چکیده: غارتگری‌ های سرداران معاویه در قلمرو حکومتی حضرت امیر (علیه السلام) با تهاجم ضحاک بن قیس آغاز شد و با کشتار های بُسر‌ بن ‌ارطاه پایان یافت. با بررسی و تجزیه و تحلیل سخنان و بیانات امیر مؤمنان (علیه السلام) در نامه 36 و مراجعه به منابع متقدم می‌توان دریافت كه این نامه در جواب نامه برادر علی (علیه السلام)، عقیل نوشته شده و در باره غارتگری سردار معاویه، ضحاك بن قیس فهری به قلمرو حكومتی امام در سال 38 هجری است. شواهد و قراین و تحلیل مباحث نامه 36 حاكی از آن است كه مباحث نامه نمی‌تواند به…
جمعه, 04 مهر 1393 ساعت 10:00
در فرخنده سالى که سپرى شد, فضاى ایران آکنده از نسیم مشکبوى نام و یاد على(علیه السلام) بود. در این بازار عطاران, هرکس متاعى ـ اگرچه گاه خُرد و کم بها ـ در طبق نهاد تا در اخلاص ورزى و ارادتِ ناب بر آستان ابوتراب, خود را سهیم کرده باشد. افزون بر تک نگارى هاى فراوان و بسیار متنوع, چند دایرةالمعارف و مجموعه نیز به عرصه اندیشه پاگذاشت و یا در شُرُف ولادت است. در این آثار طبعاً هرکس به سائقه و ذائقه خود به على(علیه السلام) و معارفِ زلالِ برجوشیده از آن چشمه سار, پرداخته و بابِ مدینه علم…
چهارشنبه, 02 مهر 1393 ساعت 09:30
چکیده  : شیعیان و اهل تسنن احادیثی را به تواتر روایت کرده‌اند که بنا بر آنها، پیامبر (صلی الله علیه و آله) جانشینان خود را دوازده نفر خوانده است. یکی از دلایل اثبات تولد و وجود حضرت حجت بن الحسن العسکری (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) احادیثی است که شیعه و سنی به تواتر نقل کرده‌اند و در آنها پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) به دوازده نفر بودن جانشینان خود تصریح کرده‌ است. این احادیث به اختصار «احادیث دوازده امام (خلیفه)» نامید می‌شود. البته برخی احادیث اهل تسنّن و اکثر روایات شیعه علاوه بر بیان تعداد جانشینان به…
سه شنبه, 01 مهر 1393 ساعت 11:00
 سه ولى عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف), چاپ اول, 1426ق, 6ج, 440 « 456 « 480 «464« 416 « 372ص, عربى, وزیرى. از جمله اقدامات فرهنگى که پس از انقلاب اسلامى رونق گرفت, مرجع نگارى است. مرجع نگارى زمینه ساز استحکام سخنرانى ها و آثار علمى است. موسوعة الامام العسکرى(علیه السلام ) در زمره آثار مرجع است که به خامه محققان مؤسسه ولى عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به انجام رسیده است. اینجانب که سابقه مطالعه در مورد حیات امام عسکرى (علیه السلام ) داشتم, این کتاب را گسترده ترین و جامع ترین کتاب موجود در مورد حیات امام یازدهم…
جمعه, 28 شهریور 1393 ساعت 09:30
چكيده : رويكرد انحرافى در تفسير قرآن، سابقه طولانى در ميان مفسّران دارد، تا آنجا كه حتّى به صدر اسلام مي‌رسد. اين گونه تفسير، نظام دلالتهاى واژگانى قرآن را به هم مي‌زند و ضلالت را به نام قرآن رواج مي‌دهد.از منظر روششناسى، عواملى براى اين رويكرد برشمرده‌اند، كه به خود قرآن، ويژگی هاى مفسّر يا روش تفسيرى او برمی گردد. مخالفان قرآن، و نيز فرقه هايى همچون غاليان، باطنيه و...، عرفا، روشنفكرنمايان و خاورشناسان، نمونه هايى از رويكرد انحرافى را در آثار خود عرضه كرده‌اند.   متن کامل   منبع : فصلنامه سفینه شماره 1
چهارشنبه, 26 شهریور 1393 ساعت 12:00
چکیده فارسی: درباره عقیده و خاستگاه فكری ابن ابی الحدید، بسیار گفتگو شده است. این اختلاف، به دلیل دیدگاه اعتزال است، چرا كه معتزله گاهی به شیعه و گاه به اهل سنت، گرایش نشان داده اند. معتزله و صوفیه از این جهت با هم شباهت دارند. ابن ابی الحدید، در شرح نهج البلاغه خود، بارها از بزرگان معتزله به خوبی یاد كرده است، مانند: ابوعلی جبائی، ابوالقاسم جبائی، ابوعثمان جاحظ، ابوالهذیل علاف، ابوجعفر اسكافی و دیگران. ابن ابی الحدید، همچنین در اشعار خود، صریحا بیان می كند كه عقیده او، اعتزال است.   چکیده عربی: الحمدللة رب العالمین، و الصلاة…
پنج شنبه, 20 شهریور 1393 ساعت 11:00
چکیده : برخى از روشنفکران دانسته یا ندانسته باورهاى اصیل شیعه را مورد تشکیک و نقد قرار داده و با استفاده از رحمت و رافت‏حکومت علوى در صددند تا در باورهاى جوانان عزیز کشورمان ایجاد سستى و رخوت نمایند. در راستاى این هدف از جمله مسائلى که مورد خدشه قرار گرفته مساله امامت (شان امام، حجیت و عصمت امامان علیهم السلام) است. به همین منظور این نوشتار جهت پاسخ به این گونه سخنان، مطالبى را در باره فلسفه امامت و جایگاه امامان (علیهم السلام) در مکتب شیعه و بیان دلائل عقلى و نقلى براى اثبات عصمت امامان علیهم السلام بر…
سه شنبه, 18 شهریور 1393 ساعت 09:00
چكيده : يكى از سخنان منسوب به رسول خدا(صلی الله علیه و آله)، اين است كه از حضرتش نقل میشود: « نحن معاشر الانبياء لا نورث ما تركناه صدقة ». دانشمندان شيعه و سنى درباره اين حديث منسوب، از نظر سند و دلالت گفتگو كرده‌اند. در اين گفتار، بيان شيخ مفيد ـ محدّث، فقيه و متكلم بزرگ شيعه در قرن چهارم و پنجم هجرى ـ در مورد اين سخن را می خوانيم. شيخ مفيد، در اينجا فقط در مورد دلالت حديث سخن می گويد و  به فرض صحّت حديث، جمله را به دو شكل می خواند، و قرائتى را ترجيح…
شنبه, 08 شهریور 1393 ساعت 09:30
چکیده : مقاله حاضر به بررسی صحت و سقم أسانید و مضامین گزارشها درباره مصحف امام علی (علیه السلام) می پردازد. مصحفی که پس از وفات رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به وسیله امام علی (علیه السلام) گرد آمده است. جهت گیری اصلی این پژوهش، بررسی و نقد دیدگاه برخی از اهل سنت در انکار چنین مصحفی است، این دیدگاه دستمایه داوری گروهی دیگر از اهل سنت (از تیره وهابیان) در اتهام شیعه به تحریفیه قرآن می باشد. چنین رویکردی اهمیت پرداختن به این موضوع را نشان می دهد   دانلود متن کامل مقاله   منبع : مقالات…
دوشنبه, 03 شهریور 1393 ساعت 12:00
چکیده : تاکنون درباره طبقات مفسران، کتابهای مختلفی نوشته شده است که بدون شک یکی از بارزترین آنها کتاب «التفسیر و المفسرون» تألیف دکتر محمدحسین ذهبی است. ذهبی در این اثر، علاوه بر مباحث تفسیری و تاریخی، به معرفی و نقد و بررسی کتب تفسیری نیز پرداخته است. اما وی در معرفی، نقد و بررسی تفاسیر مذهب اهل بیت (علیهم السلام)، در چارچوب عدل و انصاف حرکت نکرده که این هم یا ناشی از کمبود اطلاعات وی از تفاسیر مذهب اهل بیت (علیهم السلام) و یا به سبب تعارض با حوادث و وقایع روشن و انکار ناپذیر تاریخی است. این…
چهارشنبه, 29 مرداد 1393 ساعت 10:00
 چكيده : آيت اللّه حاج شيخ على نمازى شاهرودى (1333 - 1405) دركتاب «الاعلام الهادية الرفيعة فى اعتبار الكتب الاربعة»، مطالبى مبسوط ومستدلّ در اثبات اعتبار چهار كتاب بزرگ ومحورى شيعه( كافى، تهذيب، استبصار، من لايحضره الفقيه) - به ويژه كتاب كافى - آورده است. نويسنده اين مقاله، چكيده‌اى از ديدگاههاى ايشان را تحت عنوان هفت فصل آورده است. در اين فصول، مطالبى درباره اصول اربعمأة (چهار صد كتاب حديثى)، اعتبار آنها، و وجوب اعتماد به آنها مي‌آيد. سپس روشن می گردد كه چهار كتاب موجود، برگرفته از آن چهارصد اصل است ،وصاحبان اين كتابها، آن اصول را در اختيار…
پنج شنبه, 23 مرداد 1393 ساعت 10:30
  چکیده : قرآن پژوهان درباره معناشناسی امامت حضرت ابراهیم در آیه 124 سوره بقره اختلاف نظر دارند. در این میان علامه طباطبائی نظریه بدیعی را ارایه کرده، امامت را به «هدایت به امر» معنا می‌کند چون در برخی از آیات (مانند السجده، 24؛ الانبیا، 72) هدایت به امر وصف امام قرار گرفته چنان‌که گویی در صدد بیان معنای آن است. هدایت به امر از نظر علامه همان هدایت باطنى تکوینی است که در آیات دیگر قرآن از آن یاد شده است (مانند آیه 81 سوره یس). اساس این نظریه بر ادعای اشتراک معنایی در کلمه «امر» در دو دسته…
پنج شنبه, 16 مرداد 1393 ساعت 08:00
چکیده : باور به ظهور امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هر چند یک اعتقاد اسلامی است، ولی در مذهب تشیع از جایگاه خاصی برخوردار است و می توان گفت دلیل اصلی آن هم این است که ولادت و حیات آن حضرت را قبول دارند. برخی از نویسندگان اهل سنت، بدون توجه به مبانی و دلایلی که شیعه برای خود دارد، سخت این باور را مورد هجوم قرار داده‌اند؛ از جمله این افراد احمد ابن تیمیه می باشد. وی در کتاب "منهاج السنة النبویة" ایراداتی بر اعتقاد شیعه گرفته است؛ از جمله اینکه امام عسکری (علیه السلام) هیچ فرزندی…
سه شنبه, 14 مرداد 1393 ساعت 08:00
چكيده : نويسنده در اين گفتار، سه بحث درباره صفات الهى مطرح مىكند و به نقد و بررسى آنها می پردازد: ديدگاه حكمت متعاليه، ديدگاه پيروان مولى رجبعلى تبريزى و قاضى سعيد قمى، ديدگاه متكلّمان. بحث دوم، حجمى نسبتآ مبسوط به خود اختصاص داده، و نويسنده مقاله در خلال آن، چندين روايت را مشروح و توضيح داده است. به علاوه، در ضمن اين مقاله، برخى از گفتههاى عالمان ديگر همچون ملاصدرا، مولى رجبعلى تبريزى، قاضى سعيد قمى، شيخ محمد تقى آملى، شيخ محمدباقر ملكى ميانجى، ميرزا ابوالحسن شعرانى نقد و بررسى شده است.   متن کامل گزارش   منبع :…
پنج شنبه, 09 مرداد 1393 ساعت 11:00
چکیده : دلالت از ماده (دلل) به معنای راهنمایی کردن چیزی به چیز دیگر است؛ مانند دلالت دود بر آتش. دلالت در واژه یعنی: به واسطه تصور واژه‌ای، معنای آن در ذهن شکل گیرد. شکل‌گیری معنای واژه‌ها در ذهن انسان به واسطه‌های گوناگونی انجام می‌گیرد؛ واسطه‌هایی چون: ساختار یک واژه، نقش و جایگاه یک کلمه در ترکیب عبارت، استفاده از فرهنگ لغت، سیاق و حال ادای واژه‌ها و نوع آواهای یک واژه. این مقاله بر آنست که دعای استعاذه را از صحیفه سجادیه بر مبنای آواشناسی تحلیل و ارزیابی کند و نقش و تأثیر آواها را در رساندن پیام به…
یکشنبه, 05 مرداد 1393 ساعت 08:00
چکیده : در دو سده ی اخیر، اسلام و قرآن از موضوعاتی است که به صورت آکادمیک، در کانون توجه خاورشناسان بوده است. از ویژگی های این دوره از خاورشناسی، لزوم ارائه ی نظریات در قالب روش های علمی معتبر و آمادگی برای پذیرش نقد علمی از سوی نظریه های رقیب است. از این رو، قرآن پژوهی خاورشناسان، با تحوّلی چشم گیر نسبت به گذشته همراه بوده است. یکی از محورهایی که قرآن پژوهان غربی درباره ی آن آثاری را پدید آورده اند، میزان اصالت قرآن نسبت به متون مذهبی گذشته است. پیش فرضِ بسیاری از خاورشناسان این است که…
جمعه, 03 مرداد 1393 ساعت 08:00
چکیده : برای برخی از تاریخ نویسان و سیره نویسان مسلم است که امام حسین (علیه السلام) حج خود را به عمره مفرده تبدیل کرده و مکه را به سوی عراق ترک کردند و این نظریه به عنوان نظریه ای مشهور میان آنان متداول شده است. در این جستار، برای بررسی این مسأله، به روایات وارده در جوامع روایی پرداخته شده است؛ از تتبع در نقل های تاریخی و از استناد به روایات صحیح این نتیجه حاصل می آید که امام حسین (علیه السلام) با عمره مفرده وارد مکه شده و با عمره مفرده ماه ذی الحجه از مکه خارج…
سه شنبه, 31 تیر 1393 ساعت 08:00
چکیده : بیعت مردم با امام علی(علیه السلام)، یکی از صحنه‌های کم نظیر تاریخ است که در حیات سیاسی اسلام نقش مهمی داشت. اشتیاق بی‌سابقه‌ی مردم برای بیعت با امام علی(علیه السلام)، از یک‌سو و اعلان نصرت و حمایت اصحاب از سوی دیگر، همه چیز را برای یک بیعت فراگیر و پر شور آماده ساخته بود. لکن برخلاف انتظار، امام علی(علیه السلام) در نخستین عکس‌العمل خود، ضمن ایراد جملاتی، از قبول خلافت امتناع ورزید و آن را نپذیرفت. این سخن که در کلام 92 نهج‌البلاغه گزارش شده است، حرف و حدیث های فراوانی را به دنبال داشت و سؤالات دوست…
شنبه, 28 تیر 1393 ساعت 08:00
مقدمه : [دايرة‏المعارف شجرۀ آل رسول (صلی الله علیه و آله) : شجرۀ طيّبه در انساب سلسله سادات شيخ شبان در ايران و ذريه ى امامزاده ميربهاءالدين محمد (علیه السلام)  و امامزاده سيدميراسحاق زين ‏الدين (علیه السلام) ؛ به كوشش سيدعلى موسوى‏ نژاد سوق؛ ج 7، قم: كومه، 1387.] اثر فوق در هشت باب در 386 صفحه تنظيم شده است. در ابتداى كتاب، تقريظ آقاى سيدمحمد رجايى مدير پژوهشكده انساب سادات كشور درج گرديده است. در بخشى از تقريظ فوق، چنين آمده است: {اين كتاب شجرۀ طيبۀ سادات شيخ شبان در ايران كه از اعقاب دو امامزادۀ والامقام، سيّدبهاءالدين محمد و…
جمعه, 27 تیر 1393 ساعت 11:56
چکیده : یحیی محمد در «مشکلة‌الحدیث» بر اساس دلایلی مانند شیوه اصحاب ائمّه متأخّر(علیهم السلام) در برخورد با مسأله امامت، شکل‌گیری فرقه‌های گوناگون شیعی، حیرت و اختلاف شیعه در امامت امام بعد در هر دوره، عدم عرضه کتاب کافی به نوّاب اربعه و برداشت عدم اعتقاد به علم و عصمت ائمّه(علیهم السلام) با توجه به دیدگاه خاص مکتب قم درباره غلو، به انکار علم و عصمت ائمّه(علیهم السلام) پرداخته است که البته ادعای او خالی از اعتبار است؛ زیرا وضعیت سیاسی و اجتماعی شیعیان در دوران ائمّه متأخّر(علیهم السلام) که به سبب تضییقات ائمّه جور با تقیه شدید ایشان همراه…
شنبه, 21 تیر 1393 ساعت 08:00