مقاله ای از سید جعفر صادقی و عبدالهادی فقهی‌زاده و محمدهادی امین‌ناجی عبدالله بن عباس در منابع روایی و تاریخی، دارای فضایل خاص و برجسته‌ای شمرده شده که هیچ یک از یاران پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) را یارای رسیدن به آن‌ها نبوده است. ادعای رؤیت جبرئیل از سوی وی، دعای ویژه پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) در حق او ـ که موجب می‌شود سخنان ابن عباس در تفسیر قرآن جایگاهی بلامنازع یابد ـ و القاب و مقامات ممتاز، از جمله این فضایل است. اما توجه به زمینه‌های شکل‌گیری خلافت عباسیان و درگیری‌های آنان با علویان و تحلیل…
دوشنبه, 29 بهمن 1397 ساعت 18:11
مقاله ای از حسین عبدالمحمدی و هادی اکبری اهداف پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) از غزوات و سرایا مسیله‌ای مورد توجه مستشرقان و اندیش‌مندان غیر مسلمان است که آثار فراوانی درباره آن خلق کرده‌اند. بیشتر مستشرقان اهداف جنگ‌های پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) را مادّی و در راستای جنگ‌ها و غارت‌های بدوی و سلطه سیاسی و اقتصادی پیامبر(صلی الله علیه وآله) می‌دانند. این مقاله پس از بیان طبقه‌بندی شده سخنان مستشرقان، دیدگاه آنان را از منظر تاریخی ارزیابی می‌کند و با استناد به اسناد تاریخی نشان می‌دهد که جنگ‌های پیامبراکرم(صلی الله علیه وآله) با انگیزه دفاع از اسلام و…
یکشنبه, 28 بهمن 1397 ساعت 21:12
مقاله ای از یدالله مقدسی تاریخ ولادت و شهادت امام جواد(علیه السلام) از جمله موضوعاتی است که گزارش‌های تاریخی چندگانه‌ای از آن، در منابع تاریخی آمده است. رسیدن به نتیجه‌ای روشن در این گونه موارد، علاوه بر افزودن آگاهی‌های قابل اعتماد درباره معصومان(علیه السلام)، به شناخت بهتر زمان صدور برخی روایات و رویدادها مدد می‌رساند. این مقاله برای تعیین زمان دقیق تولد و شهادت امام جواد(علیه السلام)، با بررسی گزارش‌های موجود در منابع شیعه و اهل سنت درباره سال و ماه تولد امام(علیه السلام)، گزارش‌های تولد آن حضرت در غیر سال ۱۹۵ قمری و نیز گزارش تولد ایشان در دهم…
دوشنبه, 08 بهمن 1397 ساعت 20:31
مقاله ای از سید قاسم رزاقی موسوی دیر زمانی است که خاورشناسان، مطالعات درباره اسلام را، با انگیزه‌های مختلفی انجام می­دهند، اما پژوهش دانشگاهی و روشمند غربیان درباره شیعه، به کم­تر از یک قرن می­رسد. شیعه­پژوهی غربیان، در دهه­های اخیر رشد چشم­گیری داشته، اما امامت­پژوهی آن­ها چندان رونقی نداشته و به چند مقاله دائره­المعارفی و برخی کتاب­­ها درباره تاریخ تشیع منحصر است که به مناسبت از ائمه شیعه: بحث نموده­اند. بررسی و تبیین مقاله «امام کاظم علیه السلام » در دایره المعارف اسلام لیدن که اتان کلبرگ آن را تألیف کرده و هم­چنین بخش مربوط به امام کاظم علیه السلام…
چهارشنبه, 03 بهمن 1397 ساعت 20:28
از منظر نگارنده، تحمیل مفهوم ژئوپلیتیک بر مقوله معرفتی و عقیدتی شیعه از ابتکارات و بدعت های کتاب ژئوپلیتیک شیعه، نوشته فرانسوا توال است. وی کوشیده است مفاهیم قدیمی تر اسلام ایرانی و اسلام عربی را در دایره ای محدودتر بر شیعه گری ایرانی و شیعه گری عربی تطبیق دهد. هدف اصلی او در این کتاب آن است تا ژئوپلیتیک شیعه را با هارتلند (مرکزیت) ایران ترسیم کند. نویسنده برای رسیدن بدین مقصود، بسیاری از واقعیت های جوامع شیعی را نادیده گرفته و خبط و خطاهای وی در گزارش دهی از تاریخ تشیع و شیعیان نیز کاملا مشهود است. متن…
شنبه, 29 دی 1397 ساعت 16:45
علی محمد ولوی و زینب ميرزايي مهرآبادي بنابر مشهور امام حسن (علیه السلام) در اواخر صفر سال ۴۹ یا ۵۰ هجری قمری، توسط جعده بنت اشعث و به تحریک معاویه به شهادت رسیدند. بیشتر اسلام شناسان غربی، حکم به ساختگی بودن این روایت داده و ادعا کرده اند که تنها شیعیان کیفیت وفات امام را در منابع خود بدین صورت ضبط کرده اند. در این مقاله تلاش شده است تا با رویکردی توصیفی، دیدگاه ها و دلایل آنان استقصا و با منابع اسلامی مقایسه شود؛ تا از این رهگذر، دقت ادعاهای مطرح شده مشخص گردد. به سخن دیگر، در این…
یکشنبه, 23 دی 1397 ساعت 13:49
محسن دريابيگي محمد عابد جابری، متفکر معاصر مغرب عربی، در پروژه فکری خود، اندیشه شیعه را زاییده نظریات هرمسی و افکار گنوسی – غیرعقلانی- می داند. وی با بهره گیری از روش هایی همچون ساختارگرایی و گفتمانی، و ارائه شواهد تاریخی، در تلاش برای کشف این رابطه است. با توجه به اینکه از منظر جابری، اندیشه گنوسی مانعی بزرگ در راه وصول به عقلانیت و پیشرفت در عالم اسلام است، تفکرهای عرفانی، شیعی و … عامل انحراف اندیشه در جهان اسلام می باشد. این مقاله درصدد نقد وجود این ارتباط و نتایج حاصل از آن است. متن کامل مقاله  …
چهارشنبه, 19 دی 1397 ساعت 13:46
بی بی سادات رضي بهابادي و نرگس جواندل اهتمام نوشتار حاضر، بررسی انتقادی مقاله «عصمت» (Impeccability)، اثر پال ای واکر، مورخ و مدرس دانشگاه های آمریکا و کاناداست که آن را در دایره المعارف قرآن لایدن به طبع رسانده است. حاصل این دیدگاه او درخصوص خاستگاه، ابعاد و ماهیت عصت را می توان چنین خلاصه کرد: عصمت، یعنی مصونیت از گناه و خطا؛ هرچند که این اصطلاح و این مفهوم، این گونه در قرآن به کار نرفته است اما بر پایه دیدگاه اکثریت متکلمان اندیشه معصومیت، اندیشه ای قطعی است. در قرآن و احادیث، کم وبیش به گناه پیامبران تصریح…
چهارشنبه, 12 دی 1397 ساعت 13:44
منبع : مجله سراج منیر شماره 21 نويسنده : مرتضی محیطی تبرک به آثار انبیا و اولیای الهی اندیشه‌ای است که در امت‌های پیش از اسلام نیز وجود داشته و قرآن و سنت نبوی، و نیز سیره مسلمانان آن را تأیید می‌کند. از جمله آیاتی که به مشروعیت تبرک گواهی می‌دهد، آیه )اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي هَذَا فَأَلْقُوهُ عَلَى وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيرًا( است. وهابیان اگرچه تبرک در این آیه را تصریحاً یا تلویحاً می‌پذیرند، اما با پاره‌ای استدلال‌ها و قراردادن بعضی معیارها، فقط تبرک به آن دسته از آثار پیامبر $ و انبیای الهی را مشروع می‌دانند که با بدن آن…
پنج شنبه, 29 آذر 1397 ساعت 17:15
منبع : مجله سراج منیر شماره 25 نويسنده : رضا پورعلی سرخه دیزج- کارشناس‌ارشد کلام اسلامی (گرایش نقد وهابیت) و دانش‌پژوه مؤسسۀ دار الإعلام لمدرسة أهل‌ البیت) ابن‌تیمیه، شیوخ امامیه مانند هشام بن حکم و هشام بن سالم را به‌اتفاق صاحبان ملل و نحل، نخستین قائلان به تجسیم دانسته است؛ اما باید توجه داشت که اولاً، هشام بن حکم و هشام بن سالم را نمی‌توان نخستین قائلان به تجسیم دانست؛ چراکه افرادی متقدم بر این دو فرد بوده‌ که اندیشه‌ای‌ ترسیمی داشته‌اند. ثانیاً، نه‌تنها اعتقاد تجسیمیِ هشام بن حکم و هشام بن سالم مورد اتفاق ملل و نحل‌نویسان نیست، بلکه…
سه شنبه, 27 آذر 1397 ساعت 17:14
منبع : مجله سراج منتیر - شماره 20  شهاب‌الدین ابو‌عباس احمد بن محمد بن علی بن حجر هیتمی در رجب سال 909ق به‌دنیا آمد. او پدرش را در کودکی از دست داد و تکفل علمی و عملی او، نزد دو عالم آن زمان، شمس‌الدین بن ابو الحمائل و شمس‌الدین الشنّاوی قرار گرفت.[1] او 14 سال داشت که وارد دانشگاه الأزهر مصر شد و نزد علمای آن زمانِ مصر قرار گرفت.[2] از مهم‌ترین استادان وی می‌توان به شهاب‌الدین رملی شافعی و ابوالحسن بکری شافعی اشاره کرد.[3] وجه‌تسمیۀ وی به «هیتمی» به این خاطر است که او را به «محلۀ ابوالهیتم»، واقع…
شنبه, 24 آذر 1397 ساعت 17:11
ابن تیمیه در دو ساحت سند و محتوا اشکالاتی را به «حدیث ثقلین» و برداشت‌های امامیه از آن وارد کرده که افزون بر مخدوش‌کردن اسناد، محبت و پاس‌داشت عترت را نهایت مدلول حدیث قلمداد می‌کند. با نگاهی به منابع حدیثی اهل سنت می‌توان روایت این حدیث را از طریق 20 صحابه از پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) پیگیری کرد که با واکاوی متون این حدیث، ویژگی‌های منحصر به فردی برای قرآن و عترت به دست می‌آید که در نتیجه این حدیث به عنوان مهم‌ترین وصیت پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)، که ضمانتی…
یکشنبه, 18 آذر 1397 ساعت 18:16
نويسنده : اصغری‌نژاد،محمد منبع : نشریه سراج منیر شماره 19 مقدمه کتاب‌های روایی و شروح آنها و کتاب‌های تفسیری و تاریخی و غیر آنها آکنده از نکته‌هایی است که به‌صراحت یا به‌اشاره، فضایل و برجستگی‌های علی(علیه السلام) را یادآوری می‌کند. یکی از این ویژگی‌های «اقضا» بودن آن بزرگوار است که به گونه‌های مختلف، ولی نزدیک به هم، گزارش شده است. هرچند این مقاله گرداگرد حدیث «اقضاکم علی» است، ولی باید درباره احادیثی که مضمون این روایت را بازگو می‌کند هم سخن می‌گوییم. زیرا با توجه به آنها یقین پیدا می‌کنیم که این خصوصیت در ایشان وجود دارد؛ و از طرفی…
یکشنبه, 27 آبان 1397 ساعت 16:23
مقدّمه بر پائي عزاداري امري فطري است  و در ميان تمام ملّت‌ها و اقوام رواج دارد، ولی وهابیت بر خلاف روایات نبوی و سیره آن حضرت و صحابه ایشان، گریه بر امام حسین (عليه السلام‌) را بدعت و حرام می دانند و در رابطه با آن به شبهاتی تمسک می کنند. ابن تیمیه يکي از تئوريسين‌هاي اصلي وهابيت‌ به دلیل دفاع از امویان و داشتن دشمنی با اهل بیت عصمت و طهارت، عزاداری کردن برای امام حسين (عليه السلام‌) را بدعت می داند. او می گوید: «شيطان به واسطه كشته شدن حسين (عليه السلام‌)  براي مردم دو بدعت ايجاد كرده…
یکشنبه, 27 آبان 1397 ساعت 16:03
ابن تیمیه پایه گذار اندیشه سلفی با وجود نا مشروع و غلط دانستن قیام امام حسین (علیه السلام) ضد یزید خود فتوا به قیام ضد حاکمان مسلمان مغول صادر می کند به این بهانه که آنها به برخی از احکام شریعت پایبند نیستند. نويسنده : سید ابوالفضل حسینی ابن تیمیه قیام امام حسین (علیه السلام) را خلاف مصلحت امت می داند و می گوید مناسب بود که ایشان در ایام فتنه مثل بسیاری از صحابه و تابعین سکوت می کرد و خود را کنار می کشید. ولم یکن فی الخروج لا مصلحة دین ولا مصلحة دنیا بل تمکن أولئک الظلمة…
یکشنبه, 13 آبان 1397 ساعت 17:53
نویسنده: عبدالحسین خسروپناه دانشیار پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی مجله کتاب نقد - پاییز وزمستان ۱۳۸۸ - شماره ۵۲ اعتقاد به مهدویت نوعی وانکار مهدویت ولی عصر (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) امامت در برخی نوشته های بهائیان به صراحت پذیرفته شده وآنها در این باب به حدیث جابر بن عبد الله انصاری تمسک جسته اند(باب، [بی تا]:۴۷؛بهاء، ۱۳۵۲:۱۹۰؛کاشانی، [بی تا]:۲۳).ولی وجود فرزندی به نام مهدی را برای امام حسن عسکری (علیه السلام) نپذیرفته اند و مهدی نوعی را جایگزین آن می کنند که البته ولایت تشریعی هم بر عهده اوست.آنان این مقام را به علی محمد باب وهم پیمانان او…
دوشنبه, 30 مهر 1397 ساعت 14:15
نویسنده: عبدالحسین خسروپناه دانشیار پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی مجله کتاب نقد - پاییز وزمستان ۱۳۸۸ - شماره ۵۲ آسیب های بینشی بهائیت بهائیت، از دین اسلام استفاده ابزاری کرده است تا بتواند با شبیه سازی، به اهداف استعماری وتثبیت باورهای بی دلیل خود دست یابد؛برای نمونه:علی محمد باب از اعتقاد به مهدویت برای مسئله بابیت، وحسینعلی بهاء از رجعت حسینی برای مشروعیت  بخشیدن به اعتقادات خود، استفاده کرد؛و با این شعارهای فریبنده، طرف داران باب وبهاء، آشوب هایی در مناطق گوناگون ایران، مانند مازندران و زنجان وغیره به راه انداختند.البته باب وبهاء از این اعتقادات ابزاری دست شستند وادعاهای مهم…
پنج شنبه, 26 مهر 1397 ساعت 14:12
نویسنده: عبدالحسین خسروپناه دانشیار پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی مجله کتاب نقد - پاییز وزمستان ۱۳۸۸ - شماره ۵۲ چکیده: بابیت وبهائیت، دو جریان استعماری جدیدند که در ادامه جریان شیخیه و با طرح اعتقادات و ادعاهای واهی و متناقض به گمراهی مردم پرداخته اند. استعمار روسیه وانگلیس، در پدید آوردن این فرقه ها نقش موثری داشته اند. پهلوی، دولت دست نشانده انگلیس وامریکا نیز از بهائیت حمایت جدی کرد ومسئولیت های مهم نظام در زوایای گوناگون را به آنها سپرد. بهائیت با رویکردی التقاطی به مکاتب غربی، به مطرح کردن اعتقادات بی اساس وانحرافی همچون خدای موهوم، ادعای نبوت، نفی…
دوشنبه, 23 مهر 1397 ساعت 19:25
منبع : مجله سراج منیر شماره 21 نويسنده : علی اصغر کمالی مقدمه قرآن کریم بارها اعمالی را که مشرکان انجام می‌دادند با مثال‌های گوناگون بیان کرده و اشتباه و انحراف آنها را گوشزد کرده است. یکی از این آیات، که قرآن کریم در رد عقاید و اعمال مشرکان بیان می‌کند، این آیه است: (یا أَیهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ یخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَ إِنْ یسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَیئاً لا یسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوب(؛[1] «ای مردم! [برای شما و معبودانتان] مَثَلی زده ‌شده است؛ پس به آن گوش…
دوشنبه, 09 مهر 1397 ساعت 11:15
  تاریخچه وهابیت وهابیت مذهبى ساخته و پرداخته دست استعمار انگلیس است که براى ایجادتفرقه و جدایى بین مسلمانان با هدف تسلط بر آنان و به یغما بردن ذخائر ومعادن خدادادى آنان به‏وجود آمد.[1] مؤسس این مسلک، فردى به نام «محمدبن عبدالوهاب» (1115 - 1206) از اهالى سرزمین نجد مى‏باشد.دورانکودکى خود را در زادگاهش «عیینه» در حجاز و به ویژه نجد سپرى‏کرد و فقه حنبلى را نزد پدرش که از علماء حنبلى بود آموخت. وى پس اززیارت مکه و مدینه به نجد بازگشت و تصمیم گرفت از راه بصره به شام‏برود، ولى چهار سال در بصره ماند و به ترویج…
چهارشنبه, 21 شهریور 1397 ساعت 18:14