نویسنده: مهاجر، مصطفی مجله سراج منیر، شماره 32       چکیده: ابن تیمیه مدّعی است که به اتفاق اهل حدیث و غیر اهل حدیث، روایت «ان فاطمة علیها السّلام احصنت فرجها فحرم الله ذریتها علی النار» دروغ است؛ اما این ادعا از دو جهت دارای اشکال است. اولا این روایت در کتب متعدّد اهل حدیث که قبل از ابن تیمیه می زیستند و مورد تایید وی بوده اند، نقل شده و همچنین بعد از ابن تیمیه نیز این روایت را بزرگان اهل حدیث، در کتب متعدّد نقل کرده اند. ثانیا به نصّ روایات متعدّد دیگری از پیامبر صلّی الله علیه…
سه شنبه, 09 دی 1399 ساعت 16:41
نویسنده: کاووس روحی برندق چکیده: آيات ارث بخشي از آيات قرآني است كه از اهميت دوچندان در ميان آيات الاحكام برخوردار است و مباحث پردامنه تفسيري و فقهي درباره آن گواه بر اين مطلب است. يكي از مباحث تفسيري مربوط به آيات ارث، تخصيص يا عدم تخصيص آيات ارث به غير انبياي الهي عليهم السلام در ارث گذاري است. عموم مفسران اهل تسنن با استناد به سخن ابوبكر به نقل از رسول اكرم صلي الله عليه و آله وسلم كه: «انا معاشرَ الانبياء لا نُوَرِث، ما تركناهُ صدقهٌ» معتقدند كه اين حديث، مُخَصِص آيات ارث است. پژوهش حاضر از راه…
شنبه, 06 دی 1399 ساعت 22:33
نویسنده: کاظمی، سید محسن منبع: مطالعات تطبیقی قرآن و حدیث، بهار و تابستان 1393 - شماره 2 (11 صفحه - از 108 تا 118) چکیده: این پژوهش به نقد دیدگاه تفسیری عامه ، از دو آیه مربوط به ازدواج پیامبر(صلی الله علیه و آله) و زینب بنـت جحـش مـیپـردازد؛ دیدگاهی که بهانه کافی برای انکار عصـمت مطلقـه آن حضـرت در امـور شخصـی را در اختیـار غـرض ورزان میگذارد. گرچه این دو آیه هیچ اشاره ای به خرافات راه یافته در برخی روایات شان نزول نکرده اند، لیـک برخـی با استناد به همین روایات ، اموری ناروا همچون عشق به حرام…
چهارشنبه, 03 دی 1399 ساعت 16:41
نويسنده: سیدرضا هاشمی شاه‌ قبادی (پژوهش گر موسسه دارالاعلام لمدرسة اهل البیت قم و دانش‌پژوه تاریخ اهل بیت(ع) جامعة ‌المصطفی‌ العالمیة) بسیاری از دانشمندان اهل‌سنت، نزول آیه 274 سوره بقره، معروف به «آیه انفاق» را در شأن امیرالمؤمنین امام علی(ع) دانسته‌اند. ابن تیمیه با اقامه چند شبهه سعی در انکار این موضوع دارد. این مقاله سعی دارد، با مراجعه به منابع معتبر اهل‌سنت، به بررسی این ادعا بپردازد؛ بر اساس گزارشات و سند های متعدد، این شأن نزول از سوی بسیاری از دانشمندان شیعه و اهل‌سنت صحیح و پذیرفته شده است و روایات آن از طرق متعدد و توسط علمای…
چهارشنبه, 12 آذر 1399 ساعت 15:52
بر خلاف آنچه که بسیاری، تصور می کنند، رویکرد یکسان و فراگیری در میان عالمان اهل سنت، به جایگاه علمی و حتی رجالی امامان معصوم علیهم السلام وجود ندارد، اگرچه رویکرد غالب در میان آنان، تصویر فوق را تایید می نماید. در این میان جایگاه علمی امام جواد، امام هادی وامام عسکری علیهم السلام است که نخست از سوی فخر رازی در قرن ششم، مورد انتقاد قرار گرفت و ابن تیمیه حرانی آن را در قرن هشتم، پیگیری نمود. آثار محدودی همچون عبقات الانوار، اشاره ای به این رویکرد انتقادی نموده اند، اما به هر دلیل پرداخت درخوری بدان نداشته…
یکشنبه, 02 آذر 1399 ساعت 12:55
نویسنده: ابوترابی، محمود       چکیده: محمدحسین ذهبی از متفکران و اساتید علوم قرآن و حدیث معاصر می باشد. وی در کتاب معروف التفسیر و المفسرون پس از نقل بخش هایی از متن تفسیر امام حسن عسکری(ع) با عناوین: ولایه علی ؛ روایات مکذوبه فی فضل اهلبیت ؛ الشجره التی نهی آدم عن الاکل منها ؛ توسل الانبیاء و الامم السابقه بمحمد صلی االله علیه و سلم و باهل البیت ؛ و مانند آن بدون ارایه دلایل، این تفسیر را متهم به آفت غلو، خروج از دایره آموزه های معقول و مقبول گرایشات شیعی و تلاعب با نصوص قرآنی می…
سه شنبه, 13 آبان 1399 ساعت 08:38
نویسنده: ایزدی، مهدی       چکیده: برخی روایات ائمه اطهار (ع) از سوی منتقدان مذهب جعفری حمل بر تحریف قرآن کریم شده است. در این میان روایات امام صادق (ع) از اهمیت و گستره بیشتری برخوردار بوده و به گونه های زیر تقسیم می شود: روایات دال بر افزایش برخی عبارات یا واژگان به آیات، تبدیل واژگان قرآنی، اختلاف قرائات و کاهش آیات. در این مقاله تلاش شده تا هریک از گونه های روایات امام صادق (ع) در خصوص مسئله تحریف قرآن، از جنبه سندی ومتنی، نقد شده و در نهایت وجه صحیح دلالت روایات صحیح السند از میان آنها…
سه شنبه, 13 آبان 1399 ساعت 08:35
پاسخ: گروهی از دانشمندان مسلمان معتقدند در مواردی که وحیى در باره رخدادی به پیامبر (صلی الله علیه وآله) نمی‌رسید، آن‌جناب از روى اجتهاد خودش تصمیم می‌گرفت. البته ممکن بود که تصمیمات آن‌حضرت خلاف اولویت یا مصلحت بوده باشد. آنچه در آیات مربوط به واقعه “بدر” و “تبوک” در قرآن ذکر شده است، این است که خداوند پیامبرش را خطاب و عتاب می‌فرماید که چرا بر خلاف اولویت یا مصلحت عمل کرده است. گروهی دیگر از دانشمندان، بر این باورند که عصمت انبیا منافاتی با ترک اولی ندارد، ولی در عین حال در باره این آیات با استناد به دلایل…
سه شنبه, 13 آبان 1399 ساعت 02:35
نویسندگان: سید احمد محمودی سید مهران طباطبایی پوده منبع: تاریخ اسلام و ایران دوره جدید پاییز 1392 شماره 19 (پیاپی 109) چکیده: بررسی و تحلیل دلایل ظن بـه امامـت سـید محمـد از جملـه مسـائلی است که با وجود اهمیت آن ، تـاکنون مغفـول مانـده اسـت . روایـات دال بر تعلق امامت به فرزند بزرگ تر، وجود نص مبنی بر امامت سید محمد، عدم شناخت مفهوم بداء، عدم تصریح علنـی بـر امامـت امـام حسن عسکری (علیه السلام)، توجه و محبت خـاص امـام هـادی (علیه السلام) بـه سـید محمد، سابقه ی ظن بـه امامـت اسـماعیل و خفقـان دوره ی عباسـی و ایجاد…
یکشنبه, 04 آبان 1399 ساعت 20:50
نویسنده: ابوترابی، محمود       چکیده: محمدحسین ذهبی از متفکران و اساتید علوم قرآن و حدیث معاصر می باشد. وی در کتاب معروف التفسیر و المفسرون پس از نقل بخش هایی از متن تفسیر امام حسن عسکری(علیه السلام) با عناوین: ولایه علی ؛ روایات مکذوبه فی فضل اهلبیت ؛ الشجره التی نهی آدم عن الاکل منها ؛ توسل الانبیاء و الامم السابقه بمحمد صلی االله علیه و سلم و باهل البیت ؛ و مانند آن بدون ارایه دلایل، این تفسیر را متهم به آفت غلو، خروج از دایره آموزه های معقول و مقبول گرایشات شیعی و تلاعب با نصوص قرآنی…
شنبه, 03 آبان 1399 ساعت 14:54
(بر اساس تحلیل رویکردها و ادبیات معترضان و منابع اعتراض) نویسنده: هدایت‌پناه، محمدرضا؛ توحیدی‌نیا، روح‌‌الله       چکیده: مطابق نقل منابع، برخی شیعیان پس از صلح امام حسن علیه السلام، به مخالفت برخاسته، با عبارات موهن، آن امام را مورد خطاب قرار دادند. کم‌توجهی برخی محققان به مباحث مبهمی همچون گوناگونی اسناد و منابع، تنوع ادبیات اعتراض و نبود قرائت صحیح از گفته‌ها و نامشخص بودن بستر زمانی و مکانی اعتراض‌ها، سبب انعکاس این روایات در آثار مخالفان شده است. نوشتة حاضر می‌کوشد تا با توصیف دقیق و جامع واقعه، مدعای مخالفت نکردن بزرگان شیعه با امام حسن علیه السلام…
پنج شنبه, 01 آبان 1399 ساعت 17:15
نویسنده:  سیدامیر میرهلی چکیده مقاله: تاریخ دودمان اموی یکی از مهم‌ترین برهه‌های تاریخی در جهان اسلام است که تاریخ‌پژوهان پرشماری به بررسی آن پرداخته‌اند. کاوش در چگونگی برآمدن تا برافتادن این دودمان، شاخصه اصلی این پژوهش‌ها بوده است. اما فراکاوی و کالبدشکافی چرایی برآمدن و برافتادن امویان امری است که تاکنون چندان مورد توجه قرار نگرفته است. این در حالی است که در دهه‌های اخیر رهیافت‌های میان رشته‌ای و به دنبال آن بررسی چرایی برافتادن دودمان‌های تاریخی با بهره‌گیری از نظریات جامعه‌شناسی تاریخی، در تاریخ‌نگاری رواج چشم‌گیری داشته است. این نوشتار پژوهش‌های گوناگون صورت گرفته پیرامون امویان را در سه…
دوشنبه, 14 مهر 1399 ساعت 20:48
نویسنده:  سیدامیر میرهلی چکیده مقاله: تاریخ دودمان اموی یکی از مهم‌ترین برهه‌های تاریخی در جهان اسلام است که تاریخ‌پژوهان پرشماری به بررسی آن پرداخته‌اند. کاوش در چگونگی برآمدن تا برافتادن این دودمان، شاخصه اصلی این پژوهش‌ها بوده است. اما فراکاوی و کالبدشکافی چرایی برآمدن و برافتادن امویان امری است که تاکنون چندان مورد توجه قرار نگرفته است. این در حالی است که در دهه‌های اخیر رهیافت‌های میان رشته‌ای و به دنبال آن بررسی چرایی برافتادن دودمان‌های تاریخی با بهره‌گیری از نظریات جامعه‌شناسی تاریخی، در تاریخ‌نگاری رواج چشم‌گیری داشته است. این نوشتار پژوهش‌های گوناگون صورت گرفته پیرامون امویان را در سه…
سه شنبه, 08 مهر 1399 ساعت 18:11
نویسندگان:  محمدطاهر عباس و سید علمدار حسین شاه چکیده مقاله: نسب‌شناسی را می‌توان شاخه‌ای از مطالعات شمرد که از نظر تاریخی، اجتماعی و حتی فقهی، دارای اهمیت بسیار، به‌ویژه برای شیعیان است. منابع نسب‌شناسی، آگاهی‌های اندکی در باره اعقاب عباس‌بن‌علی(علیه السلام) در اختیار ما می‌نهد. بر اساس مندرجات کتاب زاد الأعوان (تألیف‌یافته در سال ۱۳۱۵ق.) که تنها سند مورد استفاده منابع بعدی است، علویان عباسی‌تبارِ اواخر قرن پنجم هجری به هند آمدند و طایفه اعوان هند هم که اکنون علوی خوانده می‌شوند، بدیشان منسوب‌اند. این نوشتار، برای بررسی درستی این انتساب، منابع مورد استناد زاد الأعوان، یعنی سه کتاب: میزان…
پنج شنبه, 03 مهر 1399 ساعت 18:35
نویسنده: فاطمه مرضیه حسینی کاشانی چکیده ابن جوزی از علمای مشهور اهل سنت در قرن ششم هجری است که در معرفی احادیث جعلی در موضوعات مختلف ،یکی از بزرگترین کتب در این زمینه را نگاشته است. در تحقیق حاضر ،در پی بررسی و نقد روش و دیدگاه وی درتمییز احادیث موضوع ،به احادیث منتخب وی در باب فضائل اهل بیت در کتاب الموضوعات ،توجه شده است.در این راستا،پس از بیان کلیاتی در باره حدیث موضوع،شواهد وجود آن و علل پیدایش و گسترش آن در فصل نخست ،به تبیین ملاک ها و معیار هی لازم در بررسی اسناد و متون احادیث…
پنج شنبه, 03 مهر 1399 ساعت 18:22
چکیده ناصر بن عبدالله قفاری از جمله وهابیانی است که با تالیف کتب متعددی مانند کتاب "اصول مذهب الشیعه الامامیه الاثنی عشریه،" افترائات فراوانی را به مبانی تشیع وارد کرده است. او در این کتاب و در ذیل بحث، از دیدگاه شیعیان در مورد حجیت قرآن چند ادعا مطرح می کند که نگارنده در مقاله پیش رو به نقد و بررسی دو ادعای او می پردازد. اول اینکه شیعیان، حجیت قرآن را مشروط بر وجود قَیِّم و کلام ائمه خود می دانند؛ چنان که روایت «ان القرآن لایکون حجه الا بقیم»، بر این مسئله دلالت می کند. ثانیا شیعیان، معرفت…
سه شنبه, 01 مهر 1399 ساعت 15:10
نویسنده: اکرم منتظری هدشی چکیده مقاله می دانیم در جهان امروز اسلام؛امت اسلامی به صورت امت ها در آمده و هر امتی برای خود راه و رسمی دارد.با اینکه میان این گروه های برخاسته از یک اصل واحد،وحدت نظرهای بسیاری وجود دارد، اما متاسفانه دشمنان بیدار این امت واحد،بر روی نقاط اختلافی که بیشتر در حوزه مسائل کلامی نیز می باشد دست گذاشته ،با بزرگ نمایی و حتی تغییر ماهیت آنها،سعی در ایجاد شکاف های عمیق میان ایشان دارند.در راستای همین امر ،پایه ریزی مذهبی است جدای از اصل اسلام و با ظاهر مسلمانانی که داعیه داران آن بیشترین نقش…
یکشنبه, 02 شهریور 1399 ساعت 13:06
از جمله آیات محکم قرآن کریم است که علاوه بر روایات فراوان شیعه، به گواهی احادیث بی‌شمار منقول از طریق اهل سنت نیز در شأن پنج تن آل عبا نازل شده است، آیه مبارکه تطهیر است. این آیه حقیقت انسان‌های والایی را ترسیم می‌کند که با گذر از عوامل مادی و خاکی، به عالی‌ترین مرزهای عصمت و طهارت دست یافته،‌گوهر انسانیت را تنها به بهای رضوان الهی و خشنودی خداوند معامله کردند ؛ به گونه‌ای که اگر فضیلت و تقوای همه انسان ها یک جا جمع شود،‌قطره‌ای در برابر دریای بی‌کران فضائل آنها بیش نخواهد بود. اینان همان مفسران حقیقی…
دوشنبه, 13 مرداد 1399 ساعت 15:51
در برخی از منابع آمده است که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله حدیث سد ابواب را در رابطه با ابی بکر به کار برده است. و حتی بعضی اضافه کرده‌اند که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله در اواخر عمر شریفشان چنین دستوری را صادر کرده‌اند. گفته‌اند پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله دستو داد همه درب‌ها غیر از درب خانه ابی بکر بسته شود. در نص دیگری نیز آمده است که همه درب‌ها غیر از پنجره ابی بکر بسته شود.[۱] در صحیح بخاری از ابن عباس نیز نقل شده است که همه درب ها غیر از درب منزل ابی بکر بسته شود.[۲] و از ابی بکر و از ابی…
دوشنبه, 13 مرداد 1399 ساعت 15:40
نویسندگان: اسحاقيان درچه جواد و حيدري چراتي حجت چکیده مقاله: یکی از شاخه های تصوف در دوره اخیر، «گنابادی» ها هستند. این گروه که شاخه ای از «نعمت اللهیه» اند، در موضوعات اعتقادی دارای عقایدی ویژه هستند. از جمله این که در موضوع انتظار و چگونگی تحقق ولایت در دوران غیبت و نیز وظایف منتظران برای بهره مندی از این ولایت، دیدگاه های خاصی دارند، مانند طرح ادعای نوعی نیابت خاصه در امور معنوی و ولایی برای بزرگان خود به منظور هدایت مردم توسط ایشان در دوران غیبت، لزوم بیعت پیروان با قطب فرقه در جهت استکمال ایمانی و پذیرش…
یکشنبه, 05 مرداد 1399 ساعت 11:26