چهارشنبه, 13 بهمن 1395 ساعت 12:08
خواندن 651 دفعه

جستاری درباره بصائر الدرجات

جستاری درباره بصائر الدرجات، پژوهشی نو در کتابی کهن- عبدالحسین طالعی

اشاره
گاهی در بازدید بناهای تاریخی غمی درون انســان می‌نشــیند که روزی در این بنا چه غوغاهایی بود و امروز چگونــه غبــار غربــت بــر آن نشســته اســت. آنجا اســت کــه آرزویی بر جان انســان چنــگ می‌انــدازد که کاش می‌توانستیم پشت صحنه آن همه شکوه و رفعت را از ورای حجاب زمان می‌دیدیم و این بنای تاریخی زنده با ما سخن می‌گفت.
احســاس نگارنده در مواجهه با هر یک از موار یث کهن فرهنگی و دینی – به ویژه مجموعه‌هایی که واژه‌های نور را از خاندان نور برگرفته و به دســت ما رســانده‌اند - همین اســت. یکی از این منابع کهن کتاب ارجمند بصائر الدرجات است؛ کاخی استوار و بلند که «از باد و باران نبیند گزند».
منابــع کهــن را از دو جنبــه می‌توان دید و بررســید: گاهی بــرای بهره‌گیری از درونمایه آنها و گاه برای شــناخت خود آنها. مانند آینه‌ای که دو گونه می‌توان در آن نظر کرد: گاهی برای دیدن تصویر خود یا شــیء دیگر که در اینجا چندان کاری با ویژگی‌های آینه نداریم، اما در روش دوم می‌خواهیم خود آینه را بشناسیم. در این مورد شناخت آینه هدف ما است، نه شیئی که از طریق آینه در پی دیدن آن هستیم.
پژوهش‌های «متن – شناخت» در گروه دوم جای می‌گیرند. از آنرو که برخی از متون کهن فراتر از «یک کتاب در زمــان خود» بوده و هســتند؛ یعنی ســازندۀ جریانی در زمان خود یا حتــی در زمان‌های بعد از خود بوده‌اند، اینگونه پژوهش‌ها همواره باید جریان داشته باشد. بدیهی است که شناخت کلی کتاب به بهره‌گیری از درونمایه آن کمک فراوان می‌رساند. کمترین فایده‌اش این است که خواننده امروزین را تا حدی گرچه اندک، به فضای ســده‌های پیشــین نزدیک می‌کند. نقش جدی این مطلب در فهم صحیح از مطالب بسیار اثر می‌گذارد.
از زاویه دیگر می‌توان گفت: پژوهش در باب متون مخطوط را به دو گونه کلی می‌توان دانست، یکی تحقیق متن یعنی مقابله نســخه‌های خطی با هم و عرضه متنــی که نزدیکترین متن به متن مؤلف کتاب باشــد.
دوم تحقیق درباره متن که نکات بایسته دربارۀ آن بیان شوند.
در مــورد بصائــر الدرجــات نخســتین کار کم و بیش انجام شــده بود، ولی جــای کار دوم خالــی بــود کــه با کتــاب جســتاری در بصائــر الدرجات تا حدی این خلا پر می‌شود.

ادامه مقاله را از اینجا مشاهده فرمایید

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن