بی بی سادات رضي بهابادي و نرگس جواندل اهتمام نوشتار حاضر، بررسی انتقادی مقاله «عصمت» (Impeccability)، اثر پال ای واکر، مورخ و مدرس دانشگاه های آمریکا و کاناداست که آن را در دایره المعارف قرآن لایدن به طبع رسانده است. حاصل این دیدگاه او درخصوص خاستگاه، ابعاد و ماهیت عصت را می توان چنین خلاصه کرد: عصمت، یعنی مصونیت از گناه و خطا؛ هرچند که این اصطلاح و این مفهوم، این گونه در قرآن به کار نرفته است اما بر پایه دیدگاه اکثریت متکلمان اندیشه معصومیت، اندیشه ای قطعی است. در قرآن و احادیث، کم وبیش به گناه پیامبران تصریح…
چهارشنبه, 12 دی 1397 ساعت 13:44
منبع : مجله سراج منیر شماره 21 نويسنده : مرتضی محیطی تبرک به آثار انبیا و اولیای الهی اندیشه‌ای است که در امت‌های پیش از اسلام نیز وجود داشته و قرآن و سنت نبوی، و نیز سیره مسلمانان آن را تأیید می‌کند. از جمله آیاتی که به مشروعیت تبرک گواهی می‌دهد، آیه )اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي هَذَا فَأَلْقُوهُ عَلَى وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيرًا( است. وهابیان اگرچه تبرک در این آیه را تصریحاً یا تلویحاً می‌پذیرند، اما با پاره‌ای استدلال‌ها و قراردادن بعضی معیارها، فقط تبرک به آن دسته از آثار پیامبر $ و انبیای الهی را مشروع می‌دانند که با بدن آن…
پنج شنبه, 29 آذر 1397 ساعت 17:15
منبع : مجله سراج منیر شماره 25 نويسنده : رضا پورعلی سرخه دیزج- کارشناس‌ارشد کلام اسلامی (گرایش نقد وهابیت) و دانش‌پژوه مؤسسۀ دار الإعلام لمدرسة أهل‌ البیت) ابن‌تیمیه، شیوخ امامیه مانند هشام بن حکم و هشام بن سالم را به‌اتفاق صاحبان ملل و نحل، نخستین قائلان به تجسیم دانسته است؛ اما باید توجه داشت که اولاً، هشام بن حکم و هشام بن سالم را نمی‌توان نخستین قائلان به تجسیم دانست؛ چراکه افرادی متقدم بر این دو فرد بوده‌ که اندیشه‌ای‌ ترسیمی داشته‌اند. ثانیاً، نه‌تنها اعتقاد تجسیمیِ هشام بن حکم و هشام بن سالم مورد اتفاق ملل و نحل‌نویسان نیست، بلکه…
سه شنبه, 27 آذر 1397 ساعت 17:14
منبع : مجله سراج منتیر - شماره 20  شهاب‌الدین ابو‌عباس احمد بن محمد بن علی بن حجر هیتمی در رجب سال 909ق به‌دنیا آمد. او پدرش را در کودکی از دست داد و تکفل علمی و عملی او، نزد دو عالم آن زمان، شمس‌الدین بن ابو الحمائل و شمس‌الدین الشنّاوی قرار گرفت.[1] او 14 سال داشت که وارد دانشگاه الأزهر مصر شد و نزد علمای آن زمانِ مصر قرار گرفت.[2] از مهم‌ترین استادان وی می‌توان به شهاب‌الدین رملی شافعی و ابوالحسن بکری شافعی اشاره کرد.[3] وجه‌تسمیۀ وی به «هیتمی» به این خاطر است که او را به «محلۀ ابوالهیتم»، واقع…
شنبه, 24 آذر 1397 ساعت 17:11
ابن تیمیه در دو ساحت سند و محتوا اشکالاتی را به «حدیث ثقلین» و برداشت‌های امامیه از آن وارد کرده که افزون بر مخدوش‌کردن اسناد، محبت و پاس‌داشت عترت را نهایت مدلول حدیث قلمداد می‌کند. با نگاهی به منابع حدیثی اهل سنت می‌توان روایت این حدیث را از طریق 20 صحابه از پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) پیگیری کرد که با واکاوی متون این حدیث، ویژگی‌های منحصر به فردی برای قرآن و عترت به دست می‌آید که در نتیجه این حدیث به عنوان مهم‌ترین وصیت پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)، که ضمانتی…
یکشنبه, 18 آذر 1397 ساعت 18:16
نويسنده : اصغری‌نژاد،محمد منبع : نشریه سراج منیر شماره 19 مقدمه کتاب‌های روایی و شروح آنها و کتاب‌های تفسیری و تاریخی و غیر آنها آکنده از نکته‌هایی است که به‌صراحت یا به‌اشاره، فضایل و برجستگی‌های علی(علیه السلام) را یادآوری می‌کند. یکی از این ویژگی‌های «اقضا» بودن آن بزرگوار است که به گونه‌های مختلف، ولی نزدیک به هم، گزارش شده است. هرچند این مقاله گرداگرد حدیث «اقضاکم علی» است، ولی باید درباره احادیثی که مضمون این روایت را بازگو می‌کند هم سخن می‌گوییم. زیرا با توجه به آنها یقین پیدا می‌کنیم که این خصوصیت در ایشان وجود دارد؛ و از طرفی…
یکشنبه, 27 آبان 1397 ساعت 16:23
مقدّمه بر پائي عزاداري امري فطري است  و در ميان تمام ملّت‌ها و اقوام رواج دارد، ولی وهابیت بر خلاف روایات نبوی و سیره آن حضرت و صحابه ایشان، گریه بر امام حسین (عليه السلام‌) را بدعت و حرام می دانند و در رابطه با آن به شبهاتی تمسک می کنند. ابن تیمیه يکي از تئوريسين‌هاي اصلي وهابيت‌ به دلیل دفاع از امویان و داشتن دشمنی با اهل بیت عصمت و طهارت، عزاداری کردن برای امام حسين (عليه السلام‌) را بدعت می داند. او می گوید: «شيطان به واسطه كشته شدن حسين (عليه السلام‌)  براي مردم دو بدعت ايجاد كرده…
یکشنبه, 27 آبان 1397 ساعت 16:03
ابن تیمیه پایه گذار اندیشه سلفی با وجود نا مشروع و غلط دانستن قیام امام حسین (علیه السلام) ضد یزید خود فتوا به قیام ضد حاکمان مسلمان مغول صادر می کند به این بهانه که آنها به برخی از احکام شریعت پایبند نیستند. نويسنده : سید ابوالفضل حسینی ابن تیمیه قیام امام حسین (علیه السلام) را خلاف مصلحت امت می داند و می گوید مناسب بود که ایشان در ایام فتنه مثل بسیاری از صحابه و تابعین سکوت می کرد و خود را کنار می کشید. ولم یکن فی الخروج لا مصلحة دین ولا مصلحة دنیا بل تمکن أولئک الظلمة…
یکشنبه, 13 آبان 1397 ساعت 17:53
نویسنده: عبدالحسین خسروپناه دانشیار پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی مجله کتاب نقد - پاییز وزمستان ۱۳۸۸ - شماره ۵۲ اعتقاد به مهدویت نوعی وانکار مهدویت ولی عصر (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) امامت در برخی نوشته های بهائیان به صراحت پذیرفته شده وآنها در این باب به حدیث جابر بن عبد الله انصاری تمسک جسته اند(باب، [بی تا]:۴۷؛بهاء، ۱۳۵۲:۱۹۰؛کاشانی، [بی تا]:۲۳).ولی وجود فرزندی به نام مهدی را برای امام حسن عسکری (علیه السلام) نپذیرفته اند و مهدی نوعی را جایگزین آن می کنند که البته ولایت تشریعی هم بر عهده اوست.آنان این مقام را به علی محمد باب وهم پیمانان او…
دوشنبه, 30 مهر 1397 ساعت 14:15
نویسنده: عبدالحسین خسروپناه دانشیار پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی مجله کتاب نقد - پاییز وزمستان ۱۳۸۸ - شماره ۵۲ آسیب های بینشی بهائیت بهائیت، از دین اسلام استفاده ابزاری کرده است تا بتواند با شبیه سازی، به اهداف استعماری وتثبیت باورهای بی دلیل خود دست یابد؛برای نمونه:علی محمد باب از اعتقاد به مهدویت برای مسئله بابیت، وحسینعلی بهاء از رجعت حسینی برای مشروعیت  بخشیدن به اعتقادات خود، استفاده کرد؛و با این شعارهای فریبنده، طرف داران باب وبهاء، آشوب هایی در مناطق گوناگون ایران، مانند مازندران و زنجان وغیره به راه انداختند.البته باب وبهاء از این اعتقادات ابزاری دست شستند وادعاهای مهم…
پنج شنبه, 26 مهر 1397 ساعت 14:12
نویسنده: عبدالحسین خسروپناه دانشیار پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی مجله کتاب نقد - پاییز وزمستان ۱۳۸۸ - شماره ۵۲ چکیده: بابیت وبهائیت، دو جریان استعماری جدیدند که در ادامه جریان شیخیه و با طرح اعتقادات و ادعاهای واهی و متناقض به گمراهی مردم پرداخته اند. استعمار روسیه وانگلیس، در پدید آوردن این فرقه ها نقش موثری داشته اند. پهلوی، دولت دست نشانده انگلیس وامریکا نیز از بهائیت حمایت جدی کرد ومسئولیت های مهم نظام در زوایای گوناگون را به آنها سپرد. بهائیت با رویکردی التقاطی به مکاتب غربی، به مطرح کردن اعتقادات بی اساس وانحرافی همچون خدای موهوم، ادعای نبوت، نفی…
دوشنبه, 23 مهر 1397 ساعت 19:25
منبع : مجله سراج منیر شماره 21 نويسنده : علی اصغر کمالی مقدمه قرآن کریم بارها اعمالی را که مشرکان انجام می‌دادند با مثال‌های گوناگون بیان کرده و اشتباه و انحراف آنها را گوشزد کرده است. یکی از این آیات، که قرآن کریم در رد عقاید و اعمال مشرکان بیان می‌کند، این آیه است: (یا أَیهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ یخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَ إِنْ یسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَیئاً لا یسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوب(؛[1] «ای مردم! [برای شما و معبودانتان] مَثَلی زده ‌شده است؛ پس به آن گوش…
دوشنبه, 09 مهر 1397 ساعت 11:15
  تاریخچه وهابیت وهابیت مذهبى ساخته و پرداخته دست استعمار انگلیس است که براى ایجادتفرقه و جدایى بین مسلمانان با هدف تسلط بر آنان و به یغما بردن ذخائر ومعادن خدادادى آنان به‏وجود آمد.[1] مؤسس این مسلک، فردى به نام «محمدبن عبدالوهاب» (1115 - 1206) از اهالى سرزمین نجد مى‏باشد.دورانکودکى خود را در زادگاهش «عیینه» در حجاز و به ویژه نجد سپرى‏کرد و فقه حنبلى را نزد پدرش که از علماء حنبلى بود آموخت. وى پس اززیارت مکه و مدینه به نجد بازگشت و تصمیم گرفت از راه بصره به شام‏برود، ولى چهار سال در بصره ماند و به ترویج…
چهارشنبه, 21 شهریور 1397 ساعت 18:14
چکیده : این نوشتار به بررسی بخشی از کتاب مکتب در فرایند تکامل می پردازد که در آن، به تحلیل تاریخیِ «باور شیعیان نسبت به ضرورت قیام مسلحانه توسط امامان علیهم السلام» و ابعادی از «عقیده به مهدویت» پرداخته شده است. در مباحث این بخش از کتاب، نهایتاً امور یاد شده، در تطور «امام شناسی شیعیان» تأثیرگذار دانسته (یا این گونه به مخاطب القا) می شود. در نقد حاضر، به مواردی همچون عدم تطبیق دلیل و مدعی در کتاب، و بازخوانی مدارک ذکر شده در بخشی از پاورقی ها (بخش مربوط به دوران امامت حضرت امام صادق علیه السلام، صفحات…
دوشنبه, 12 شهریور 1397 ساعت 12:15
یکی از مسائل مهم مرتبط با مهدویت، موضوع «عدالت جهانی و چگونگی اجرای آن» است که دلایل عقلی و نقلی فراوان بر ضرورت تحقق آن وجود دارد. شیوه های متداول قضایی که بر شاهد و بینه و امارات تکیه دارند، نتوانسته است عدالت واقعی را به ارمغان آورد. لذا وجود روایات دال بر تحکیم (داوری) امام مهدی (عجل الله فرجه الشریف) به باطن در منابع شیعی، شیوه قضایی جدیدی مبتنی بر «علم و فراگیر امام معصوم» را تایید می کند. در این تحقیق که با روش کتابخانه ای، در استناد و منبع به روش اسنادی و در تجزیه و تحلیل…
یکشنبه, 28 مرداد 1397 ساعت 19:49
مقاله ای از یزدان محمدی و قادر حیدری فسائی یکی از اقسام توحید، توحید عبادی است. به این معنا که هیچ کس جز خداوند متعال سزاوار عبادت نیست. وهابیت با توجه نکردن به مقومات لازم در معنا و حقیقت عبادت، معنای لغوی عبادت را به عنوان معنای اصطلاحی عبادت مطرح کرده اند و در نهایت ملاک عبادت را تذلل توأم با حب می دانند. مدلول آیه شریفه «وَ رَفَعَ أَبَوَیْهِ عَلَی الْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً…» آن است که حضرت یعقوب علیه السلام و برادران حضرت یوسف علیه السلام بر حضرت یوسف علیه السلام سجده کردند. با توجه به ظهور…
پنج شنبه, 18 مرداد 1397 ساعت 13:54
این مقاله به بررسى چهار نکته کوتاه درباره زندگى امام صادق (علیه السلام) مى‌پردازد که در کتاب مکتب در فرآیند تکامل‏، اثر دکتر ‏حسین مدرّسى مطرح شده‌اند. این چهار نکته به طور خلاصه، ناظر به عدم قیام امام (علیه السلام) با وجود آمادگى شیعیان، عدم قبول خلافت با وجود ‏پیشنهاد عباسیان، نهى از خواندن ایشان با عنوان امام و نهى از تبلیغ و گسترش تشیّع است. در این مقاله، ضمن بررسى صحت این اقوال، سازگارى ‏این اقوال با عقاید شیعى بررسى مى‌شود.‏ برای مشاهده متن کامل مقاله
دوشنبه, 25 تیر 1397 ساعت 01:34
نویسنده: امداد توران امیر معزی و مدرسی در عین افتراق در چند نکته اشتراک دارند: هر دو غالیانی از قبیل ابوالخطاب و متهمان به غلوی نظیر مفضل را متعلق به یک جبهه فکری و اجتماعی می دانند و در نهایت همه را غالی می دانند؛ هر دو به وجود یک جریان ضد غالیانه در امامیه در عهد حضور امامان یا پس از آن باور دارند. شیعه پژوهی کربن با عبور از فلسفه هایدگر سالها پیش که در دانشگاه تهران فلسفه می خواندم مقاله مبسوطی را با عنوان «تشیع از منظر هانری کربن» منتشر کردم که به دلیل صبغه انتقادی اش…
سه شنبه, 05 تیر 1397 ساعت 16:30
روح الله شاکری زواردهی حجت گورکانی چکیده در این نوشتار، با توجه به آموزه های مهدوی به یکی از دغدغه های انسان معاصر که حفظ و حراست از محیط زیست است پرداخته شده است؛ زیرا معتقدیم بر اساس آموزه های دینی در عصر ظهور، طبیعت و محیط زیست در شرایط مطلوبی قرار دارد؛ به طوری که به اوج شکوفایی و بهره وری وکمال مادی و معنوی خود می رسد. در آن عصر به سبب برکت وجود حضرت مهدی (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) طبیعت، همة استعداد خود را بر جهانیان عرضه می کند. آن حضرت با برپایی عدل و قسط…
سه شنبه, 05 تیر 1397 ساعت 16:27
نویسنده جواد علاء المحدثین این نظریه در سال ۱۳۹۲ توسط آقای دکتر سروش ارائه شد. تلویزیون بی‌بی‌سی در ۱۳۹۵ با حضور ایشان، مناظره‌ای را در این موضوع پخش کرد که نگارنده نقدی را بر آن نگاشتم و در سایت آن رسانه منتشر شد. (لینک و متن مقاله را در زیر می‌آورم.) اکنون بی‌بی‌سی پس از دو سال مجددا خلاصه‌ای از این نظریه را از زبان شخص ایشان، در کلیپی کوتاه ارائه کرده است که بنده نیز در ادامه، نقد کوتاهی را بر آن می‌نگارم. عبارات آقای سروش را ذکر و سپس نقد و البته به سخنان قبلی ایشان در مقالات…
سه شنبه, 05 تیر 1397 ساعت 14:19