چکیده : برخى از روشنفکران دانسته یا ندانسته باورهاى اصیل شیعه را مورد تشکیک و نقد قرار داده و با استفاده از رحمت و رافت‏حکومت علوى در صددند تا در باورهاى جوانان عزیز کشورمان ایجاد سستى و رخوت نمایند. در راستاى این هدف از جمله مسائلى که مورد خدشه قرار گرفته مساله امامت (شان امام، حجیت و عصمت امامان علیهم السلام) است. به همین منظور این نوشتار جهت پاسخ به این گونه سخنان، مطالبى را در باره فلسفه امامت و جایگاه امامان (علیهم السلام) در مکتب شیعه و بیان دلائل عقلى و نقلى براى اثبات عصمت امامان علیهم السلام بر…
سه شنبه, 18 شهریور 1393 ساعت 09:00
چكيده : يكى از سخنان منسوب به رسول خدا(صلی الله علیه و آله)، اين است كه از حضرتش نقل میشود: « نحن معاشر الانبياء لا نورث ما تركناه صدقة ». دانشمندان شيعه و سنى درباره اين حديث منسوب، از نظر سند و دلالت گفتگو كرده‌اند. در اين گفتار، بيان شيخ مفيد ـ محدّث، فقيه و متكلم بزرگ شيعه در قرن چهارم و پنجم هجرى ـ در مورد اين سخن را می خوانيم. شيخ مفيد، در اينجا فقط در مورد دلالت حديث سخن می گويد و  به فرض صحّت حديث، جمله را به دو شكل می خواند، و قرائتى را ترجيح…
شنبه, 08 شهریور 1393 ساعت 09:30
چکیده : مقاله حاضر به بررسی صحت و سقم أسانید و مضامین گزارشها درباره مصحف امام علی (علیه السلام) می پردازد. مصحفی که پس از وفات رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به وسیله امام علی (علیه السلام) گرد آمده است. جهت گیری اصلی این پژوهش، بررسی و نقد دیدگاه برخی از اهل سنت در انکار چنین مصحفی است، این دیدگاه دستمایه داوری گروهی دیگر از اهل سنت (از تیره وهابیان) در اتهام شیعه به تحریفیه قرآن می باشد. چنین رویکردی اهمیت پرداختن به این موضوع را نشان می دهد   دانلود متن کامل مقاله   منبع : مقالات…
دوشنبه, 03 شهریور 1393 ساعت 12:00
چکیده : تاکنون درباره طبقات مفسران، کتابهای مختلفی نوشته شده است که بدون شک یکی از بارزترین آنها کتاب «التفسیر و المفسرون» تألیف دکتر محمدحسین ذهبی است. ذهبی در این اثر، علاوه بر مباحث تفسیری و تاریخی، به معرفی و نقد و بررسی کتب تفسیری نیز پرداخته است. اما وی در معرفی، نقد و بررسی تفاسیر مذهب اهل بیت (علیهم السلام)، در چارچوب عدل و انصاف حرکت نکرده که این هم یا ناشی از کمبود اطلاعات وی از تفاسیر مذهب اهل بیت (علیهم السلام) و یا به سبب تعارض با حوادث و وقایع روشن و انکار ناپذیر تاریخی است. این…
چهارشنبه, 29 مرداد 1393 ساعت 10:00
 چكيده : آيت اللّه حاج شيخ على نمازى شاهرودى (1333 - 1405) دركتاب «الاعلام الهادية الرفيعة فى اعتبار الكتب الاربعة»، مطالبى مبسوط ومستدلّ در اثبات اعتبار چهار كتاب بزرگ ومحورى شيعه( كافى، تهذيب، استبصار، من لايحضره الفقيه) - به ويژه كتاب كافى - آورده است. نويسنده اين مقاله، چكيده‌اى از ديدگاههاى ايشان را تحت عنوان هفت فصل آورده است. در اين فصول، مطالبى درباره اصول اربعمأة (چهار صد كتاب حديثى)، اعتبار آنها، و وجوب اعتماد به آنها مي‌آيد. سپس روشن می گردد كه چهار كتاب موجود، برگرفته از آن چهارصد اصل است ،وصاحبان اين كتابها، آن اصول را در اختيار…
پنج شنبه, 23 مرداد 1393 ساعت 10:30
  چکیده : قرآن پژوهان درباره معناشناسی امامت حضرت ابراهیم در آیه 124 سوره بقره اختلاف نظر دارند. در این میان علامه طباطبائی نظریه بدیعی را ارایه کرده، امامت را به «هدایت به امر» معنا می‌کند چون در برخی از آیات (مانند السجده، 24؛ الانبیا، 72) هدایت به امر وصف امام قرار گرفته چنان‌که گویی در صدد بیان معنای آن است. هدایت به امر از نظر علامه همان هدایت باطنى تکوینی است که در آیات دیگر قرآن از آن یاد شده است (مانند آیه 81 سوره یس). اساس این نظریه بر ادعای اشتراک معنایی در کلمه «امر» در دو دسته…
پنج شنبه, 16 مرداد 1393 ساعت 08:00
چکیده : باور به ظهور امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هر چند یک اعتقاد اسلامی است، ولی در مذهب تشیع از جایگاه خاصی برخوردار است و می توان گفت دلیل اصلی آن هم این است که ولادت و حیات آن حضرت را قبول دارند. برخی از نویسندگان اهل سنت، بدون توجه به مبانی و دلایلی که شیعه برای خود دارد، سخت این باور را مورد هجوم قرار داده‌اند؛ از جمله این افراد احمد ابن تیمیه می باشد. وی در کتاب "منهاج السنة النبویة" ایراداتی بر اعتقاد شیعه گرفته است؛ از جمله اینکه امام عسکری (علیه السلام) هیچ فرزندی…
سه شنبه, 14 مرداد 1393 ساعت 08:00
چكيده : نويسنده در اين گفتار، سه بحث درباره صفات الهى مطرح مىكند و به نقد و بررسى آنها می پردازد: ديدگاه حكمت متعاليه، ديدگاه پيروان مولى رجبعلى تبريزى و قاضى سعيد قمى، ديدگاه متكلّمان. بحث دوم، حجمى نسبتآ مبسوط به خود اختصاص داده، و نويسنده مقاله در خلال آن، چندين روايت را مشروح و توضيح داده است. به علاوه، در ضمن اين مقاله، برخى از گفتههاى عالمان ديگر همچون ملاصدرا، مولى رجبعلى تبريزى، قاضى سعيد قمى، شيخ محمد تقى آملى، شيخ محمدباقر ملكى ميانجى، ميرزا ابوالحسن شعرانى نقد و بررسى شده است.   متن کامل گزارش   منبع :…
پنج شنبه, 09 مرداد 1393 ساعت 11:00
چکیده : دلالت از ماده (دلل) به معنای راهنمایی کردن چیزی به چیز دیگر است؛ مانند دلالت دود بر آتش. دلالت در واژه یعنی: به واسطه تصور واژه‌ای، معنای آن در ذهن شکل گیرد. شکل‌گیری معنای واژه‌ها در ذهن انسان به واسطه‌های گوناگونی انجام می‌گیرد؛ واسطه‌هایی چون: ساختار یک واژه، نقش و جایگاه یک کلمه در ترکیب عبارت، استفاده از فرهنگ لغت، سیاق و حال ادای واژه‌ها و نوع آواهای یک واژه. این مقاله بر آنست که دعای استعاذه را از صحیفه سجادیه بر مبنای آواشناسی تحلیل و ارزیابی کند و نقش و تأثیر آواها را در رساندن پیام به…
یکشنبه, 05 مرداد 1393 ساعت 08:00
چکیده : در دو سده ی اخیر، اسلام و قرآن از موضوعاتی است که به صورت آکادمیک، در کانون توجه خاورشناسان بوده است. از ویژگی های این دوره از خاورشناسی، لزوم ارائه ی نظریات در قالب روش های علمی معتبر و آمادگی برای پذیرش نقد علمی از سوی نظریه های رقیب است. از این رو، قرآن پژوهی خاورشناسان، با تحوّلی چشم گیر نسبت به گذشته همراه بوده است. یکی از محورهایی که قرآن پژوهان غربی درباره ی آن آثاری را پدید آورده اند، میزان اصالت قرآن نسبت به متون مذهبی گذشته است. پیش فرضِ بسیاری از خاورشناسان این است که…
جمعه, 03 مرداد 1393 ساعت 08:00
چکیده : برای برخی از تاریخ نویسان و سیره نویسان مسلم است که امام حسین (علیه السلام) حج خود را به عمره مفرده تبدیل کرده و مکه را به سوی عراق ترک کردند و این نظریه به عنوان نظریه ای مشهور میان آنان متداول شده است. در این جستار، برای بررسی این مسأله، به روایات وارده در جوامع روایی پرداخته شده است؛ از تتبع در نقل های تاریخی و از استناد به روایات صحیح این نتیجه حاصل می آید که امام حسین (علیه السلام) با عمره مفرده وارد مکه شده و با عمره مفرده ماه ذی الحجه از مکه خارج…
سه شنبه, 31 تیر 1393 ساعت 08:00
چکیده : بیعت مردم با امام علی(علیه السلام)، یکی از صحنه‌های کم نظیر تاریخ است که در حیات سیاسی اسلام نقش مهمی داشت. اشتیاق بی‌سابقه‌ی مردم برای بیعت با امام علی(علیه السلام)، از یک‌سو و اعلان نصرت و حمایت اصحاب از سوی دیگر، همه چیز را برای یک بیعت فراگیر و پر شور آماده ساخته بود. لکن برخلاف انتظار، امام علی(علیه السلام) در نخستین عکس‌العمل خود، ضمن ایراد جملاتی، از قبول خلافت امتناع ورزید و آن را نپذیرفت. این سخن که در کلام 92 نهج‌البلاغه گزارش شده است، حرف و حدیث های فراوانی را به دنبال داشت و سؤالات دوست…
شنبه, 28 تیر 1393 ساعت 08:00
مقدمه : [دايرة‏المعارف شجرۀ آل رسول (صلی الله علیه و آله) : شجرۀ طيّبه در انساب سلسله سادات شيخ شبان در ايران و ذريه ى امامزاده ميربهاءالدين محمد (علیه السلام)  و امامزاده سيدميراسحاق زين ‏الدين (علیه السلام) ؛ به كوشش سيدعلى موسوى‏ نژاد سوق؛ ج 7، قم: كومه، 1387.] اثر فوق در هشت باب در 386 صفحه تنظيم شده است. در ابتداى كتاب، تقريظ آقاى سيدمحمد رجايى مدير پژوهشكده انساب سادات كشور درج گرديده است. در بخشى از تقريظ فوق، چنين آمده است: {اين كتاب شجرۀ طيبۀ سادات شيخ شبان در ايران كه از اعقاب دو امامزادۀ والامقام، سيّدبهاءالدين محمد و…
جمعه, 27 تیر 1393 ساعت 11:56
چکیده : یحیی محمد در «مشکلة‌الحدیث» بر اساس دلایلی مانند شیوه اصحاب ائمّه متأخّر(علیهم السلام) در برخورد با مسأله امامت، شکل‌گیری فرقه‌های گوناگون شیعی، حیرت و اختلاف شیعه در امامت امام بعد در هر دوره، عدم عرضه کتاب کافی به نوّاب اربعه و برداشت عدم اعتقاد به علم و عصمت ائمّه(علیهم السلام) با توجه به دیدگاه خاص مکتب قم درباره غلو، به انکار علم و عصمت ائمّه(علیهم السلام) پرداخته است که البته ادعای او خالی از اعتبار است؛ زیرا وضعیت سیاسی و اجتماعی شیعیان در دوران ائمّه متأخّر(علیهم السلام) که به سبب تضییقات ائمّه جور با تقیه شدید ایشان همراه…
شنبه, 21 تیر 1393 ساعت 08:00
پیش درآمد :  كتاب زِندگى نامه پیامبراسلام (صلی الله علیه و آله) A Biography of  Prophet Muhammad    را خانم كارن آرمسترانگ Karen Armstrong در سال 1380 / 2001 نگاشته و از سوى آقاى كیانوش حشمتى و در سال 1382 / 2003 ترجمه و در سال 1383 / 2004 به وسیله انتشارات حكمت و در تیراژ 2000 نسخه به چاپ رسید. این كتاب 377 صفحه دارد و از مقدمه مترجم و نویسنده، ده فصل اصلى و پى نویس ها تشكیل یافته است، اما آرمسترانگ كیست؟ انتشارات حكمت او را این  گونه معرفى مى  كند:  خانم كارن آرمسترانگ از برجسته  ترین…
جمعه, 20 تیر 1393 ساعت 11:53
بدون شک، مسأله {امامت} بزرگترین شاخص و هویت تشیع به شمار می‌رود. اگر امامت با شرایط خاص خود از گردونه اعتقادی و کلامی مکتب تشیع جدا و بریده تلقی شود، دیگر مذهبی به این نام معنی پیدا نمی‌کند. حال به اقتضای این گفتار، شرحی از اهمیت امامت را از نگاه فرهنگ تشیع می‌آوریم که بیانگر مبانی محکم و بنیادی در باب پیشوایی پس از رسول گرامی(صلی الله علیه و آله ) است. همانطور که در کتب کلامی گوناگون متکلمان شیعه آمده، مساله امامت بسان موضوع {نبوت و رسالت} دارای دلایل متقن عقلی است.(1) با این توضیح که خداوند حکیم، هیچ‌گاه…
جمعه, 13 تیر 1393 ساعت 11:06
  چکیده : استفاده نابه جا از آیات قرآنی درباره فضایل ماورایی و خارق العاده امامان (علیهم السلام) ـ و درنتیجه شرک انگاری نسبت به آن بزرگواران ـ یکی از مشکلات اعتقادیست که برخی آن را مبنای نفی بسیاری از فضایل ائمه (علیهم السلام) قرار داده اند. در این مقاله ابتدا ادعای شناسایی قرآنی ـ تاریخی عقاید مشرکان صدر اسلام و اعتقاد ایشان به خداوند به عنوان تنها خالق و قدرت مستقل به نقل از کتاب مکتب در فرآیند تکامل طرح می شود. سپس این ادعا با آیاتی که از آن ها شرک ذاتی و ربوبی مشرکان ثابت می شود نقد می…
سه شنبه, 10 تیر 1393 ساعت 09:00
چکیده : ملاقات امام زین‌العابدین(علیه السلام)با مسلم بن عقبه در قیام حرّه به صورت‌های مختلف نقل شده است. بررسی اخبار این ملاقات می‌تواند ابهام موجود پیرامون یکی از حوادث بحث برانگیز زندگانی سیاسی حضرت زین‌العابدین(علیه السلام)را برطرف سازد و بخشی از سیره سیاسی مکتب تشیّع در دوره تقیّه را تبیین کند. امّا بررسی‌هایی که پیش‌تر در خصوص این اخبار صورت گرفته کافی به نظر نمی‌رسد. به همین دلیل مقاله حاضر دو مسأله را در جریان این ملاقات مورد بررسی قرار داده است؛ یکی مسأله همراهان امام(علیه السلام)در این ملاقات، و دیگر مسأله بیعت آن حضرت(علیه السلام)با مسلم. در مسأله اوّل،…
یکشنبه, 08 تیر 1393 ساعت 08:00
 چکیده : پس از انقلاب اسلامی ایران، تشیّع کانون توجّه شرق شناسان شد و آنان به «تحلیل تاریخی عقاید شیعه» پرداختند. رویکرد یادشده باعث شد که برخی معتقدین به تشیع ـ به پیروی از شرق شناسان ـ مدّعی تحوّل تاریخی تفکّر شیعی حتی در اصلی ترین مبانی اعتقادی آن شده اند. نمونه ای از این نگاه، در کتاب مکتب در فرایند تکامل؛ نظری بر تطوّر مبانی فکری تشیّع در سه قرن نخستین؛ نگاشته سیدحسین مدرّسی طباطبایی انعکاس یافته است. نویسنده در مقالة حاضر، سعی می کند با ارائة گزارشی از تاریخ تطور اندیشه امامیه ـ بدون پرداختن به بحث های…
پنج شنبه, 05 تیر 1393 ساعت 09:00
مقدمه‏  : چندى پیش دكتر سروش طى یك سخنرانى كه با عنوان «رابطه مردم‏سالارى و تشیع‌» در دانشگاه سوربُن پاریس ایراد كرد، مفاهیمى چون امامت و ولایت، و مهدویت و تشیع را مورد حمله قرار داد. گرچه ممكن است برخى طرح این مباحث را نوظهور بدانند و گمان كنند براى اولین بار مطرح مى‏شود، اما با بررسى شبهات مطرح شده، روشن مى‏شود كه آنچه در این سخنرانى بیان شده، تكرار ادعاهاى اهل سنت، مخالفان شیعه و افرادى مانند كسروى و نویسنده كتاب اسرار هزارساله است كه توسط ایشان بازسازى شده است. نوشتار حاضر، در نظر دارد با رعایت اختصار به…
دوشنبه, 02 تیر 1393 ساعت 09:00