منتشرشده در نقد و بررسی
چکیده : ابن خلدون، مورخ و متفکر مسلمان سده هشتم در شمال آفریقابود که بانوشتن کتاب معروف «مقدمه» شهرت واعتبار جهانی یافت. این مقاله برآن است تا پس از نقل اندیشه ها و نظرات ابن خلدون (فیلسوف معروف شمال آفریقاکه به عقل گرایی وتفکر فلسفی در مسایل تاریخی مشهور است)، در مبحث خلافت وجانشینی پس از پیامبر اسلام به طور عام وبحث جانشینی حضرت علی (علیه السلام) به طور خاص، به بررسی آنها پرداخته وبا استناد به منابع تاریخی معتبر ومستند، به نقد این مطالب بپردازد وجبهه گیریهای وی را در برابر امامت و خلافت حضرت علی (علیه السلام) که…
دوشنبه, 29 خرداد 1396 ساعت 09:00
منتشرشده در نقد و بررسی
یادداشتی از دکتر محمد تقی سبحانی از مجموعه مباحثاتى كه در چند گروه مجازی در مورد نقش مردم در امامت سياسى ائمه(علیهم السلام) رخ داد، به جمع‌بندى‌ زیر می‌رسیم. این نوشته یادداشتی مستقل نیست و تنها دربردارنده گزارشی از مجموع مباحثات صورت پذیرفته است: نقش مردم در ولايت سياسى اهل بيت(علیهم السلام) موضوع نقش مردم در ولایت سیاسی اهل بیت(علیهم السلام) در سه محور مورد بحث قرار گرفت: ١. نقش مردم در اصل ولايت: اصل نظريه انتصاب و حق الهى امامت از نظر شيعه اماميه مورد اجماع بوده و اختلاف ميان شيعه و سنى از آغاز تاكنون هم در همين…
پنج شنبه, 25 خرداد 1396 ساعت 14:37
منتشرشده در نقد و بررسی
چكیده در این مقاله هر دو نقل جزیره خضرا و منابع و مآخذ این داستان آمده و به دقت به بررسی سندی آن پرداخته شده است؛ هرچند محور بحث، جزیره خضرا در نقل فضل بن یحیی طیبی و علی بن فاضل است. نیز ضعف سند و عدم توثیق طیبی و علی بن فاضل به اثبات رسیده و سپس به اشكالات دلالی و محتوایی پرداخته شده است؛ از جمله اشكال تناقض بین متن ها، به گونه ای كه نقل بحارالانوار با نقل مرحوم شُبّر تفاوت بسیاری دارد، و اشكال تحریف قرآن كه هرگز با معتقدات و باور های ما مطابقت ندارد،…
دوشنبه, 22 خرداد 1396 ساعت 09:59
منتشرشده در نقد و بررسی
مقاله ای از محسن افضل‌آبادی امام حسن مجتبی (ع) یکی از مصادیق آیه تطهیر و اهلبیت پیامبر اکرم نزد تمام مسلمانان به شمار می‌آید. آن حضرت در طول زندگی با مشکلاتی روبرو شدند که یکی از آن‌ها معاویه بود که در برابر حضرت قرار داشت. پس از شهادت حضرت علی (ع) معاویه که امام حسن (ع) را مانعی عمده بر سر راه نقشه‌های خود می‌دید، برای هموار کردن خلافت فرزندش، درصدد از بین بردن حضرت برآمد تا این‌که ایشان را به شهادت رساند. جریان شهادت امام مجتبی (ع) با سمی که معاویه آماده کرده بود، از قضایایی است که اندیشمندان…
پنج شنبه, 18 خرداد 1396 ساعت 17:24
منتشرشده در نقد و بررسی
چکیده : پژوهش حاضر، از طریق بررسی روش‌شناسی نظریه علمای ابرار در کتاب مکتب در فرآیند تکامل، به نقد آن پرداخته است. ابتدا با بررسی دقیق مباحث این کتاب و شیوه ارجاع و استدلالی که مؤلف در اثبات نظر خود به‌کار برده است، تبیینی از روش پژوهش ایشان ارائه و سپس اشکالات روش ایشان بررسی می‌شود. مؤلف این کتاب در روش تحقیق خود دچار برخی اشکالات کلّی است که مختص به علم خاصی نیست؛ ازجمله: عدم ذکر مستند در برخی مباحث مهم، تحلیل غیرروش‌مند، مغالطه در استفاده از منابع، کاربرد معیار غیرمعتبر و عدم تمایز بین اعتقادات امامان و برخی…
چهارشنبه, 17 خرداد 1396 ساعت 12:00
منتشرشده در نقد و بررسی
دشمنان اسلام خود را به زحمت انداخته‌اند تا از پیامیر اکرم(صلی الله علیه و آله) چهره‌ای خشن و خونریز بکشند و ثابت کنند که پیشرفت سریع اسلام در شرق به نیروی سلاح و زور و شمشیر بوده. و گرویدن ملل مغلوب به اسلام، تنها به زور و قدرت و با شمشیر بوده است. این تهمت معروفی است که اغلب نویسندگان غرب در طول چند قرن روی آن تبلیغ کرده‌اند و در نظر عموم مردم به صورت حقیقت و یک امر واقعی و بدیهی جلوه ‌داده‌اند. از این‌رو، در این نوشتار برآنیم تا به چند نمونه از این تهمت‌ها و اتهامات…
شنبه, 06 خرداد 1396 ساعت 10:16
منتشرشده در نقد و بررسی
چکیده : زهری راوی شاخص جوامع حدیثی اهل سنت و دارای روایاتی در جوامع حدیثی شیعه است که ضمن ارتباط با امامان (سجاد و صادقین(علیهم السلام)) 45سال را در مناصب مختلف در دربار مروانیان گذراند و به پشتوانه این ارتباط بهره‌مند زیست و در جریان ساماندهی و نگارش اخبار نقش برجسته‌ای ایفا کرد. این کارنامه سبب داوری‌های متعارضی در باره‌اش شد. در حالی که شیخ طوسی و برخی دیگر او را «عدو» خوانده‌اند محقق بهبهانی و بعضی دیگر وی را شیعه به شمار آورده و حتی رازدار امام سجاد(علیه السلام) دانسته‌اند. رجالیان معاصر، آیة الله خویی و علامه تستری او…
چهارشنبه, 03 خرداد 1396 ساعت 03:48
منتشرشده در نقد و بررسی
مقدمه آموزه بدا یکی از ویژگی های تفکر شیعی است که از حاق نصوص دینی برداشت می شود. در تاریخ اندیشه بشر، یکی از دشوارترین مسائل تاریخی به ویژه تاریخ مذهبی، درک و توجیه اراده خداوند نسبت به انسان و پاسخ به پرسش هایی از این دست بوده است: آیا اراده و مشیت خداوند تغییرپذیر است یا این اراده در صورت تعلق به چیزی، تغییرناپذیر است؟ آیا ابنای بشر در سرنوشت خویش تأثیرگذارند؟ آیا انسان به واسطه برخی امور جبری در دنیا تنها تسلیم شدن را پیش روی خود می بیند؟ ازاین رو، در مکتب شیعه این مسئله مورد اهتمام…
شنبه, 16 ارديبهشت 1396 ساعت 08:00
منتشرشده در نقد و بررسی
اشاره: بررسی تاریخی شکل گیری و تکوین مذهب شیعه در سالیان اخیر به دلیل مختلفی توجه بیشتری را در میان محققان داخلی و خارجی به خود معطوف کرده و حاصل این تلاشها نگارش آثار متعددی بوده است که البته کمتر نقد و بررسی آنها مورد توجه قرار گرفته است. به تازگی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی کتابی به نام خاستگاه تشیع و پیدایش فرقه های شیعی در عصر امامان به قلم آقای علی آقانوری منتشر کرده است. استفاده گسترده از منابع و تحقیقات انجام شده در سالیان اخیر و تبویب نظامند کتاب،‌ این اثر را در میان آثار تالیف شده…
شنبه, 26 فروردين 1396 ساعت 12:00
منتشرشده در نقد و بررسی
نقدی از دکتر حسن انصاری بر مقاله امامت پژوهی محسن کدیور آنچه در این سلسله مقالات مطرح می شود مباحثی است که نویسنده این سطور قصد دارد به شکلی تفصیلی درباره سیر مفهوم امامت و جایگاه امام در تفکر شیعی بر اساس کهنترین منابع موجود از سه چهار قرن نخستین ارائه دهد. تکه هایی از این پژوهش پاره هایی از دیگر آثار نویسنده این سطور را تشکیل می دهد اما بخش عمده آن برای نخستین بار است که بدین وسیله انتشار می یابد. قصد ما آن است که تحول گفتمانی را در تفکر شیعه امامی در خصوص مفهوم امامت و…
سه شنبه, 17 اسفند 1395 ساعت 11:36