرفتن حق خود به پاخیزم؟! یا در این محیط خفقان‏ زا و تاریکى که به وجود آوردند، صبر پیشه سازم که پیران را فرسوده، جوانان را پیر، و مردان با ایمان را تا قیامت و ملاقات پروردگار اندوهگین نگه مى‏دارد. پس از ارزیابى درست، صبر و بردبارى را خردمندانه‏تر دیدم. پس صبر کردم در حالى که گویا خار در چشم و استخوان در گلوى من مانده بود و با دیدگان خود مى‏نگریستم که میراث مرا به غارت مى‏برند”.[۴]

سپس این شکوائیه را ادامه می دهد و می فرماید: “شگفتا! ابابکر که در حیات خود از مردم مى‏خواست عذرش را بپذیرند، چگونه در هنگام مرگ، خلافت را به عقد دیگرى در آورد. هر دو از شتر خلافت سخت دوشیدند و از حاصل آن بهره‏مند گردیدند“.[۵]

 منبع: اسلام کوئست

[۱] نهج البلاغه، ترجمه، محمد دشتی.

[۲] نهج البلاغه، صبحی صالح، خطبه ۳، ص ۴۸٫

[۳] در نهج البلاغه صبحی صالح به جای لفظ “ابوبکر”،لفظ ” فلانُ” آمده است. اما در نهج البلاغه ابن ابی الحدید که یکی از قدیمی ترین شرح های نهج البلاغه است، “ابن ابی قحافه” (ابوبکر) آمده است.

[۴] نهج البلاغه، خطبه سوم، ترجمه دشتی، ص ۴۵٫

[۵] همان، ص ۴۶٫