چكیده اعتقاد به مهدویت و مسأله ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به مثابه یکی از مسائل ریشه‌دار و با پیشینه‌ای کهن، میان اصول پذیرفته شده اسلامی به حساب می‌آید. می‌توان اذعان کرد این موضوع، از مواردی است که اتفاق نظر همه دانشمندان اسلامی را همراه داشته است، و روایات فراوانی به صورت متواتر در باره آن، وارد شده است؛ با این وجود، تعداد اندکی که شاید شمار آن از تعداد انگشتان دست تجاوز نمی‌کند، به تردید و انکار این مسأله مهم پرداخته‌اند که احمد امین و محمد رشید رضا از آن جمله‌اند. این نوشتار، ضمن مطرح کردن…
پنج شنبه, 16 بهمن 1393 ساعت 11:00
اشاره: در سال‌های اخیر توجه روزافزون اقشار مختلف جامعه، به ویژه جوانان، به موضوع مهدویت و انتظار موجب رونق بازار کتاب‌ها و نشریات مرتبط با این موضوع شده و هر از چند گاه کتاب یا نشریه جدیدی به این جرگه وارد می‌شود. پدیده یادشده گرچه در جای خود بسیار مبارک و امیدوارکننده است، اما بیم‌ها و نگرانی‌هایی را هم در پی دارد که جا دارد علمای حوزه، صاحب‌نظران مسائل اعتقادی و مسئولان فرهنگی کشور با حساسیت و دقت‌نظر بیشتری این پدیده را مورد توجه قرار دهند. یکی از موضوعاتی که در این میان بسیار حائز اهمیت بوده و نیازمند دقت…
سه شنبه, 14 بهمن 1393 ساعت 11:00
چکیده: لزوم تحول و بازنگری اندیشه کلامی - سیاسی شیعه در ارتباط با بحران غیبت امری مهم است که پایه های آن توسط امامان شیعه ریخته شد، اما در دوران غیبت، نوبختیان نقش اصلی را در این تحول ایفا کردند. اندیشمندان نوبختی در فضای بحرانی غیبت در عرصة کلام سیاسی به بررسی مسائل اساسی و مشکلات واقعی مکتب امامیه پرداختند. تلاش این بزرگان برای پاسخ به مسائل مبتلا به جامعه تأکید بر گفتمانی اعتدالی و ترکیبی بود که مرکب از عقل گرایی و روش حکمی معتدل و هماهنگ با نص(کتاب و سنت) می باشد. این نگرش در واقع ترکیب منطقی…
یکشنبه, 12 بهمن 1393 ساعت 11:00
از زبان حال تا زبان قال مقتل نگاران و روضه خوانان، سخنان بسیاری را در قالب نثر و نظم به امام حسین(علیه السلام) نسبت داده اند که هرگز سند و مدرکی برای آنها نمی توان یافت. بعضی از آن سخنان با این که غیر مستند و جعلی اند، بسیار مشهور و متداول نیز هستند و از آنجا که مقبولیت عام یافته اند، برخی از پژوهشگران و نویسندگان بنام و معاصر نیز آنها را مسلّم الصدور پنداشته، بدون تأمل و تحقیق، در آثار خود به عنوان سخنی از سخنان امام حسین(علیه السلام) آورده اند. امروز هم بسیاری از کتابسازان و موءلفانِ…
سه شنبه, 07 بهمن 1393 ساعت 11:00
در میان راویان اخبار و ناقلان آثار اهل بیت گرامى رسول اكرم(صلی الله علیه وآله)، شمار محدّثانى كه چندین تن از امامان معصوم(علیهم السلام) را درك كرده‏اند، اندك نیست. این امر علاوه بر اهمیتى كه براى شخص محدّث داشته، براى ما نیز -كه پس از قرنها به بررسى احادیث آنها نظر مى‏افكنیم بسیار حایز اهمیت است. در این میان، نام محدث عالى‏قدر شیعه و ملجأ ومأواى محبّان و دوستداران اهل بیت، حضرت عبدالعظیم حسنى(علیه السلام) درخشش ویژه‏اى دارد. آنچه مسلّم است وى محضر امام جواد و امام هادى(علیه السلام) را درك كرده و از آنها روایات زیادى نقل نموده است.…
یکشنبه, 05 بهمن 1393 ساعت 10:30
چکیده در این مقاله یازده آیه از قرآن ذکر شده که همگی مربوط به نبی مکرم اسلام (صل الله علیه و آله) است. این آیات دارای عناوینی هستند که برخی به ظاهر آنها تمسک جسته و شبهاتی را مطرح نموده اند؛ مانند غفران و مغفرت الهی در آیه اول و دوم سوره فتح؛ که توهم شده غفران وقتی تعلق می گیرد که گناهی صادر شده باشد. یا عناوین ذنب، توبه، نسیان، عفو، خوف و خشیت و حرمت که مورد استشهاد ظاهربینانه قرار گرفته در این نوشتار بررسی و نقد شده است. مقدمه هدف از بعثت انبیا تکامل و سعادت بشر…
سه شنبه, 30 دی 1393 ساعت 09:30
ضمن تقدیم صمیمانه ترین سلام و تبریک سال نو که مقارن با ولادت هشتمین نور ولایت و کریمه اهل بیت عصمت و طهارت بود بدین وسیله اعلام مى دارد که در مجله حوزه شماره 71 ـ 70 مهر آبان آذر و دى 1374 مقاله اى تحت عنوان (تولد و زندگى حضرت مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف)) به قلم آقاى ابوالقاسم یعقوبى آمده که محتویات آن با رسالت نوشتار و تحقیق سازگارى ندارد و در رابطه با نقد و بررسى اجمالى آن مطالبى ارسال مى گردد لطفاً دستور فرمایید در مجله یاد شده چاپ و منتشر گردد. اولین و اساسى ترین…
یکشنبه, 28 دی 1393 ساعت 09:30
آن چه در این نوشتار مورد بررسى قرار خواهد گرفت، آمار تلفات جنگ هاى جمل، صفین و نهروان است که در منابع قدیم و جدید با رقم هاى بسیار بالایى گزارش شده و تاکنون تحقیقى درباره آن انجام نگرفته است . با آن که در میان آمار فراوان و متضاد این سه نبرد، دست یابى به رقم واقعى تقریبا غیر ممکن است، اما در این نوشتار تلاش شده است با توجه به مجموع گزارش ها و قراین، بخش نادرست و مبالغه آمیز این آمار مشخص شود و تا آن جا که ممکن است رقم نزدیک به واقع ارایه گردد .…
پنج شنبه, 25 دی 1393 ساعت 09:00
نویسنده کتاب اصول مذهب الشیعة الامامیة الاثنی عشریة عرض و نقد که مدعی است شیعیان برای امام مهدی علیه السلام شأنی پیامبرانه قائلند و بر این باورند که او دین اسلام را نسخ می‌کند و شریعت جدیدی پی می‌افکند برای ادعای خود به روایات گوناگونی استناد جسته است. در این بخش از مقاله هشت دسته از روایات مورد نظر ایشان که به گمان ایشان حاوی هشت اشکال است نقل و سپس نقد و بررسی می‌شوند. در پاسخ به این شبهات فارغ از ارزیابی سندی روایات مورد استناد ـ که البته در جای خود باید پیگیری شود ـ به سه نکته…
سه شنبه, 23 دی 1393 ساعت 09:00
چکیده : یکی از جدیدترین آثاری که خاورشناسان و قرآن پژوهان غیرمسلمان درباره قرآن و معارف والای آن در سال های اخیر تدوین نموده اند، دایره المعارف قرآن لیدن است. این دایره المعارف طبق بیان سرویراستار آن، خانم جیم دمن مک اولیف دارای هزار مدخل بوده و از سال 2000 میلادی تاکنون پنج جلد آن انتشار یافته است. نویسندگان قرآن پژوه این دایره المعارف، نظرات و دیدگاه های متفاوتی درباره موضوعات قرآنی نظیر مصدر قرآن، تاریخ جمع و تدوین آیات، ادبیات و ساختار قرآن، تحریف قرآن و معارف و محتوای قرآن کریم ابراز کرده اند که در برخی موارد، اصول…
یکشنبه, 21 دی 1393 ساعت 11:00
در شماره گذشته ضمن بحث و بررسی کتاب«محمد پیغمبری که از نو بید شناخت»وعده دادیم که مقاله‌ای جامع دربارهء شخصیت والای امیر مؤمنان‌ حضرت علی(علیه السلام)از گفتار دانشمند بزرک سنی ابن ابی الحدید معتزلی در شرح‌ «نهج البلاغه»برای اطلاع خوانندگان کتاب مزبور،بنگاریم.ولی متأسفانه‌ در آن شماره میسر نگردید و اینکه قسمت اول آن از لحاظ خوانندگان محترم میگذرد این مقاله که قضاوت یک دانشمند و محقق بزرگ اهل تسنن است،بخوبی چهرهء درخشان و سیمای ملکوتی علی(علیه السلام)یعنی نیرومندترین مرد اسلام را جلوه‌گر میسازد با خواندن این دو مقاله خواننده اعتراف خواهد کرد که مؤلف کتاب«محمد پیغمبری که از نو باید…
سه شنبه, 16 دی 1393 ساعت 10:30
صلح؛ سنگری برای تداوم مبارزه : رویه ای در سیاست وجود دارد که هرگاه سیاست مداری به پذیرش امتیازی منفی مجبور و به دادن امتیاز مثبتی به حریف وادار می شود، راهکاری را بر می گزیند که کم ترین زیان را برای او و جامعه اش داشته باشد. امام حسن (علیه السلام) می کوشید با رعایت این اصل تمام توان و سیاست خود را در مفاد قرارداد صلح بگنجاند تا بتواند از این ابزار، مبارزه با معاویه را در سطحی دیگر ادامه دهد. امام در قرارداد، مطالبی گنجانید که امتیازهای زیادی برای اسلام و مسلمانان داشت و کوشید در آن…
یکشنبه, 14 دی 1393 ساعت 10:30
اشاره‌: آیا مهدی‌ موعود برای‌ كشت‌ و كشتار می‌آید؟ آیا كعبه‌ مقصود تشنه‌ خون‌ است‌؟ آیا قبله‌ جود دشمن‌ هر موجود است‌؟ آیا حجت‌ معبود مظهر خشونت‌ است‌؟ آیا یوسف‌ زهرا هدفی‌ جز نسل‌ كشی‌ ندارد؟ و یا این‌ها تهمت‌های‌ ناروایی‌ است‌ كه‌ از سوی‌ شیادان‌، قصه‌ سرایان‌، دروغ‌پردازان‌ و بدعت‌ گذاران‌، آگاهانه‌ جعل‌ و نقل‌ شده‌، تا چهره‌ جهان‌تاب‌ خورشید عدالت‌ را در هاله‌ای‌ از شبهه‌ها‌ و پرسش‌های‌ ابهام‌آمیز قرار دهند؟ شماری‌ از این‌ روایات‌ ـ یا به‌ تعبیر صحیح‌تر، خرافات‌ ـ در این‌ نوشتار نقد و بررسی‌ می‌گردد. پیشینه‌ بس‌ دراز این‌ كرشمه‌ و ناز ای‌ پرچم‌ نجات‌…
سه شنبه, 09 دی 1393 ساعت 11:00
  چكيده : نويسنده در اين گفتار، نظرات برخى از محدّثان، فقيهان و انديشمندان قرن پانزدهم شيعه را در باب احاديث معرفةالله، به ترتيب زمان، نقل و نقد و بررسى میكند. علاوه بر جمعى از عالمان معاصر مانند حضرات آيات وحيد خراسانى، صافى گلپايگانى، مكارم شيرازى و... مصباح يزدى، ديدگاه هاى برخى ديگر از دانشمندان اخير مانند آيت‌الله شيخ محمّدباقر ملكى ميانجى، آيت‌الله شيخ حسنعلى مرواريد، شيخ على محدّث خراسانى و شيخ اسماعيل معتمد خراسانى نيز نقل و نقد و بررسى می شود. از آنجا كه اين مقاله در ادامه ى گفتارهاى ديگر نويسنده در شماره هاى 6 تا 9…
یکشنبه, 07 دی 1393 ساعت 12:00
چكيده : نويسنده در اين گفتار، نظرات برخى از عالمان بزرگ شيعه را در باب احاديث معرفة الله، نقل و نقد و بررسى می كند: سيد حسن حسينى لواسانى، شيخ مجتبى قزوينى، مرتضى مطهرى، سيد محمد حسين طباطبايى، سيد هاشم حسينى تهرانى، شيخ على نمازى شاهرودى، ميرزا محمد حفيظى، ميرزا جواد تهرانى و استاد محمّدتقى جعفرى. اين گفتار، در ادامه گفتار پيشين نويسنده (در شماره 8 سفينه) مي‌آيد.     متن کامل   منبع : فصلنامه سفینه - شماره 9
سه شنبه, 02 دی 1393 ساعت 09:30
(حضرت)«محمد»(صلی الله علیه و آله)(571/570-632 م)، پیامبر اللّه و بنیانگذار اسلام است، که تعداد پیروانش به 600 میلیون نفر می رسد. وقایع دوران کودکی (حضرت)محمد چندان روشن نیست. نخستین گزارش، سیره رسول الله، نوشته ابن اسحاق (حدود 767 م)، بیش از یک قرن پس از وفات (حضرت)محمد(صلی الله علیه و آله)نگاشته شده است.(1) این وقایع بجز در شرح ابن هشام، که دو قرن پس از (حضرت)محمد(صلی الله علیه و آله) از دنیا رفت، ثبت و ضبط نگردیدند. تاریخ دقیق تولد (حضرت)محمد(صلی الله علیه و آله) مشخص نیست، هر چند باید زمانی بین 570 و 571 باشد. حتی این که  نام…
دوشنبه, 01 دی 1393 ساعت 12:30
این نوشتار، پاسخ و نقدی است به مطلبی با عنوان «تشکیک سروش در ولایت امامان شیعه و مهدویت» که در سایت بازتاب منتشر شده است. نویسنده ضمن نقد دیدگاه دکتر سروش، از سکوت برخی از مجامع علمی در برابر این‌گونه سخنان موهن اظهار تعجب می‌کند.         دانلود مقاله   منبع : گزارش آبان 1384 شماره 168  
یکشنبه, 30 آذر 1393 ساعت 09:30
چکیده: بی شک پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله پس از ماموریت یافتن به انتشار اسلام و تبلیغ آن، متعبد به دستورالعمل های الاهی بودند؛ اما در بحث نبوتِ خاصه، این پرسش مطرح است که آیا پیامبرصلی الله علیه و آله پیش از بعثت پیرو دینی بودند یا خیر؟ در صورت دینداری، به چه آیین و شریعتی پایبند بودند؟ این مسئله از جمله مسائل کلامی و اعتقادی است که از دیر باز در میان متکلمان، اصولی ها و عالمان شیعه و سنی مطرح بوده است؛ از این رو در این مقاله، به دنبال طرح دیدگاه ها در این زمینه هستیم.…
شنبه, 29 آذر 1393 ساعت 09:30
چکیده : تاریخ نویسان و متفکران درباره پیدایش تشیع، نظریات مختلفی مطرح کرده اند. از میان این نظریات، دو نظریه پیدایش تشیع در زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله)و پیدایش تشیع در سقیفه، ویژه متفکران شیعی است. هر چند در این میان، چندی از دانش مندان اهل سنت و شرق شناسان نیز نظریه دوم را پذیرفته اند.  بعد از رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله)، گروهی از انصار برای تعیین جانشین پیامبر(صلی الله علیه و آله) در سقیفه بنی ساعده جمع شدند. مدتی بعد، چند نفر از مهاجران نیز شرکت کردند که در آخر، ابوبکر خلیفه مسلمانان شد ولی گروهی…
جمعه, 28 آذر 1393 ساعت 10:00
 از آن‌جا که ما درزندگی می‌کنیم و انبوه اطلاعات از هر سو فرایمان‌ گرفته و می‌گیرد،ناچاریم خود را در برابر امواج این تهاجم اطلاعات گوناگون بیمه کنیم.در غیر این صورت،این امواج توفنده،به کام اقیانوسی رهنمونمان می‌کند که دیگر هیچ‌چیز را خودمان‌ رقم نمی‌زنیم و همه‌چیز حتی نوع اندیشیدن را دیگران برایمان برمی‌گزینند. از جمله رویکردهای مطرح در تربیت اخلاقی که امروزه یا در فضای فکری و فرهنگی کشور ما خود را نشان داده و یا دیر یا زود نشان خواهد داد،رویکرد فرامدرنیسم است.اگرچه خاستگاه‌ و بستر رشد و تکاپوی این رویکرد،اروپا(به ویژه فرانسه)و آمریکا است و ما کمتر از آن…
پنج شنبه, 27 آذر 1393 ساعت 10:00