چکیده :نویسنده در این مقاله با اشاره به مطالب دکتر سروش در خصوص «ولایت باطنى و ولایت سیاسى» و تفکیک این دو مقوله از یکدیگر، ادله این مطلب را مورد نقد قرار داده است. آقاى عبدالکریم سروش در فروردین 1377، بحثى در مورد «ولایت باطنى و ولایت سیاسى» در ضمن یک سخنرانى مطرح و مطالبى را پیرامون تحریف ولایت باطنى و سیاسى و تفکیک آن‏دو از یکدیگر عنوان نموده و از جمله گفته است: «بنابراین على، در مقام رهبرى جامعه، على امام بود نه على ولى خدا. همین على به مردم مى‏گفت: «انى فى نفسى لست بفوق أن اخطى» من…
شنبه, 19 مرداد 1392 ساعت 12:00
مشکل عدم تمییز میان عدالت یاران بیامبر ومیان حجیت آنها در نزد عبدالوهاب :با توجه به تجربه طولانی که در گفتگو با برادران وهابی، و همچنین گرایش گذشته ام به این گروه فکری، معتقد هستم: صحیح نیست در ابتدا برای وهابیان، مساله «نقد عدالت تمامی صحابه» را مطرح کنیم. زیرا وهابیان با طرح این مساله گریزان خواهند شد، در حالی که هدف ما هدایت آنان به حقیقت است نه فراری دادنشان از حقیقت. به همین جهت ضروری است در ابتدا مساله «نقد حجیت صحابه» را برای آنان مطرح کنیم و این مساله را برایشان روشن کنیم که حتی با پذیرش…
پنج شنبه, 17 مرداد 1392 ساعت 12:00
روش‏شناسى مؤلف :در این روش براى تشخیص جعلى بودن یا متأخر بودن روایات و نقل‏هاى تاریخى، درایت یعنى متن و محتواى حدیث در بسیارى موارد مقدم بر روایت و اِسناد حدیث است. یعنى مدرسى براى تاریخ‏گذارى نقل‏ها اول به محتوا و قرائن حدیث نگاه مى‏کند تا ببیند این حدیث از کجاست و مال چه زمانى است (این روش شامل همه نقل‏هاى تاریخى، روایات و دیگر متون مى‏شود). یک روایت که شما در کتابى مى‏بینید، یک تاریخ ادعایى و ظاهرى دارد یعنى تاریخى که سند حدیثْ مدعىِ آن است. مثلاً تاریخ ادعایىِ صحاح اهل سنت عمدتا زمان پیامبر است و بر…
شنبه, 12 مرداد 1392 ساعت 10:46
فرق میان توحید قرآنى و توحید عبدالوهاب :در پایان یادآور می شوم، این کتاب به دنبال گردآوری تمامی فتنه های ناشی از توحید شیخ محمد عبدالوهاب نیست. این کتاب تلاشی است برای نجات برادران وهابی از انحرافات ایجاد شده در نگاه شیخ محمد عبدالوهاب به توحید، نگاهی که مستند به توحید فراگیر و کامل ارایه شده در قرآن کریم نیست.نیاز به شناخت توحید آنچنان که خداوند و رسولش ترسیم می نمایند، نیاز عقل و قلب است. نیاز زندگی، مسایل روز، نیاز امّت اسلامی و تمامی بشر به شکل یکسان می باشد.این تصوّر عجیب، اندیشه شیخ محمد عبدالوهاب را نسبت به…
پنج شنبه, 10 مرداد 1392 ساعت 12:00
چکیده :در این مقاله به بررسی و نقد انگیزه های منع نگارش حدیث پس از رحلت رسول خدا(صلی الله علیه و آله) پرداخته شده و از ده عامل و انگیزه آن نام برده شده است. وجود روایات نهی کننده، جلوگیری از نشر احادیث غیرمعتبر، بیم اختلاط حدیث با قرآن، نگرانی از به وجود آمدن کتابی در کنار کتاب خدا، ترس از سرگرم شدن مردم به غیر قرآن، نگرانی از کم یا زیاد شدن احادیث، پیشگیری از تشدیدو گسترش اختلاف و عدم آشنایی محدثان با کتابت، از جمله مواردی است که دانشمندان اهل سنت برای توجیه منع نگارش حدیث توسط خلفا…
شنبه, 05 مرداد 1392 ساعت 10:05
کتاب «مکتب در فرایند تکامل: نظرى بر تطور مبانى فکرى تشیع در سه قرن نخستین» نوشته سید حسین مدرسى طباطبائى از آثار مورد توجه محافل علمى سال‏هاى اخیر در موضوع تاریخ فکرى شیعه است. مؤلف که از حوزه علمیه قم برخاسته، دکترى خود را در دانشگاه آکسفورد انگلستان به پایان برده و استاد دانشگاه پرینستون امریکاست. «میراث مکتوب شیعه» اثر مشابه وى در زمینه تاریخ شیعه امامیه است که جلسات نقد و بررسى آن در حوزه علمیه قم در حال انجام است. کتاب مکتب در فرایند تکامل پیش‏تر در امریکا منتشر و ترجمه شده بود. ویرایش جدید این ترجمه از…
دوشنبه, 31 تیر 1392 ساعت 10:44
امام صادق علیه السلام و سیاستیک نکته دیگر را من اینجا اشاره کنم و بحث را در این قسمت به پایان ببرم و آن نسبت هایى است که جناب مدرسى به امام جعفر صادق علیه السلام مى دهند که آن حضرت اصلاً اهل مبارزه نبودند و مى گفتند هیچ کس حق دخالت در سیاست ندارد، و مایل نبودند که آن حضرت را امام بخوانند. اگر کسى فقط به کتاب‌هایى که ایشان به آن ها ارجاع داده اند مراجعه کند مى بیند در همان روایات سرّ این مطالب روشن است و شواهدى وجود دارد که خلاف مدعاى ایشان را ثابت مى…
سه شنبه, 25 تیر 1392 ساعت 10:00
مقدمهامّت اسلامی از مرحله دشواری گذر می کند، دشمنان اسلام تلاش دارند میان شیعه دوازده امامی و وهابیت فتنه انگیزی کنند.تمامی مخلصان این امّت، برای پیدا کردن راه حلّی برای برون رفت از این بحران، می کوشند. این، همان هدفی است که در این پژوهش دنبال کرده ام، همچنین در تمامی کتاب ها و سخنرانی هایم برای رسیدن به این هدف یعنی تقریب میان شیعه دوازده امامی و وهابیت تلاش کرده ام. در کتاب «الزلزال»، در مناظره و گفتگویی که با شیخ وهابیت در دوران معاصر، شیخ عثمان خمیس داشتم، نیز برای تحقّق به این هدف کوشیدم.امیدوارم خواننده گرامی، زمان،…
شنبه, 22 تیر 1392 ساعت 10:00
چگونگى مواجهه با کتاببنابر این ما باید در حوزه اى که خود نویسنده باز کرده با او وارد گفتگو شویم و ببینیم آیا توانسته در این طرح موفق باشد یا نه. درباره انسجام و هماهنگى اجزاى این طرح من باز هم معتقدم که این انسجام وجود دارد ولى مثال خوبى ایشان زدند که این کتاب رمان تاریخى خوبى است یعنى به اصطلاح ممکن است این خانه اى که ایشان بنا کرده بر مصالح محکمى بنا نکرده باشد یک خانه سنگى محکمى نباشد ولى شکل خانه شکل خوبى هست و اینکه فرمودند ممکن است که نظریات کار آمدترى وجود داشته باشد…
سه شنبه, 18 تیر 1392 ساعت 08:00
مقاله حاضر ابتدا به معرفی كلی اثر پرداخته و مروری نقادانه بر محتوای كتاب دارد. سپس روش شناسی پژوهش را به تفصیل ارائه می دهد. تحلیل رابطه بین حقایق تاریخی و ویژگیهای اعتقاد به امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه) آنچنانكه خود با هر یك از مفاهیم منحصر به فرد اجتماعی و سیاسی همراه شده، در این پژوهش جنبه محوری داشته است.تمایز روش شناسانه بین مطالعه تاریخ اعتقادات نه خود اعتقادات، نكته اساسی در این اثر می باشد این پژوهش نخست بنیاد فرآیند تاریخی مفهوم مهدویت در اسلام را به عنوان حقیقت مسلم و ضروری قرآنی در مورد عدالت تغییرناپذیر الهی…
شنبه, 15 تیر 1392 ساعت 10:00
کتاب «مکتب در فرایند تکامل : نظرى بر تطور مبانى فکرى تشیع در سه قرن نخستین» نوشته سید حسین مدرسى طباطبائى از آثار مورد توجه محافل علمى سال هاى اخیر در موضوع تاریخ فکرى شیعه است. مؤلف که از حوزه علمیه قم برخاسته، دکترى خود را در دانشگاه آکسفورد انگلستان به پایان برده و استاد دانشگاه پرینستون امریکاست. «میراث مکتوب شیعه» اثر مشابه وى در زمینه تاریخ شیعه امامیه است که جلسات نقد و بررسى آن در حوزه علمیه قم در حال انجام است. کتاب مکتب در فرایند تکامل پیش تر در امریکا منتشر و ترجمه شده بود. ویرایش جدید…
سه شنبه, 11 تیر 1392 ساعت 10:11
اشاره :مقاله حاضر دو اثر علمی دانشگاهی در غرب را که درباره مهدویت نوشته شده مرور کرده و نقادی می کند. این دو اثر را یکی از اساتید ارشد مسلمان شیعه بنام دکتر عبدالعزیز عبدالحسین ساشدینا تحقیق کرده است. اثر اول که برخاسته از پایان نامه دوره دکتری اوست، مطالعه ای جامع درباره عقیده مهدویت به عنوان منجی اسلام است که راهنمایی ارزشمند برای طلاب علوم دینی و اسلامی و دانشجویان تاریخ و سیاست به شمارمی آید و این اعتقاد کلیدی و تکامل آئین آن را در منافع اصیل امامیه بررسی می نماید.اثر دوم بررسی جایگاه رهبری عادل در تشیع…
شنبه, 08 تیر 1392 ساعت 10:14
  چکیده :اعتقاد به مهدویت و مسأله ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به مثابه یکی از مسائل ریشه دار و با پیشینه ای کهن، میان اصول پذیرفته شده اسلامی به حساب می آید. می توان اذعان کرد این موضوع، از مواردیاست که اتفاق نظر همه دانشمندان اسلامی را همراه داشته است، و روایات فراوانی به صورت متواتر در باره آن، وارد شده است؛ با این وجود، تعداد اندکی که شاید شمار آن از تعداد انگشتان دست تجاوز نمی کند، به تردید و انکار این مسأله مهم پرداخته اند که احمد امین و محمد رشید رضا از آن…
یکشنبه, 02 تیر 1392 ساعت 10:31
میراحمد کسروی شخصیتی پر از ضد و نقیض‌‌های گونه‌گون است؛ روحانی‌ای که به دین‌ستیزی شهرت یافت و حتی برخی او را به داعیه‌‌داری پیامبری و بهایی‌‌گری متهم ساختند. عده‌‌ای دیگر نیز او را در مقام یک پژوهشگر و حتی بالاتر از آن قرار دادند و وی را ستودند. ورای این نظرهای متنوع، کسروی آثار متعددی را از خود بر جای گذارده است که می‌‌تواند معیار خوبی برای آزمون شخصیت و تاریخ‌‌نگاری‌‌اش پیش روی مخاطب قرار دهد. بر همین اساس، این نوشتار مروری بر افکار و رویکرد تاریخی کسروی دارد.نگاهی به زندگی کسروی : زندگی کسروی را می‌‌توان در 3 مرحله…
یکشنبه, 29 ارديبهشت 1392 ساعت 12:32
فصلنامه ی ندای اسلام(سال هشتم و نهم - شماره 32 و 33 زمستان 86 و بهار 87) مقاله ای با عنوان «بررسی جریان حکمیت از منظری دیگر» به چاپ رسانید ، که نویسنده ی آن به بازبینی مسئله حکمیت در جنگ صفین، به ویژه نقش دو حَکم تعیین شده، یعنی « ابو موسی اشعری» و « عمرو بن عاص» پرداخته است .نویسنده در این مقاله ادعا می‌کند «بسیاری از نویسندگان و مورخان در مورد حقیقت این جریان دچار سردرگمی شده و با اعتماد بر روایات ضعیف و غیرقابل اعتبار، چهره‌ای ناخوشایند از این دو، به تصویر كشیده‌اند، یعنی ابوموسی اشعری…
شنبه, 28 ارديبهشت 1392 ساعت 00:00
چكيدهبر خلاف آنچه بسیاری تصور می کنند، رویکرد یکسان و فراگیری در میان عالمان اهل سنت، نسبت به جایگاه علمی و حتی رجالی امامان معصوم علیهم السلام وجود ندارد، اگرچه رویکرد غالب آنان تصویر فوق را تایید می نماید. از این میان جایگاه علمی امام هادی علیه السلام است که نخست از سوی فخر رازی در قرن ششم، مورد انتقاد قرار گرفت و ابن تیمیه حرانی آن را در قرن هشتم، پیگیری نمود. نوشتار حاضر به بررسی رویکرد انتقادی این دو پرداخته و در شفاف سازی عناصر استدلالی آن کوشیده و در پایان به گونه ای مختصر، به نقد آن…
سه شنبه, 24 ارديبهشت 1392 ساعت 00:00
، یکی ازآموزه های مهم اسلام است که از دیرزمان ، مورد اهتمام و بحث و تحقیق مذاهب و متفکران اسلامی بوده است ، درمیان ، شیعه امامیه برای ، اهداف ، رسالت ها و شاخص هایی را تعریف کرده است که به سبب آن ها ، در تفکر شیعی از جایگاه و اهمیت ویژه ای بر خوردار شده است و اگر دیگر مذاهب اسلامی ، را از واجبات فقهی می دانند ، شیعه آن را از اصول اعتقادی می شمارد. اجرای احکام و حدود اسلامی ، برقراری امنیت و گسترش عدالت و دفاع از کیان اسلام و مسلمین ،…
یکشنبه, 15 ارديبهشت 1392 ساعت 09:39
چکیده کثرت نقل های فریقین حاکی از آن است ­که در زمان نزول آیه ولایت، امیرالمؤمنین علیه السلام در رکوع نماز، انگشتر خود را به سائلی بخشیده ­اند. این امر، علاوه بر آن­که مصداق اولیه و قطعی از گروه سوم اولیا ـ پس از خدا و رسول صلی الله علیه وآله وسلم ـ را مشخص می­ کند، ترجمة «ولی» به «سرپرست و صاحب اختیار» را بیش از پیش تثبیت می­ نماید؛ لذا چنان­چه انطباق آیه با شأن نزول مخدوش گردد، برای شبهه­ گران پرسود می­ نماید. از این رو برخی تلاش کرده ­اند با ارائة معنای «خضوع» برای «رکوع»، بدین…
چهارشنبه, 11 ارديبهشت 1392 ساعت 12:35
تاريخ دانش شرق شناسى عموماً با تحريفها، كتمان حقايق و نوعى بى انصافى همراه بوده است. اما در اين ميان گاهى برخى چهره هاى شاخص شرق شناسى، در مواجهه با منطق مستحكم برخى انديشه هاى شرقى، شيفتة آنها شده، به آن گرايش و ميل باطنى و ايمان قلبى يافته اند. مرحوم پرفسور "هانرى كربن " : ايران شناس مشهور فرانسوى از جمله اروپائيانى است كه در دوران زندگى علمى خود، در پى گذر از انديشه هاى وجود شناختى انديشورانى همچون "هايدگر" و "ادموند هوسرل "، با حكمت شرقى شيعى آشنايى شده و به دنبال مطالعات چندين ساله، به وجود مبارك امام…
شنبه, 07 ارديبهشت 1392 ساعت 10:25
چکیدهشریعت سنگلجی از مشهورترین مروّجین اندیشه اصلاح دینی در ایران معاصر (عصر رضاشاه پهلوی) است. این نوشتار با نگاهی گذرا به زندگانی فکری شریعت سنگلجی، دیدگاه های او را درباره آموزه های توحیدی و امامتی شیعه مورد مداقه قرار می دهد. در راستای این هدف، نویسنده پس از بیان زندگانی و شیوه های تبلیغی شریعت سنگلجی، آموزه های اصلاح دینی و اصول تعالیم او از جمله مبارزه با خرافات را مطرح می کند. نگاه حکومت پهلوی به آموزه های شریعت وی و خاستگاه فکر اصلاح دینی او از طریق معرفی اساتیدش و عقایدشان از جمله شیخ حسن سنگلجی و سید…
سه شنبه, 03 ارديبهشت 1392 ساعت 07:04