نقش غایی امام در نظام خلقت از منظر روایات در روایات بسیاری است كه زمین، هیچ گاه از حجّت خداوند خالی نخواهد بود و اگر لحظه ای حجت خدا در زمین نباشد، اهلش را فرو خواهد برد و ساكنانش نابود خواهند شد. در این روایات، گاهی كلمه «حجت» به كار رفته و گاهی كلمه «امام» كه مقصود، یك چیز است؛ زیرا امام، همان حجت خداوند در زمین است كه گاهی در جایگاه پیامبر الهی، بشر را رهبری می كند و گاهی در جایگاه وصی و جانشین پیامبر الهی. امیر المؤمنین علیه السلام فرموده است : «زمین، هیچ گاه از حجت…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 11:47
چکیده امام، انسان کاملی است که صفات کمال خداوند در عالی ترین درجه ممكن در او تجلی و تبلور یافته است. او خلیفه و حجت خداوند در زمین و در میان انسان ها است. غایت ـ در کارهای اختیاری ـ مرتبه ای از کمال و جودی است که فعل به انگیزه آن، از فاعل صادر می شود و به آن، غرض و هدف نیز گفته می شود. از دیدگاه عقل، غایت و هدف جهان که فعل خداوند حکیم است، سر انجام به خدا منتهی می گردد؛ اما در مرتبه ای پس از آن، موجودی است که نسبت به موجودات دیگر،…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 11:45
 از متون دینی این چنین استفاده می‌شود كه مقام امامت رفیع‌تر از مقام نبوّت و رسالت است و جز اندكی از بندگان مخلص خدا، همچون انبیای اولوالعزم و امامان دوازده‌گانه(علیه السلام) كسی بدان راه نمی‌یابد. امام صادق(علیه السلام) می‌فرمایند: «... آن پیامبری كه در خوابش [حقایق را] می‌بیند و صدا[ی خاص] را می‌شنود و در بیداری واقعیت [آن را] می‌یابد، امامی مانند [انبیای] اولوالعزم است.»[1] و بر این مطلب، قول خدای تعالی دلالت می‌نماید كه: «وَ إِذِ ابْتَلَی إِبْرَاهِیمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّی جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَ مِن ذُرِّیتِی قَالَ لاَ ینَالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ؛[2] و چون ابراهیم را…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 11:42
در مبحث امامت بين اهل سنت و شيعه اماميه اختلاف بسيار گستردهاى مشاهده ميشود. شيعه اولاً: امامت را منصبى الهى ميداند، لذا بايد هر امام و خليفه و حاكمى از جانب خداوند منصوب گردد. ثانياً: براى امامت و ولايت معناى خاصى قائل است؛ يعنى همان ولايتى كه خداوند بر كل هستى دارد، از جانب خداوند به امام معصوم تفويض شده است.اين ولايت شئونى دارد كه يكى از آنها حاكميت سياسى و ديگرى مرجعيت دينى است. اين ولايت و امامت و هدايت حتّى در تكوين، نفوس و باطن اشخاص نيز هست، همان طورى كه امامت و ولايت در رسول خدا(صلى الله…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 11:41
مدخل سخن ما درباره تفسیر زیارت بلند جامعه کبیره می باشد که ویژگی های برجسته امامان (علیهم السلام) در آن تبیین شده است. در این مقاله از «مهبط الوحی » بودن امامان سخن می گوییم. این مباحث ضمن آن که در مورد تحکیم مبانی اعتقادی شیعی تاثیری به سزا دارد، پاسخی است به آنان که می گویند: «این روحانیت اند که برای امامان معصوم مقام های لاهوتی درست کردند.» در این مقاله و نیز در مقاله های گذشته دیدیم که خداوند این مقام ها را به آن ها عنایت کرده و سخن فوق هم افترا به روحانیت و هم بی…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 11:40
فشارها و آزار و اذیت های مهدی عباسی نسبت به شیعیان، رجال آزاده و دلیر بنی هاشم را به ستوده آورده آنها را به مقاومت در برابر یورشهای پی در پی و خشونت آمیز حكومت ستمگر عباسی واداشت و در اثر همین بیدادگریها، كم كم، نطفه یك نهضت مقاومت در برابر حكومت عباسی به رهبری یكی از نوادگان امام حسن مجتبی (علیه السلام) - بنام «حسین صاحب فخ»[1] منعقد گردید. البته هنوز این نهضت شكل نگرفته و موعد آن كه موسم حج بود، فرا نرسیده بود ولی سختگیریهای طاقت فرسای فرماندار وقت مدینه، باعث شد كه آتش این نهضت زودتر…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 11:26
تعدادى از علما و نخبه گان اهل سنت توانستند زنجيرهاى خود را شكسته و از موانع خفقان تـبـلـيـغـاتـى عـبور كنند و خود را به علوم و معارف مذهب تشيع به عنوان مـذهبى با تاريخ ، معارف و فرهنگ خاص خود رسانند وبا مطالعه آن ابرهاى تيره گمراهى از آسمان حقيقت كنار رفته با مشاهده حقانیت تشیع به اين مذهب گرويدند و فرياد حق سر داده و خود را پیرو و مبلغ مكتب اهل بيت (ع ) اعلام كنند.ايـن جـريـان شـامـل هزاران روشنفكر و نويسنده قديم و معاصرمى شود كه مجال ذكر اسامى همه آنها نيست و تنها به چند نمونه…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 11:12
مؤلف در این مختصر، شخصیت معاویه را از زبان رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) و اصحاب آن حضرت بیان کرده و پس از آن بنا به اخبار و احادیثی که علماء اهل تسنن درمنابع اولیه خود آورده اند برخی اعمال ناشایست او را بر شمرده تا مسلمانان فریب افرادی که از معاویه مدح و جانب داری می کنند نخورده و حقایق به گوش مردم برسد. معاویه ابن ابی سفیان را بهتر بشناسیم قال الله تبارک و تعالی : و ما جعلنا الرؤیا التی اریناک الا فتنه للناس والشجره الملعونه فی القرآن و نخوفهم فما یزید الا طغیاناً کبیراً)…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:45
چهره هایی در تاریخ بشریت ظهور کرده اند که یک بار دیدن یا شنیدن توصیفی از آنان، برای اطلاع از وقاحت و بی شرمی بی نهایت و شدت مبارزه آن ها با حق و حقیقت که یک انسان نما می تواند داشته باشد، کفایت می کند.بی تردید یزید یکی از آن چهره هاست که به تنهایی مجمع خباثت نسل و رذالت خانوادگی و نشو و نمای خودمحوری و لذت پرستی و کامجوییِ حیوانی را در وجود خود جمع کرده است. نخستین جمله را از عبدالرحمن ابن خلدون مؤلف مقدمه تاریخ معروف می شنویم. او می گوید:«اما درباره امام حسین چه…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:44
تلاش معاویه برای موروثی کردن خلافت پیش از این، از محمد رشید رضا نقل شد که اقدام ابو بکر بر تعیین جانشینی، زمینه موروثی شدن خلافت را فراهم کرد. (1) چنانکه مروان بن حکم نیز در تجویز جانشینی و ولایتعهدی، به اقدام ابو بکر برای تعیین عمر استدلال کرد. (2) باید دانست که حکومت موروثی دو ویژگی دارد یکی تعیین جانشین توسط سلطان پیشین و دیگری تعیین فرزند یا یکی از اعضای خاندان سلطان به عنوان جانشین. این ویژگی دوم از زمان معاویه به بعد مطرح شد. او نه تنها برای اثبات خلافت خود، به دلیل خویشی با عثمان، ارث…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:43
چکیده معنا گرایی امری فطری است و روح جستجوگر انسان در هر برهه ای از زمان طالب آن بوده است. کارکرد شریعت های آسمانی، غفلت زدایی از انسان مادی و هدایت و رستگاری آن ها از طریق انبیا و در قالب تنسیق احکام است، که ره آورد آن، ورود به عالم معناست. انسان برای شناخت وظایف خو نیاز به علائم راهنما دارد و کلام نورانی انبیا و اوصیا بهترین راهنمای او است و از آن جا که این بزرگان به سرچشمه های نور وصف هستند، انسان را به نور و عالم معنا هدایت می نمایند . ائمه ی اطهار علیهم…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:41
براى ضرورت وجود امام از راه عقل به دو وجه مى توان استدلال كرد :دليل اولدر طى مباحث گذشته به اثبات رسيد كه افراد انسان در طريق حركت و استكمال هستند و بالفطره به سوى آخرين مرتبه كمال انسانى رهسپارند. بايد يك مسير حقيقى و تكوينى را طى كنند تا به عالم سرور و نورانيت و كمال رجوع نمايند.آن راه، راه تكوينى و داراى درجات و مراتبى است. هر مرتبه فوق غايت مرتبه ناقص تر بوده و بين درجاتش پيوند و اتصال ناگسستنى برقرار است. غايت حركت استكمالى قافله انسانيت همان مرتبه عالى است، جميع افراد انسان به سوى غايت…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:39
اشاره :اصل امامت، باور همگانی مسلمانان بوده و هست، دلایل نقلی، عقلی، جامعه شناختی و . . . پشتوانه ی این باور می باشد با ره آورد بیشتر این ادله، اثبات امامی است که: دارای ملکه ی عصمت و معرفی شده از جانب خدا باشد; از آنجا که مشرب عقل مورد تایید شرع و مقبول همگان است، این نوشتار به طرح و ارزیابی دلایلی عقلی اثبات امامت می پردازد .قاعده ی لطف و امامت :از آن جا که خردورزی، در پیدایش و استمرار عقیده، سهم بسزایی دارد و چه بسا ترزیق یک باور از راه تقلید و یا اکراه ممکن…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:38
 اشاره : هدف از اين نوشتار، اثبات لزوم وجود امام از باب قاعده لطف است. از اين رو، لازم است كه در آغاز، لزوم اين قاعده را از راه عقل و نقل ثابت شود . در بخش نخست از مقاله ـ كه در شماره قبل چاپ شد ـ به ادلّه عقلي قاعده لطف پرداخته شد و در اين شماره، ادلّه نقلي قاعده لطف بررسي مي شود . در ادامه، نويسنده، موارد و مصاديق قاعده لطف را بر مي شمارد و مي گويد، «امامت»، مصداق بارز آن است. در پايان مقاله، سخن از سؤالات مي شود كه در مورد اين قاعده…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:22
گزافه گویی درباره افراد و شخصیته، درمیان اقوام و ملل مختلف، سابقه دیرین دارد. انسان ، به خاطر علاقه به خود و باورهای خود، دوست دارد رهبران و پیشوایان دینی و سیاسی اجتماعی خود را بیش از آنچه که هستند، بزرگ جلوه دهد. زمانی که این پندار و تصور غلط، نشانه عشق و ایمان به آنان تلقی شود، موجب سقوط در وادی هولناک غلو می گردد. گزافه گویی اگر در حوزه دینی درباره پیشوایان دینی رخ دهد، ریشه اصلی مذهب را، که خدا پرستی و توحید است، از بین می برد و انسان را دچار شرک می کند. و اگر…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:21
چکیده : یکی از مسائل مهم در بین مسلمانان مبحث جانشینی پیامبر (صلوات الله علیه واله) است، شیعه قائل به انتصابی بودن خلیفه پیامبر (صلوات الله علیه واله)، است و اهل سنت قائل به انتخابی بودن آن هستند. در مختصر سعی شده است اصل انتصابی بودن خلافت ثابت گردد. مقدمه : یکی از دلایل محکم و متقنی که اصل انتصابی بودن جانشین رسول خدا (صلوات الله علیه واله)، را اثبات می کند حدیث غدیر است. توضیح اینکه: حدیث غدیر ثابت می کند مردم توانایی انتخاب خلیفه بعد از پیامبر (صلوات الله علیه واله) را ندارند. چون خطا و اشتباه زیاد…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:00
چکیده امامت از دیدگاه شیعه بعنوان یک «اصل اعتقادی» مطرح است نه بعنوان یک حکم فقهی فرعی، و ایشان شرایط سه گانه (علم خدادادی، عصمت و نصب الهی) را در امام، معتبر می دانند،در عرف کلام شیعی، این مفاهیم با مفهوم مرجعیّت در شناختن احکام الهی و حکومت وفرمانروایی بر جامعة اسلامی،عجین شده بدان گونه که گویی واژة امامت، بر همگی آنها دلالت می کند نخستین مسأله در این باب، در باره ضرورت امامت و رهبری در جامعه است. آیا اصولاً وجود امام ورهبردرجامعه ضرورت دارد؟ بر فرض که ضرورت داشته باشد، آیا بر خداوند نصب امام واجب است ویا…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:00
در فرهنگ اسلامى، جهان عرصه تقابل و هماورى دو «ولايت» است؛ ولايت خدا و دوستان او از يك سو و ولايت شيطان (طاغوت) و پيروان او از سوى ديگر. در اين فرهنگ انسانها يا در خط ولايت خدا و دوستان خدا هستند كه خدا آنها را از تاريكيهاى نادانى و گمراهى خارج و به روشناى دانايى و رستگارى داخل مى كند و يا در خط ولايت شيطان و دوستان شيطان كه اوليائشان آنها را از روشنايى هدايت به تاريكيهاى ضلالت سوق مى دهند : اللَّه ولىّ الذين امنوا يخرجهم من الظلمات إلى النور والذين كفروا أوليائهم الطاغوت يخرجونهم من النور إلى…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:00
با مراجعه به کتاب هاي کلامي شيعي و غير شيعي و نيز کتاب هاي فلسفي و عرفاني پي مي بريم که دو تفسير و روش در تعريف امامت وجود دارد : 1- تعريف کلامي در تعريف کلامي براي امامت آن گونه که قبلا اشاره شد تکيه گاه متکلمين بر بعد رياست و زعامت اسلامي و جانشيني پيامبر صلي الله عليه و آله دراموري است که مربوط به دنيا و دين مردم مي باشد.شيخ مفيد رحمه الله مي گويد: «امامت عبارت است از پيشي گرفتن در چيزي که مقتضاي اطاعت و اقتداء به او است.»(1)شيخ طبرسي رحمه الله مي نويسد: «آنچه…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:00
1- امامت، مهم‏ترين جايگاه بحث‏هاى كلامى بحث و گفت و گو درباره‏ى خلافت و امامت، يكى از مهم‏ترين و ديرين‏ترين بحث‏ها و گفت و گوهايى است كه در جهان اسلام، پس از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ميان مسلمانان مطرح شده است. اگرچه پيش از اين مسئله، درباره‏ى مسائل ديگرى اختلاف نظر پيدا شد، اما اختلاف در فلسفه‏ى امامت و خلافت، داراى ويژگى‏هاى بى مانندى بود. عبدالكريم شهرستانى، پس از اشاره به پاره‏اى از اختلافات و مباحثه‏هايى كه به هنگام رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و پس از آن، ميان مسلمانان رخ داد، مى‏گويد:…
یکشنبه, 26 آذر 1391 ساعت 10:00