سه شنبه, 12 مرداد 1395 ساعت 11:00

هزار ركعت نماز در هر شبانه روز

پرسش:

صحت و كیفیت روایات ، در خصوص امام علی ـ علیه السّلام ـ مبنی بر خواندن هزار ركعت نماز در هر شبانه روز را بیان كنید؟

 

پاسخ:

خواندن هزار ركعت نماز مستحبی در هر شبانه روز در خصوص امام علی(1) ، امام حسین(2)، امام سجاد(3)، امام رضا(4) ـ علیهم السّلام ـ با استنادهای قوی و صحیح در منابع شیعی وارد شده است. كتب كافی، تهذیب، استبصار، مستدرك و وسائل الشیعه از معتبرترین آنها است. كه بحث رجالی آن در محل دیگر قابل بحث می باشد.

نكاتی چند دربارة كیفیت خواندن نماز هزار ركعتی ائمّه(علیهم السلام) قابل ذكر است.

اولاً: ائمّه اطهار(علیهم السلام) انسان های كاملی هستند كه در عشق با معبود یكتای خود به هر شكل آن، نه خستگی دارد و نه غفلت. بلكه كه تشنه و عاشق حقیقی بوده اند. چه اینكه خستگی و ملال از آثار غفلت است. و اینان هیچ گاه غافل نیستند.

ثانیاً: خواندن هزار ركعت نماز در شبانه روز برای هر مسلمانی به شرط اراده و عزم و توان ممكن و میسور بوده و ظرف زمانی نیز با یك محاسبة اندك گنجایش آن را خواهد داشت. از این روی اقامة هزار ركعت نماز در هر شبانه روز برای انسان كامل و عاشق عارف چون امام علی ـ علیه السّلام ـ و ائمّه دیگر، امكان عادی داشته و نیز مورد پذیرش عقل و عقلاء می باشد. برخی از شاگردان آیت الله بروجردی نقل كرده اند كه ایشان برای حل سؤالی كه شما پرسیده اید خود در یك شب هزار ركعت نماز خواندند؟! هم چنان كه از آیت الله خویی نقل است كه ایشان نیز در یك شب هفتصد ركعت نماز خواندند ولی به علت كهولت سن و ضعف قوای جسمانی نتوانستند سیصد ركعت دیگر را بجا آورند؟! و بهترین دلیل بر امكان وقوع آن چیز است.

ثالثاً: نمازهای مستحبی را بر طبق احكام دینی به دو روش می توان اقامه نمود: در حالت سكون و طمئنینه مثل نماز واجب یا در حال حركت یا ایماء و اشاره، تنها شرط اساسی برای اقامة این هر دو طهارت و وضو است. اقامة نماز هزار ركعتی به هر دو گونه ممكن و متصوّر است لكن گونة اول با ظهور روایت سازگارتر می باشد (یعنی اقامة پانصد نماز دو ركعتی به كیفیت نماز صبح در حالت سكون و آرامش جسمی. مثلاً امام علی ـ علیه السّلام ـ كنار هر نخل خرما هر شبانه روز، دو ركعت نماز می گذارد كه قیام و ركوع آن با تمام حضور انجام می گرفت(5)) این بیان احتمال نماز هزار ركعتی ائمّه را در هر شبانه روز به گونة‌ دوم و در حال حركت به صورت ایماء‌ و اشاره، در خلوت و جلوت و در حین انجام امور فردی و اجتماعی و ... از بین نمی برد. وانگهی جمع بین هر دو گونه در ركعات این نمازهای هزار ركعتی نیز ممكن و متصور است.

رابعاً: بعضی از روایات خواندن هزار ركعت نماز امام علی ـ علیه السّلام ـ را در طول ایام و لیالی ماه مبارك رمضان نیز بیان می كند(6) (یعنی تقسیم هزار ركعت در طول سی شبانه روز ماه رمضان) لكن این بیان با روایات دیگری در این خصوص كه هر شبانه روز در طول سال انجام می پذیرفته است تنافی ندارد.

در نتیجه كیفیت نماز هزار ركعتی ائمّه با تمام موارد پیشین سازگار می باشد لكن قرائن و ظهور روایات اقامة نماز هزار ركعتی را با حالت سكون و آرامش به كیفیت نماز صبح تقویت می كند.

 

پی نوشته ها :

1. كلینی، الكافی، تهران، دارالكتب الاسلامیه، 1365 ش، ج4، ص154.

2. مجلسی، محمدباقر، البحار، بیروت، مؤسسة الوفاء، 1404 ق، ج44، ص196.

3. حر عاملی، وسایل الشیعه، قم، مؤسسة آل البیت، 1409ق، ج1. ص92.

4. همان، ص90.

5. وسایل الشیعه، همان، ج4، ص 99.

6. وسایل الشیعه، همان، ج 8، ص 26.