آن چه در این نوشتار مورد بررسى قرار خواهد گرفت، آمار تلفات جنگ هاى جمل، صفین و نهروان است که در منابع قدیم و جدید با رقم هاى بسیار بالایى گزارش شده و تاکنون تحقیقى درباره آن انجام نگرفته است . با آن که در میان آمار فراوان و متضاد این سه نبرد، دست یابى به رقم واقعى تقریبا غیر ممکن است، اما در این نوشتار تلاش شده است با توجه به مجموع گزارش ها و قراین، بخش نادرست و مبالغه آمیز این آمار مشخص شود و تا آن جا که ممکن است رقم نزدیک به واقع ارایه گردد .…
پنج شنبه, 25 دی 1393 ساعت 09:00
نویسنده کتاب اصول مذهب الشیعة الامامیة الاثنی عشریة عرض و نقد که مدعی است شیعیان برای امام مهدی علیه السلام شأنی پیامبرانه قائلند و بر این باورند که او دین اسلام را نسخ می‌کند و شریعت جدیدی پی می‌افکند برای ادعای خود به روایات گوناگونی استناد جسته است. در این بخش از مقاله هشت دسته از روایات مورد نظر ایشان که به گمان ایشان حاوی هشت اشکال است نقل و سپس نقد و بررسی می‌شوند. در پاسخ به این شبهات فارغ از ارزیابی سندی روایات مورد استناد ـ که البته در جای خود باید پیگیری شود ـ به سه نکته…
سه شنبه, 23 دی 1393 ساعت 09:00
چکیده : یکی از جدیدترین آثاری که خاورشناسان و قرآن پژوهان غیرمسلمان درباره قرآن و معارف والای آن در سال های اخیر تدوین نموده اند، دایره المعارف قرآن لیدن است. این دایره المعارف طبق بیان سرویراستار آن، خانم جیم دمن مک اولیف دارای هزار مدخل بوده و از سال 2000 میلادی تاکنون پنج جلد آن انتشار یافته است. نویسندگان قرآن پژوه این دایره المعارف، نظرات و دیدگاه های متفاوتی درباره موضوعات قرآنی نظیر مصدر قرآن، تاریخ جمع و تدوین آیات، ادبیات و ساختار قرآن، تحریف قرآن و معارف و محتوای قرآن کریم ابراز کرده اند که در برخی موارد، اصول…
یکشنبه, 21 دی 1393 ساعت 11:00
در شماره گذشته ضمن بحث و بررسی کتاب«محمد پیغمبری که از نو بید شناخت»وعده دادیم که مقاله‌ای جامع دربارهء شخصیت والای امیر مؤمنان‌ حضرت علی(علیه السلام)از گفتار دانشمند بزرک سنی ابن ابی الحدید معتزلی در شرح‌ «نهج البلاغه»برای اطلاع خوانندگان کتاب مزبور،بنگاریم.ولی متأسفانه‌ در آن شماره میسر نگردید و اینکه قسمت اول آن از لحاظ خوانندگان محترم میگذرد این مقاله که قضاوت یک دانشمند و محقق بزرگ اهل تسنن است،بخوبی چهرهء درخشان و سیمای ملکوتی علی(علیه السلام)یعنی نیرومندترین مرد اسلام را جلوه‌گر میسازد با خواندن این دو مقاله خواننده اعتراف خواهد کرد که مؤلف کتاب«محمد پیغمبری که از نو باید…
سه شنبه, 16 دی 1393 ساعت 10:30
صلح؛ سنگری برای تداوم مبارزه : رویه ای در سیاست وجود دارد که هرگاه سیاست مداری به پذیرش امتیازی منفی مجبور و به دادن امتیاز مثبتی به حریف وادار می شود، راهکاری را بر می گزیند که کم ترین زیان را برای او و جامعه اش داشته باشد. امام حسن (علیه السلام) می کوشید با رعایت این اصل تمام توان و سیاست خود را در مفاد قرارداد صلح بگنجاند تا بتواند از این ابزار، مبارزه با معاویه را در سطحی دیگر ادامه دهد. امام در قرارداد، مطالبی گنجانید که امتیازهای زیادی برای اسلام و مسلمانان داشت و کوشید در آن…
یکشنبه, 14 دی 1393 ساعت 10:30
اشاره‌: آیا مهدی‌ موعود برای‌ كشت‌ و كشتار می‌آید؟ آیا كعبه‌ مقصود تشنه‌ خون‌ است‌؟ آیا قبله‌ جود دشمن‌ هر موجود است‌؟ آیا حجت‌ معبود مظهر خشونت‌ است‌؟ آیا یوسف‌ زهرا هدفی‌ جز نسل‌ كشی‌ ندارد؟ و یا این‌ها تهمت‌های‌ ناروایی‌ است‌ كه‌ از سوی‌ شیادان‌، قصه‌ سرایان‌، دروغ‌پردازان‌ و بدعت‌ گذاران‌، آگاهانه‌ جعل‌ و نقل‌ شده‌، تا چهره‌ جهان‌تاب‌ خورشید عدالت‌ را در هاله‌ای‌ از شبهه‌ها‌ و پرسش‌های‌ ابهام‌آمیز قرار دهند؟ شماری‌ از این‌ روایات‌ ـ یا به‌ تعبیر صحیح‌تر، خرافات‌ ـ در این‌ نوشتار نقد و بررسی‌ می‌گردد. پیشینه‌ بس‌ دراز این‌ كرشمه‌ و ناز ای‌ پرچم‌ نجات‌…
سه شنبه, 09 دی 1393 ساعت 11:00
  چكيده : نويسنده در اين گفتار، نظرات برخى از محدّثان، فقيهان و انديشمندان قرن پانزدهم شيعه را در باب احاديث معرفةالله، به ترتيب زمان، نقل و نقد و بررسى میكند. علاوه بر جمعى از عالمان معاصر مانند حضرات آيات وحيد خراسانى، صافى گلپايگانى، مكارم شيرازى و... مصباح يزدى، ديدگاه هاى برخى ديگر از دانشمندان اخير مانند آيت‌الله شيخ محمّدباقر ملكى ميانجى، آيت‌الله شيخ حسنعلى مرواريد، شيخ على محدّث خراسانى و شيخ اسماعيل معتمد خراسانى نيز نقل و نقد و بررسى می شود. از آنجا كه اين مقاله در ادامه ى گفتارهاى ديگر نويسنده در شماره هاى 6 تا 9…
یکشنبه, 07 دی 1393 ساعت 12:00
چكيده : نويسنده در اين گفتار، نظرات برخى از عالمان بزرگ شيعه را در باب احاديث معرفة الله، نقل و نقد و بررسى می كند: سيد حسن حسينى لواسانى، شيخ مجتبى قزوينى، مرتضى مطهرى، سيد محمد حسين طباطبايى، سيد هاشم حسينى تهرانى، شيخ على نمازى شاهرودى، ميرزا محمد حفيظى، ميرزا جواد تهرانى و استاد محمّدتقى جعفرى. اين گفتار، در ادامه گفتار پيشين نويسنده (در شماره 8 سفينه) مي‌آيد.     متن کامل   منبع : فصلنامه سفینه - شماره 9
سه شنبه, 02 دی 1393 ساعت 09:30
(حضرت)«محمد»(صلی الله علیه و آله)(571/570-632 م)، پیامبر اللّه و بنیانگذار اسلام است، که تعداد پیروانش به 600 میلیون نفر می رسد. وقایع دوران کودکی (حضرت)محمد چندان روشن نیست. نخستین گزارش، سیره رسول الله، نوشته ابن اسحاق (حدود 767 م)، بیش از یک قرن پس از وفات (حضرت)محمد(صلی الله علیه و آله)نگاشته شده است.(1) این وقایع بجز در شرح ابن هشام، که دو قرن پس از (حضرت)محمد(صلی الله علیه و آله) از دنیا رفت، ثبت و ضبط نگردیدند. تاریخ دقیق تولد (حضرت)محمد(صلی الله علیه و آله) مشخص نیست، هر چند باید زمانی بین 570 و 571 باشد. حتی این که  نام…
دوشنبه, 01 دی 1393 ساعت 12:30
این نوشتار، پاسخ و نقدی است به مطلبی با عنوان «تشکیک سروش در ولایت امامان شیعه و مهدویت» که در سایت بازتاب منتشر شده است. نویسنده ضمن نقد دیدگاه دکتر سروش، از سکوت برخی از مجامع علمی در برابر این‌گونه سخنان موهن اظهار تعجب می‌کند.         دانلود مقاله   منبع : گزارش آبان 1384 شماره 168  
یکشنبه, 30 آذر 1393 ساعت 09:30
چکیده: بی شک پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله پس از ماموریت یافتن به انتشار اسلام و تبلیغ آن، متعبد به دستورالعمل های الاهی بودند؛ اما در بحث نبوتِ خاصه، این پرسش مطرح است که آیا پیامبرصلی الله علیه و آله پیش از بعثت پیرو دینی بودند یا خیر؟ در صورت دینداری، به چه آیین و شریعتی پایبند بودند؟ این مسئله از جمله مسائل کلامی و اعتقادی است که از دیر باز در میان متکلمان، اصولی ها و عالمان شیعه و سنی مطرح بوده است؛ از این رو در این مقاله، به دنبال طرح دیدگاه ها در این زمینه هستیم.…
شنبه, 29 آذر 1393 ساعت 09:30
چکیده : تاریخ نویسان و متفکران درباره پیدایش تشیع، نظریات مختلفی مطرح کرده اند. از میان این نظریات، دو نظریه پیدایش تشیع در زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله)و پیدایش تشیع در سقیفه، ویژه متفکران شیعی است. هر چند در این میان، چندی از دانش مندان اهل سنت و شرق شناسان نیز نظریه دوم را پذیرفته اند.  بعد از رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله)، گروهی از انصار برای تعیین جانشین پیامبر(صلی الله علیه و آله) در سقیفه بنی ساعده جمع شدند. مدتی بعد، چند نفر از مهاجران نیز شرکت کردند که در آخر، ابوبکر خلیفه مسلمانان شد ولی گروهی…
جمعه, 28 آذر 1393 ساعت 10:00
 از آن‌جا که ما درزندگی می‌کنیم و انبوه اطلاعات از هر سو فرایمان‌ گرفته و می‌گیرد،ناچاریم خود را در برابر امواج این تهاجم اطلاعات گوناگون بیمه کنیم.در غیر این صورت،این امواج توفنده،به کام اقیانوسی رهنمونمان می‌کند که دیگر هیچ‌چیز را خودمان‌ رقم نمی‌زنیم و همه‌چیز حتی نوع اندیشیدن را دیگران برایمان برمی‌گزینند. از جمله رویکردهای مطرح در تربیت اخلاقی که امروزه یا در فضای فکری و فرهنگی کشور ما خود را نشان داده و یا دیر یا زود نشان خواهد داد،رویکرد فرامدرنیسم است.اگرچه خاستگاه‌ و بستر رشد و تکاپوی این رویکرد،اروپا(به ویژه فرانسه)و آمریکا است و ما کمتر از آن…
پنج شنبه, 27 آذر 1393 ساعت 10:00
چکیده  ابوتراب یکی از کنیه های افتخارآمیز امیرمؤمنان علی علیه السلام است که رسول خدا صلی الله علیه وآله در غزوه ذات العشیره آن حضرت را با این کنیه خطاب ،کرد .به جز این غزوه ،در مواقع دیگری نیز امیرمؤمنان علیه السلام به این کنیه مورد خطاب پیامبر قرار گرفت ،علاقه علی علیه السلام به این کنیه ،از مدح آمیز بودن آن حکایت دارد .با وجود این ،برخی گزارش ها حاکی از آن است که رسول خدا صلی الله علیه وآله این کنیه را به قصد اهانت به حضرت علی علیه السلام به کار برده و مورد خطاب قرار داده…
سه شنبه, 25 آذر 1393 ساعت 10:00
چندی پیش مقاله‏ای با عنوان «بررسی جریان حکمیت از منظری متفاوت» در یکی از نشریات جنوب شرق کشور به چاپ رسید که در آن نکات و سخنان تأمل برانگیز و قابل نقدی درباره تحلیل جریان حکمیت و تطهیر سران حکمیت وجود دارد. این نوشتار می‏کوشد، برای روشن شدن مسئله و با تکیه بر منابع معتبر و کهن اهل‌سنت، نقاط قابل تأمل این مقاله را در شش محور، نقد کند. 1. کلی گویی و ادعای بی‌دلیل نویسنده محترم مقاله، بسیاری از مورخان را به استناد به منابع و روایات ضعیف و غیر قابل اعتبار متهم کرده است: «بسیاری از نویسندگان و…
جمعه, 21 آذر 1393 ساعت 12:00
چکیده : در مقاله حاضر نخست گزارشی جامع از دیدگاه ملاصدرا پیرامون مهدویت ارائه می شود. سپس موضع وی در این باب با مواضع برخی از متکلمان و فیلسوفان سلف او مورد مقایسه قرار خواهد گرفت. برای نیل به این دو مقصود پیش از هر چیز، از آن جا که وی میان نبوت و امامت، تفاوت اساسی قایل نیست، نظریه او پیرامون نبوت، خصایص نبی و کیفیت دریافت وحی و الهام و به مقتضای بحث، مطالبی در باب ولایت و ختم نبوت ذکر می شود. پس از تمهید این مقدمات، نظریه او در باب امامت، فواید وجودی امام و نیز…
دوشنبه, 17 آذر 1393 ساعت 09:00
چکیده: برخی مفسران و متکلمان اهل سنت کوشیده اند برای آن چه پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رخ داد، مستندات قرآنی بیابند. یکی از این آیات، آیۀ استخلاف (نور: 55) است که در نظر متکلمان و مفسران اهل سنت جایگاهی ویژه در مبحث خلافت دارد و از جمله مستندات اصلی آنان در اثبات خلافت ابوبکر و دیگر خلفا به شمار می رود. اهل سنت کوشیده اند مفاد آیه را به گونه ای تحلیل کنند که از یک سو این آیۀ شریفه فقط بر خلفا منطبق شود و از سوی دیگر به رد و ابطال هر نوع…
دوشنبه, 10 آذر 1393 ساعت 10:30
چکیده: "ماجرای فدک و محروم شدن اهل بیت (علیهم السلام) از آن، از ابعاد مختلفی قابل بررسی است. از جمله این ابعاد، حدیث «نحن معاشر الانبیا لانورث» می باشد که برای توجیه شرعی اقدام کنندگان به مصادره فدک و توسط آنان، مطرح گردیده است؛ اما این حدیث از نظر سند چه کیفیتی دارد؟ و از نظر معیارهای نقد حدیث و شناخت حدیث صحیح از غیر آن، در چه وضعیتی قرار دارد؟ آیا دلایل و قراین بر صحت آن دلالت دارند یا بر خلاف آن می باشند؟ مقاله حاضر، به روشی کتابخانه ای و با اتکا بر ماخذ اهل سنت، به…
دوشنبه, 10 آذر 1393 ساعت 10:30
چکیده: میتریه، موعود منجی در آیین بوداست که متون مقدس همه سنت‌های بودایی، آمدن او را پیش‌گویی کرده‌اند. اصل و اساس این پیش‌گویی‌ها به سخنان بودا در سه سبد کانون پالی بازگشت می‌کند، اما در طی زمان، در هریک از سنت‌های بودایی ویژگی‌هایی پیدا کرده است که در سنت‌های دیگر دیده نمی‌شود. از همین رو، اهمیت و جایگاه امروزی میتریه در هر یک از سنت‌های بودایی نیز متفاوت شده است. موعودگرایی آیین بودای تبتی به دلیل تأخر زمانی و تأثیرپذیری از آیین هندو، گاهی موضوعاتی مانند رویارویی با ادیان ابراهیمی، به ویژه اسلام را در خود دارد که مورد توجه…
پنج شنبه, 06 آذر 1393 ساعت 09:00
چکیده فلاسفه، همواره به‌دنبال پاسخ‌گویی به پرسش‌های اساسی انسان و ارائه راه حل برای سرنوشت بشری بوده‌اند. در این راستا پرداختن به مسائل اساسی همچون سعادت، زندگی سیاسی مطلوب و رهبری فاضله، دغدغه اصلی آنان بوده است. فلاسفه اسلامی اعم از مشائی و متعالیه، نیل به سعادت و نظم سیاسی مطلوب را متوقف بر وجود رهبر و ریاست فاضله می‌دانند که آن را بر امام7 (انسان کامل) تطبیق داده‌اند؛ اما افتراق اساسی آنها در این است که امام، نزد فلاسفه مشاء، بیشتر کارکرد سیاسی (راهبری جامعه‌ سیاسی به سوی تخلق افراد جامعه به کمالات) دارد و نزد فلاسفه متعالیه، بیشتر…
یکشنبه, 02 آذر 1393 ساعت 09:00