پنج شنبه, 18 شهریور 1395 ساعت 12:27
خواندن 488 دفعه

پاسخ به اشکالی درباره خلافت الهی با استناد به حدیث ابن هشام

از روايات بسياري استفاده مي‌شود كه امامت و ولايت و خلافت رسول خدا (صلي الله عليه و آله) به نصب الهي و تعيين اوست:

ابن هشام نقل مي‌كند: «بني عامر بن صعصعه خدمت رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رسيدند. حضرت آنان را به خداوند متعال دعوت نمود و نيز خود بر آنان عرضه كرد. شخصي از آنان به نام «بحيرة بن فراس» به رسول خدا (صلی الله علیه و آله) عرض كرد: به من بگو: اگر ما با تو بر اسلام بيعت كنيم، آن‌گاه تو بر دشمنانت غلبه كردي، آيا ما بعد از تو حقي در امر خلافت داريم؟ حضرت فرمود: امر امامت و خلافت و جانشيني من به دست خداست و هر جا كه صلاح بداند قرار مي‌دهد. او در جواب پيامبر(صلی الله علیه و آله) عرض كرد: آيا ما گلوهاي خود را هدف تير و نيزه‌ها قرار دهيم تا شما به پيروزي برسي، ولي در خلافت و جانشيني تو سهمي نداشته باشيم؟ ما اين چنين ديني را نمي‌پذيريم...».(1)

اما اکنون به اشکالی در زمینه خلافت الهی پاسخ می دهیم.

اصل اشکال:

سيد شريف مرتضي نقل مي‌كند كه عباس بن عبدالمطلب هنگام مريضي پيامبر (صلی الله علیه و آله) خطاب به اميرالمؤمنين‌(علیه السلام)كرده و از او خواست كه از حضرت سؤال كند قائم به امر او بعد از خلافت كيست؟ اگر امر آن به دست ماست آن را بيان كند و اگر امرش براي غير ما است براي ما وصي و جانشين انتخاب نمايد.(2)

پاسخ:

اولا: با مراجعه به كتاب «الشافي» پي مي‌بريم كه ناقل اين روايت در حقيقت قاضي عبدالجبار معتزلي است كه از جبائي نقل كرده و سيد مرتضي آن را در كتاب خود آورده است.

ثانيا: اين روايت خبر واحد غير قطعي است، و لذا نمي‌تواند با ادله‌اي كه ذكر شده و خواهد شد مقابله داشته باشد. چه ادله‌اي قطعي كه دلالت بر ضرورت نص به طور كلي دارد و چه ادله‌اي خاص كه بر امامت حضرت علي‌(علیه السلام)دلالت دارد.

ثالثا: روايت فوق بر فرض صحت، دلالت بر عدم وجود نص ندارد؛ زيرا عباس از پيامبر(صلی الله علیه و آله) سؤال مي‌كند كه امر امامت به دست كيست؟ و پيامبر نيز وصيت براي حضرت علي‌(علیه السلام)را انكار نكرده است.

رابعا: عباس همانند بقيه از اين مطلب باخبر بوده كه پيامبر(صلی الله علیه و آله) حضرت علي‌(علیه السلام)را از جانب خداوند برگزيده است، ولي سؤال او از اين امر اين است كه آيا امامت و وصايت او و اين‌كه امر امامت و ولايت امر به دست خدا است استمرار دارد يا خير؟

خامسا: عباس عموي پيامبر چندان شخصيتي نبوده كه جهل او سبب تضعيف مسئله وصايت حضرت اميرالمؤمنين‌(علیه السلام)شود.

 

منابع:

1-  سیره ابن هشام، ج 2، ص 32.

2- شافی، سید مرتضی، ج 4، ص 149 و ج 3، ص 295.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن