منتشرشده در نقد و بررسی
پیرو نقدى که بر کتاب نگاهى به جریان شناسى فکرى معارضان قیام کربلا نوشته شده است توضیحاتى به نظر رسید که مناسب است خوانندگان محترم فصلنامه، نقد ناقد محترم را به همراه تذکرات و توضیحات این جانب با هم مطالعه فرمایند تا ان شاء الله بتوانند قضاوت بهترى داشته باشند.  پیش از هر چیز از ناقد محترم که با حوصله، کتاب را خوانده و بر آن نقدى نوشته اند کمال تشکر و قدردانى را دارم.  محققان تاریخ به خوبى مى دانند که سخت ترین بخش آن، تحقیق در مباحثى است که به هر دلیلى در اذهان نسل هاى آینده به…
یکشنبه, 26 بهمن 1393 ساعت 09:00
منتشرشده در نقد و بررسی
یکی از دلایل اثبات تولد و وجود حضرت حجت بن الحسن العسکری(عجّل الله تعالی فرجه الشریف) احادیثی است که شیعه و سنی به تواتر نقل کرده‌اند و در آنها پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) به دوازده نفر بودن جانشینان خود تصریح کرده‌ است. این احادیث به اختصار احادیث دوازده امام (خلیفه) نامید می‌شود. البته برخی احادیث اهل تسنن و اکثر روایات شیعه علاوه بر بیان تعداد جانشینان به اسامی، صفات و ویژگی آنان نیز پرداخته‌اند. از مهم‌ترین نکاتی که در این روایات آمده معرفی قائم دوازده جانشین و خبر از غیبت ایشان است و این که پدر و…
پنج شنبه, 23 بهمن 1393 ساعت 08:30
منتشرشده در نقد و بررسی
چکیده یکی از نقاط مشترک در ادیان ابراهیمی ، وجود یک نجات دهنده در آخرالزّمان است که بر اساس آن شاهد استیلای حکومت صالحان در جهان خواهیم بود . با بررسی مأثورات ادیان آسمانی به علائم و نشانه هایی مشترک برای فرارسیدن زمان این رویداد بزرگ ، پی می بریم که یکی از آنها ظهور دجّال با عنوان اسلامی و آنتی کرایست یا ضدّمسیح با عنوان مسیحی آن است. اگرچه تصوّر هریک از دو مکتب در پیشینه و پسینۀ این عنوان در بعضی موارد متفاوت است امّا می توان به نقاط مشترکی در حضور دجّال در جامعه پی برد که…
سه شنبه, 21 بهمن 1393 ساعت 08:30
منتشرشده در نقد و بررسی
نخستین نشست از سلسله نشست‌های علمی «عاشورا پژوهی» به منظور معرفی و نقد آثار پژوهشی و منابع مکتوب عاشورایی، با حضور جمعی از مولفان و عاشورا پژوهان به همت دبیرخانه دین‌پژوهان کشور در محل این دبیرخانه برگزار گردید. در این نشست حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی پیشوایی مدیر گروه تاریخ موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی رحمت الله علیه ضمن ارایه گزارشی از طرح عاشورا پژوهشی موسسه مزبور تحت عنوان «مقتل جامع»، به بیان ویژگی‌های بارز این اثر پرداخت.  وی جامعیت این اثر را از ویژگی‌های آن برشمرد و گفت: در این اثر به تمام مباحث مورد نیاز و لازم پرداخته شده…
یکشنبه, 19 بهمن 1393 ساعت 08:30
منتشرشده در نقد و بررسی
چكیده اعتقاد به مهدویت و مسأله ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به مثابه یکی از مسائل ریشه‌دار و با پیشینه‌ای کهن، میان اصول پذیرفته شده اسلامی به حساب می‌آید. می‌توان اذعان کرد این موضوع، از مواردی است که اتفاق نظر همه دانشمندان اسلامی را همراه داشته است، و روایات فراوانی به صورت متواتر در باره آن، وارد شده است؛ با این وجود، تعداد اندکی که شاید شمار آن از تعداد انگشتان دست تجاوز نمی‌کند، به تردید و انکار این مسأله مهم پرداخته‌اند که احمد امین و محمد رشید رضا از آن جمله‌اند. این نوشتار، ضمن مطرح کردن…
پنج شنبه, 16 بهمن 1393 ساعت 11:00
منتشرشده در نقد و بررسی
اشاره: در سال‌های اخیر توجه روزافزون اقشار مختلف جامعه، به ویژه جوانان، به موضوع مهدویت و انتظار موجب رونق بازار کتاب‌ها و نشریات مرتبط با این موضوع شده و هر از چند گاه کتاب یا نشریه جدیدی به این جرگه وارد می‌شود. پدیده یادشده گرچه در جای خود بسیار مبارک و امیدوارکننده است، اما بیم‌ها و نگرانی‌هایی را هم در پی دارد که جا دارد علمای حوزه، صاحب‌نظران مسائل اعتقادی و مسئولان فرهنگی کشور با حساسیت و دقت‌نظر بیشتری این پدیده را مورد توجه قرار دهند. یکی از موضوعاتی که در این میان بسیار حائز اهمیت بوده و نیازمند دقت…
سه شنبه, 14 بهمن 1393 ساعت 11:00
منتشرشده در نقد و بررسی
چکیده: لزوم تحول و بازنگری اندیشه کلامی - سیاسی شیعه در ارتباط با بحران غیبت امری مهم است که پایه های آن توسط امامان شیعه ریخته شد، اما در دوران غیبت، نوبختیان نقش اصلی را در این تحول ایفا کردند. اندیشمندان نوبختی در فضای بحرانی غیبت در عرصة کلام سیاسی به بررسی مسائل اساسی و مشکلات واقعی مکتب امامیه پرداختند. تلاش این بزرگان برای پاسخ به مسائل مبتلا به جامعه تأکید بر گفتمانی اعتدالی و ترکیبی بود که مرکب از عقل گرایی و روش حکمی معتدل و هماهنگ با نص(کتاب و سنت) می باشد. این نگرش در واقع ترکیب منطقی…
یکشنبه, 12 بهمن 1393 ساعت 11:00
منتشرشده در نقد و بررسی
از زبان حال تا زبان قال مقتل نگاران و روضه خوانان، سخنان بسیاری را در قالب نثر و نظم به امام حسین(علیه السلام) نسبت داده اند که هرگز سند و مدرکی برای آنها نمی توان یافت. بعضی از آن سخنان با این که غیر مستند و جعلی اند، بسیار مشهور و متداول نیز هستند و از آنجا که مقبولیت عام یافته اند، برخی از پژوهشگران و نویسندگان بنام و معاصر نیز آنها را مسلّم الصدور پنداشته، بدون تأمل و تحقیق، در آثار خود به عنوان سخنی از سخنان امام حسین(علیه السلام) آورده اند. امروز هم بسیاری از کتابسازان و موءلفانِ…
سه شنبه, 07 بهمن 1393 ساعت 11:00
منتشرشده در نقد و بررسی
در میان راویان اخبار و ناقلان آثار اهل بیت گرامى رسول اكرم(صلی الله علیه وآله)، شمار محدّثانى كه چندین تن از امامان معصوم(علیهم السلام) را درك كرده‏اند، اندك نیست. این امر علاوه بر اهمیتى كه براى شخص محدّث داشته، براى ما نیز -كه پس از قرنها به بررسى احادیث آنها نظر مى‏افكنیم بسیار حایز اهمیت است. در این میان، نام محدث عالى‏قدر شیعه و ملجأ ومأواى محبّان و دوستداران اهل بیت، حضرت عبدالعظیم حسنى(علیه السلام) درخشش ویژه‏اى دارد. آنچه مسلّم است وى محضر امام جواد و امام هادى(علیه السلام) را درك كرده و از آنها روایات زیادى نقل نموده است.…
یکشنبه, 05 بهمن 1393 ساعت 10:30
منتشرشده در نقد و بررسی
چکیده در این مقاله یازده آیه از قرآن ذکر شده که همگی مربوط به نبی مکرم اسلام (صل الله علیه و آله) است. این آیات دارای عناوینی هستند که برخی به ظاهر آنها تمسک جسته و شبهاتی را مطرح نموده اند؛ مانند غفران و مغفرت الهی در آیه اول و دوم سوره فتح؛ که توهم شده غفران وقتی تعلق می گیرد که گناهی صادر شده باشد. یا عناوین ذنب، توبه، نسیان، عفو، خوف و خشیت و حرمت که مورد استشهاد ظاهربینانه قرار گرفته در این نوشتار بررسی و نقد شده است. مقدمه هدف از بعثت انبیا تکامل و سعادت بشر…
سه شنبه, 30 دی 1393 ساعت 09:30