چكيده : نويسنده در اين گفتار، نظرات برخى از عالمان بزرگ شيعه را در باب احاديث معرفة الله، نقل و نقد و بررسى می كند: سيد حسن حسينى لواسانى، شيخ مجتبى قزوينى، مرتضى مطهرى، سيد محمد حسين طباطبايى، سيد هاشم حسينى تهرانى، شيخ على نمازى شاهرودى، ميرزا محمد حفيظى، ميرزا جواد تهرانى و استاد محمّدتقى جعفرى. اين گفتار، در ادامه گفتار پيشين نويسنده (در شماره 8 سفينه) مي‌آيد.     متن کامل   منبع : فصلنامه سفینه - شماره 9
سه شنبه, 02 دی 1393 ساعت 09:30
(حضرت)«محمد»(صلی الله علیه و آله)(571/570-632 م)، پیامبر اللّه و بنیانگذار اسلام است، که تعداد پیروانش به 600 میلیون نفر می رسد. وقایع دوران کودکی (حضرت)محمد چندان روشن نیست. نخستین گزارش، سیره رسول الله، نوشته ابن اسحاق (حدود 767 م)، بیش از یک قرن پس از وفات (حضرت)محمد(صلی الله علیه و آله)نگاشته شده است.(1) این وقایع بجز در شرح ابن هشام، که دو قرن پس از (حضرت)محمد(صلی الله علیه و آله) از دنیا رفت، ثبت و ضبط نگردیدند. تاریخ دقیق تولد (حضرت)محمد(صلی الله علیه و آله) مشخص نیست، هر چند باید زمانی بین 570 و 571 باشد. حتی این که  نام…
دوشنبه, 01 دی 1393 ساعت 12:30
این نوشتار، پاسخ و نقدی است به مطلبی با عنوان «تشکیک سروش در ولایت امامان شیعه و مهدویت» که در سایت بازتاب منتشر شده است. نویسنده ضمن نقد دیدگاه دکتر سروش، از سکوت برخی از مجامع علمی در برابر این‌گونه سخنان موهن اظهار تعجب می‌کند.         دانلود مقاله   منبع : گزارش آبان 1384 شماره 168  
یکشنبه, 30 آذر 1393 ساعت 09:30
چکیده: بی شک پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله پس از ماموریت یافتن به انتشار اسلام و تبلیغ آن، متعبد به دستورالعمل های الاهی بودند؛ اما در بحث نبوتِ خاصه، این پرسش مطرح است که آیا پیامبرصلی الله علیه و آله پیش از بعثت پیرو دینی بودند یا خیر؟ در صورت دینداری، به چه آیین و شریعتی پایبند بودند؟ این مسئله از جمله مسائل کلامی و اعتقادی است که از دیر باز در میان متکلمان، اصولی ها و عالمان شیعه و سنی مطرح بوده است؛ از این رو در این مقاله، به دنبال طرح دیدگاه ها در این زمینه هستیم.…
شنبه, 29 آذر 1393 ساعت 09:30
چکیده : تاریخ نویسان و متفکران درباره پیدایش تشیع، نظریات مختلفی مطرح کرده اند. از میان این نظریات، دو نظریه پیدایش تشیع در زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله)و پیدایش تشیع در سقیفه، ویژه متفکران شیعی است. هر چند در این میان، چندی از دانش مندان اهل سنت و شرق شناسان نیز نظریه دوم را پذیرفته اند.  بعد از رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله)، گروهی از انصار برای تعیین جانشین پیامبر(صلی الله علیه و آله) در سقیفه بنی ساعده جمع شدند. مدتی بعد، چند نفر از مهاجران نیز شرکت کردند که در آخر، ابوبکر خلیفه مسلمانان شد ولی گروهی…
جمعه, 28 آذر 1393 ساعت 10:00
 از آن‌جا که ما درزندگی می‌کنیم و انبوه اطلاعات از هر سو فرایمان‌ گرفته و می‌گیرد،ناچاریم خود را در برابر امواج این تهاجم اطلاعات گوناگون بیمه کنیم.در غیر این صورت،این امواج توفنده،به کام اقیانوسی رهنمونمان می‌کند که دیگر هیچ‌چیز را خودمان‌ رقم نمی‌زنیم و همه‌چیز حتی نوع اندیشیدن را دیگران برایمان برمی‌گزینند. از جمله رویکردهای مطرح در تربیت اخلاقی که امروزه یا در فضای فکری و فرهنگی کشور ما خود را نشان داده و یا دیر یا زود نشان خواهد داد،رویکرد فرامدرنیسم است.اگرچه خاستگاه‌ و بستر رشد و تکاپوی این رویکرد،اروپا(به ویژه فرانسه)و آمریکا است و ما کمتر از آن…
پنج شنبه, 27 آذر 1393 ساعت 10:00
چکیده  ابوتراب یکی از کنیه های افتخارآمیز امیرمؤمنان علی علیه السلام است که رسول خدا صلی الله علیه وآله در غزوه ذات العشیره آن حضرت را با این کنیه خطاب ،کرد .به جز این غزوه ،در مواقع دیگری نیز امیرمؤمنان علیه السلام به این کنیه مورد خطاب پیامبر قرار گرفت ،علاقه علی علیه السلام به این کنیه ،از مدح آمیز بودن آن حکایت دارد .با وجود این ،برخی گزارش ها حاکی از آن است که رسول خدا صلی الله علیه وآله این کنیه را به قصد اهانت به حضرت علی علیه السلام به کار برده و مورد خطاب قرار داده…
سه شنبه, 25 آذر 1393 ساعت 10:00
چندی پیش مقاله‏ای با عنوان «بررسی جریان حکمیت از منظری متفاوت» در یکی از نشریات جنوب شرق کشور به چاپ رسید که در آن نکات و سخنان تأمل برانگیز و قابل نقدی درباره تحلیل جریان حکمیت و تطهیر سران حکمیت وجود دارد. این نوشتار می‏کوشد، برای روشن شدن مسئله و با تکیه بر منابع معتبر و کهن اهل‌سنت، نقاط قابل تأمل این مقاله را در شش محور، نقد کند. 1. کلی گویی و ادعای بی‌دلیل نویسنده محترم مقاله، بسیاری از مورخان را به استناد به منابع و روایات ضعیف و غیر قابل اعتبار متهم کرده است: «بسیاری از نویسندگان و…
جمعه, 21 آذر 1393 ساعت 12:00
چکیده : در مقاله حاضر نخست گزارشی جامع از دیدگاه ملاصدرا پیرامون مهدویت ارائه می شود. سپس موضع وی در این باب با مواضع برخی از متکلمان و فیلسوفان سلف او مورد مقایسه قرار خواهد گرفت. برای نیل به این دو مقصود پیش از هر چیز، از آن جا که وی میان نبوت و امامت، تفاوت اساسی قایل نیست، نظریه او پیرامون نبوت، خصایص نبی و کیفیت دریافت وحی و الهام و به مقتضای بحث، مطالبی در باب ولایت و ختم نبوت ذکر می شود. پس از تمهید این مقدمات، نظریه او در باب امامت، فواید وجودی امام و نیز…
دوشنبه, 17 آذر 1393 ساعت 09:00
چکیده: برخی مفسران و متکلمان اهل سنت کوشیده اند برای آن چه پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رخ داد، مستندات قرآنی بیابند. یکی از این آیات، آیۀ استخلاف (نور: 55) است که در نظر متکلمان و مفسران اهل سنت جایگاهی ویژه در مبحث خلافت دارد و از جمله مستندات اصلی آنان در اثبات خلافت ابوبکر و دیگر خلفا به شمار می رود. اهل سنت کوشیده اند مفاد آیه را به گونه ای تحلیل کنند که از یک سو این آیۀ شریفه فقط بر خلفا منطبق شود و از سوی دیگر به رد و ابطال هر نوع…
دوشنبه, 10 آذر 1393 ساعت 10:30
چکیده: "ماجرای فدک و محروم شدن اهل بیت (علیهم السلام) از آن، از ابعاد مختلفی قابل بررسی است. از جمله این ابعاد، حدیث «نحن معاشر الانبیا لانورث» می باشد که برای توجیه شرعی اقدام کنندگان به مصادره فدک و توسط آنان، مطرح گردیده است؛ اما این حدیث از نظر سند چه کیفیتی دارد؟ و از نظر معیارهای نقد حدیث و شناخت حدیث صحیح از غیر آن، در چه وضعیتی قرار دارد؟ آیا دلایل و قراین بر صحت آن دلالت دارند یا بر خلاف آن می باشند؟ مقاله حاضر، به روشی کتابخانه ای و با اتکا بر ماخذ اهل سنت، به…
دوشنبه, 10 آذر 1393 ساعت 10:30
چکیده: میتریه، موعود منجی در آیین بوداست که متون مقدس همه سنت‌های بودایی، آمدن او را پیش‌گویی کرده‌اند. اصل و اساس این پیش‌گویی‌ها به سخنان بودا در سه سبد کانون پالی بازگشت می‌کند، اما در طی زمان، در هریک از سنت‌های بودایی ویژگی‌هایی پیدا کرده است که در سنت‌های دیگر دیده نمی‌شود. از همین رو، اهمیت و جایگاه امروزی میتریه در هر یک از سنت‌های بودایی نیز متفاوت شده است. موعودگرایی آیین بودای تبتی به دلیل تأخر زمانی و تأثیرپذیری از آیین هندو، گاهی موضوعاتی مانند رویارویی با ادیان ابراهیمی، به ویژه اسلام را در خود دارد که مورد توجه…
پنج شنبه, 06 آذر 1393 ساعت 09:00
چکیده فلاسفه، همواره به‌دنبال پاسخ‌گویی به پرسش‌های اساسی انسان و ارائه راه حل برای سرنوشت بشری بوده‌اند. در این راستا پرداختن به مسائل اساسی همچون سعادت، زندگی سیاسی مطلوب و رهبری فاضله، دغدغه اصلی آنان بوده است. فلاسفه اسلامی اعم از مشائی و متعالیه، نیل به سعادت و نظم سیاسی مطلوب را متوقف بر وجود رهبر و ریاست فاضله می‌دانند که آن را بر امام7 (انسان کامل) تطبیق داده‌اند؛ اما افتراق اساسی آنها در این است که امام، نزد فلاسفه مشاء، بیشتر کارکرد سیاسی (راهبری جامعه‌ سیاسی به سوی تخلق افراد جامعه به کمالات) دارد و نزد فلاسفه متعالیه، بیشتر…
یکشنبه, 02 آذر 1393 ساعت 09:00
اشاره ابن خلدون معتقد است پیدایش و زوال دولت‏ها و حكومت‏ها در سطح منطقه‏ای و بومی، منوط به عصبیت (هم‏گرایی) افراد یك قبیله و عشیره در سطح كشوری یا جهانی، بسته به هم‏گرایی شهروندان هم نژاد است. نظریه ابن خلدون به (‏العصبیة) مشهور است، وی برای اثبات پندار خویش، مستندات و رخدادهای تاریخی را گواه می‏آورد، از این رو معتقد است: (‏مهدی فاطمی اگر بخواهد حكومت جهانی تشكیل بدهد، به قوم و قبیله خود (قریش و هاشمیان) نیازمند است، در حالی كه اثری از این عشیره، بر جای نمانده، تعصب و هم‏گرایی قومی وجود ندارد كه به وی یاری و…
پنج شنبه, 29 آبان 1393 ساعت 09:00
پس از بررسی روایات چنین به دست می‌آید که درباره حجم و عدد قتل و کشتار افراط و تفریط شده و واقع چیز دیگری است، سیاست امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)، سیاست پیامبر(صلی الله علیه و آله) است. گاهی مقتضای عدالت و گستردن عدالت بر جامعه این است که دشمنان لجوج کشته شوند.  خبرگزاری فارس: آیا قیام امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) با کشتار و خونریزی همراه است  آیا قیام امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) همراه با خونریزی و کشتار است؟ این سؤالی است که بسیاری از کسانی که علاقه‌مند به مباحث مهدویت هستند، می‌پرسند، آیت‌الله نجم‌الدین…
سه شنبه, 27 آبان 1393 ساعت 12:00
چكيده: نويسنده در اين گفتار، نظرات برخى از عالمان بزرگ شيعه را در باب احاديث معرفة الله، به ترتيب زمان نقل و نقد و بررسى مى كند: از ثقة الاسلام كلينى (متوفى 328 ق)تا ميرزا مهدى اصفهانى (متوفى 1365 ق). در ميان اين بزرگان، نامهايى درخشان همچون شيخ صدوق، خواجه نصيرالدين طوسى، شيخ بهايى، ملاصدرا، ملا صالح مازندرانى، علامه محمد باقر مجلسى، شيخ يوسف بحرانى، ملاهادى سبزوارى، سيد اسماعيل طبرسى نورى ديده می شود.     متن کامل   منبع : فصلنامه سفینه شماره 8
یکشنبه, 25 آبان 1393 ساعت 11:00
چکیده : نوشتار حاضر به ذكر مباحث كتاب "موسوعه الامام المهدی ـ یوم الموعود" پرداخته و مولف شهید آن یعنی سید محمد صدر را نیز معرفی كرده است. بررسی شخصیت علمی و فقهی سیدمحمد صدر، معرفی آثار فقهی و اصولی و كلامی و تفسیری او، فعالیت‏های سیاسی و اجتماعی وی و بررسی روش و بینش تاریخی مولف در این راستا صورت گرفته است. بخش دیگر مقاله حاوی نگاهی تفصیلی به مباحث مجموعه‏ی مزبور از جمله تاریخ غیبت صغری و كبری و تاریخ بعد از ظهور و مهم‏ترین ویژگی‏ها و نكات در این زمینه و بررسی منابع مورد استفاده در این…
پنج شنبه, 22 آبان 1393 ساعت 09:00
چكيده: شمارى از روايات پيامبر و امامان معصوم‏ عليهم السلام، راه معرفت خدا را منحصر در آن دانسته‏اند كه خدا، خودش را به بشر معرّفى كند. نويسنده، در اين گفتار، ابتدا چهارده حديث در اين موضوع نقل مى‏كند و به توضيح آنها مى‏پردازد. پس از آن، نُه نتيجه در بحث توحيد، از آن احاديث مى‏گيرد. آنگاه، به يك حديث مهمّ در اين باب - همراه با ترجمه و توضيح آن و كلام علامه طباطبايى - اشاره مى ‏كند. در پايان، چهار حديث را كه ظاهراً با موضوع اصلى مقاله تعارض دارند، بررسى مى‏كند و نتيجه مى‏گيرد كه هيچ‏كدام از آنها…
سه شنبه, 20 آبان 1393 ساعت 11:00
  چکیده  :    احمد بن اسماعیل معروف به احمد حسن، یكی از مدعیانی است كه در سال های اخیر به ادعای این كه امام مفترض الطاعه، مهدی، قائم، وصی امام مهدی، نوه آن حضرت و یمانی است، برای خود شهرتی به هم زده و در گوشه و كنار عده ای را فریفته و با خود همراه كرده است. وی و طرف دارانش برای اثبات ادعاهای خود به برخی از روایات تمسك جسته اند. در این نوشتار، تلاش شده است به اختصار برخی از مستندات وی به نقد كشیده شود و خبط و خطاهای نهفته در آن گوشزد شود. تقطیع…
یکشنبه, 18 آبان 1393 ساعت 09:00
تاريخ قرآن ، تأليف تئودور نولدِكه، تحرير از فريدريش والى، لايپزيگ، 1909 (ج 1)، 1919 (ج 2)، 1938 (ج 3)، تجديد چاپ: هيلدسهايم ـ نيويورك، 1981م. Geschichte des Qora¦ns, von Theodor NÎldeke. Bearbeitet von Friedrich Schwally, Leipzig. 1909-38.  چكيده: در اين معرفى نخست چگونگى تدوين و چاپ كتاب تاريخ قرآنِ نولدِكه، كه توسط شاگرد او فريدريش شوالى تدوين و تحرير شده، آمده است. سپس خود كتاب و سه جزء اصلى (13 فصل) آن به تفصيل معرفى شده است. مباحث مربوط به شيعه ى آن بررسى شده و همچنين با بررسى تفصيلى منابعِ نولدِكه ـ شوالى در تأليف اين كتاب روشن شده…
شنبه, 17 آبان 1393 ساعت 10:00