فاطمه(سلام الله علیها) خود سرى از اسرار الهى است و دسترسى و شناخت مقام بلندش براى ما انسانهاى خاكى به سادگى ممكن نيست، بالاتر از آن، گوشه‏هاى بسيارى از زندگانى‏اش چون در در صدف مخفى و پنهان باقى مانده است. مصحف فاطمه(سلام الله علیها)، سرچشمه جوشان معنويت و دانشها كه از طريق وحى بر او نازل گشته مانند قبر مطهرش رازى است كه در پرده مانده و در اختيار ما خاكيان نيست. به راستى مصحف فاطمه(سلام الله علیها) چيست؟ چه زمانى به وجود آمد؟ چه مطالبى را در بر دارد؟ و اكنون كجاست و در اختيار كيست؟ و ... پرسشهايى…
سه شنبه, 08 اسفند 1396 ساعت 09:07
 متن مقاله : حديث غدير بيش از آنكه در منابع روايى شيعه آمده باشد، در منابع روايى اهل سنّت نقل شده است.از اوايل عهد تدوين و كتابت، اين حديث مورد توجه محدثان قرار گرفت و با تفاوتهاى اندك در كتب اهل سنّت ثبت شد. چاپهاى متفاوت كتب حديث و گاه حذف و كاهش هايى در نقلها به هر دليلى، مى طلبد كه فرازهاى اين حديث شريف در چاپهاى جديد كتب حديث نمايانده شود. آنچه در اين مقال مى آيد، زحمتى است كه آقاى مهدى خسروى بر عهده گرفته و چند فراز از حديث غدير را درچاپهاى جديدكتب روايى و... قرن…
جمعه, 17 شهریور 1396 ساعت 13:47
در مکتب امام باقر علیه السلام ، شاگردان زیادی تربیت یافته اند که گروه قابل توجهی از آنان از شهر کوفه بوده و هر یک در زمان خود به ترویج مکتب حیات بخش اهل بیت علیهم السلام اشتغال داشته اند که در عصر ما، شناختن هر یک از آنان ضرورت ویژه ای را دارد. شیخ طوسی رحمه الله  468 نفر از شاگردان امام باقر علیه السلام را در کتاب رجال خویش نام برده است. در این فرصت و به مناسبت ولادت با سعادت آن گرامی، با شخصیت برجسته محمد بن مسلم ثقفی، یکی از شاگردان ممتاز مکتب حضرت باقر العلوم…
شنبه, 04 شهریور 1396 ساعت 08:01
از آنجا كه حضرت جواد نخستين امامى بود كه در كودكى به منصب امامت رسيد، طبعا نخستين سؤالى كه در هنگام مطالعه زندگى آن حضرت به نظر مى رسد، اين است كه چگونه يك نوجوان مى تواند مسئوليت حساس و سنگين امامت و پيشوايى مسلمانان را بر عهده بگيرد؟ آيا ممكن است انسانى در چنين سنى به آن حد از كمال برسد كه بتواند جانشين پيامبر خدا باشد؟ و آيا در امتهاى پيشين چنين چيزى سابقه داشته است؟ در پاسخ اين سؤالها بايد توجه داشت: درست است كه دوران شكوفايى عقل و جسم انسان معمولا حد و مرز خاصى دارد…
دوشنبه, 30 مرداد 1396 ساعت 09:31
از روزى که پیامبر بزرگوار اسلام صلى الله علیه و آله وسلم در مکه مکرّمه به رسالت مبعوث گردید؛ در مناسبتهاى گوناگون به تثبیت موقعیت دینى، اجتماعى و سیاسى امیرمؤمنان علیه السلام پرداخت. بدین جهت هر روز به شکلى، وى را مطرح ساخته، تا مسلمانان بیش از پیش با این چهره مقدس آشنا شوند. با مرور تاریخ، موارد زیادى از این افتخارات را مشاهده خواهیم کرد؛ از جمله مسأله بستن در خانه هاى یاران رسول خدا صلى الله علیه و آله وسلم و باز گذاردن در خانه على علیه السلام است که توسط رسول خدا صلى الله علیه و آله…
دوشنبه, 29 خرداد 1396 ساعت 12:00
چکیده :   در این مقاله شواهد روایی نصب الهی امام در مباحث مورد اتفاق امامیه ـ به ویژه با اشاره به روایات کتاب کافی کلینی به عنوان منبع اصلی اعتقادی و فکری شیعه ـ مورد بررسی قرار گرفته اند؛ به این صورت که ابتدا مفاهیم «امام»، «امامت» و «نصب» و پس از آن ویژگی های امام ـ كه می تواند شاهد و نشانه ای برای انتصاب الهی وی باشد ـ بررسی شده اند. از مهمترین ویژگی های امام می توان به عصمت، علم، افضلیت و افتراض طاعت اشاره نمود. در این مقاله شواهد به گونه ای ذکر شده اند…
دوشنبه, 29 خرداد 1396 ساعت 08:00
چكیده بحث درباره جایگاه و نقش امام در جهان آفرینش به نقش فاعلی و غایی امام در جهان باز می‌گردد، یعنی آیا امام از چنان كمال وجودی برخوردار است كه در عالم آفرینش نقش فاعلی یا غایی یا هر دو را ایفا كند؟ در مورد نقش تكوینی امام به عنوان علت غایی جهان اتفاق نظر وجود دارد، اما برخی نقش امام به عنوان علت فاعلی را نپذیرفته¬اند و برخی به عنوان اصل ثانوی و در موارد استثنایی و برخی دیگر امام را مجرای فیض الهی در گستره عالم آفرینش دانسته‌اند كه دیدگاه مقاله نیز همین است. كلید واژه‌ها: نظام آفرینش،…
دوشنبه, 22 خرداد 1396 ساعت 11:42
خواجه نصيرالدين طوسى كتابى نوشته است به نام (تجريد) كه معروف است قسمتى از اين كتاب در فن منطق است كه مى گويند (منطق تجريد) و قسمت ديگرش در فن كلام است كه مسائل توحيد و نبوت و امامت و معاد و . . . را بحث كرده و بخش توحيد آن بيشتر جنبه فلسفى دارد و در اين بخش خواجه به روش فلاسفه صحبت كرده است . هر دو قسمت اين كتاب را علامه حلى شرح كرده است . علامه حلى كه حتما نامش را زياد شنيده ايد از اكابر و از بزرگترين فقهاى اسلام است, نه تنها از…
سه شنبه, 16 خرداد 1396 ساعت 10:07
متن مقاله پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله وسلم) پس از 23 سال سعى و كوشش بسيار در تبليغ شريعت اسلام و تأسيس مدينه فاضله، در اوايل سال يازدهم هجرى ديده از جهان فرو بست. با رفتن آن حضرت، هرچند وحى و نبوت پايان يافته و ديگر نه پيامبرى خواهد آمد و نه شريعت جديدى بنيان نهاده خواهد شد، ولى وظايفى كه بر دوش پيامبر بود (غير از مسئوليت ابلاغ وحى) مسلماً پايان نيافت، و در نتيجه لازم بود پس از درگذشت او، شخصيت آگاه و وارسته اى، به عنوان خليفه و جانشين پيامبر، و امام و پيشواى مسلمانان، انجام…
سه شنبه, 07 ارديبهشت 1395 ساعت 10:00
اشاره: نويسنده در اين سلسله مقالات پس از بيان تاريخ غيبت، جغرافياى انسانى و تركيب جمعيتى مهمترين شهرهاى اسلامى در دوران غيبت صغرى به بررسى مراجع، فعاليت ها و حوزه هاى علميه شيعه در اين دوران پرداخت. نخستين حوزه علمى شيعه كه مورد بررسى قرار گرفت حوزه علمى قم بود. در اين حوزه خاندان مهمى مى زيستند كه از جمله آنها خاندان «بابويه« بودند. از اين خاندان علماى بزرگى برخاستند كه يكى از اين علما «على بن موسى بن بابويه« است. در شماره قبل موقعيت علمى اين عالم بزرگوار تا حدى مورد بررسى قرار گرفت و اينك ادامه اين بحث…
چهارشنبه, 31 تیر 1394 ساعت 08:00
مراجع، فعالیت ها و حوزه های علمی در عصر غیبت صغری در قسمت های پیشین این مقاله تاریخ غیبت، جغرافیای انسانی و تركیب جمعیتی مهمترین شهرهای اسلامی در دوران غیبت صغری مورد بررسی قرار گرفت. در این قسمت از مقاله، نویسنده به بررسی مراجع، فعالیت ها و حوزه های علمی شیعه در دوران یاد شده خواهد پرداخت .   1. مراجع علمی شیعیان در دوران غیبت صغری در دوران حضور ائمه(علیهم السلام) مرجع اصلی و نخستین شیعیان در مسائل علمی امامان معصوم(علیهم السلام) بودند، شیعیان به طرق گوناگون در نواحی مختلف با ائمه(علیهم السلام) ارتباط داشتند و مسائل علمی خود…
یکشنبه, 28 تیر 1394 ساعت 08:00
جغرافیاى انسانى شیعه در عصر غیبت اشاره: در قسمت اول مقاله حاضر، سابقه بحث از غیبت در كلام معصومین (علیهم السلام) زمینه هاى اجتماعى و سیاسى غیبت امام عصر (عجل الله تعالی فرجه)، تاریخ غیبت صغرى و وضعیت سیاسى جامعه اسلامى در این عصر مورد بررسى قرار گرفت. در این قسمت، نویسنده جغرافیاى انسانى شیعه و تركیب جمعیتى مهمترین شهرهاى اسلامى در عصر غیبت صغرى را به اجمال مرور خواهد كرد. در دوران غیبت صغرى شیعیان در شهرهاى مختلفى در بلاد اسلامى مى زیستند. تراكم جمعیتى شیعیان در برخى شهرها به گونه اى بود كه قشر غالب جمعیتى را تشكیل…
پنج شنبه, 25 تیر 1394 ساعت 08:00
درآمدی بر مسأله غیبت بررسی تاریخی دوران غیبت فرازهایی از حیات پر فراز و نشیب تشیع را آشكار می سازد؛ حیاتی كه بویژه در بعد علمی و فرهنگی از جایگاه و منزلتی خاص در حیطه تاریخ اسلام برخوردار است. دوران غیبت صغری به واسطه شرایط اجتماعی خاص پدید آمده، از موقعیت ویژه ای برخوردار بود كه اوضاع فرهنگی جامعه شیعی نیز تحت تاثیر این موقعیت قرار گرفت و بر اساس عناصر تعیین كننده آن، دستخوش تحولاتی شد. تحولاتی بنیادین كه اساس فعالیتهای علمی گسترده ای را پی ریزی كرد و در كمتر از یك قرن به اوج شكوفایی خود رسید…
دوشنبه, 22 تیر 1394 ساعت 08:00
 چكیده : در این مقاله با اشاره به پیدایش فرقه ها و خواستگاه آنها، پدیده ی غلّو به ترتیب زمانی هر یك از چهارده معصوم (علیهم السلام) بررسی خواهد شد. نخست بحث درباره این مسئله را از زمان حیات پیامبر گرامی اسلام و برخورد آن با این پدیده آغاز می كنیم؛ سپس مسئله ی غلو در زمان امام علی (علیه السلام) را با اشاره به غالیانی چون عبداللّه بن سبأ و برخی دیگر كه قائل به الوهیت آن حضرت بودند، مورد بررسی قرار داده و با گذر از دوره ی امام حسن، امام حسین و امام سجاد (علیه السلام) به…
یکشنبه, 17 خرداد 1394 ساعت 09:00
چکیده :   یکی از مسائلی که بعد از رحلت پیامبر بزرگ اسلام محل بحث و نزاع مسلمانان واقع شد مسئله جانشینی رسول گرامی اسلام بود، از آنجائی که محمدبن عبدالله صلی الله علیه و اله  رسول خدا و خاتم النبیین است آیا ضروری است باز جانشینی برای رهبری مردم داشته باشد یا آن گونه که خوارج بعدها مطرح کردند کتاب خدا کافی است و کسی حق امارت و حکومت بر مردم را ندارد؟ نگارنده در این مقاله بعد از بحثی کوتاه در معناشناسی واژه‌ی «امام» به اثبات اصل ضرورت وجود امام از نگاه متکلمان فرقه‌های اسلامی بویژه متکلمان امامیه و…
شنبه, 08 آذر 1393 ساعت 12:00
خطبه فدکیه دارای مضامینی بلند در معارف اسلامی است و مشتمل بر مباحثی هم چون معرفه الله، شناخت مبدأ و معاد، مقامات و خدمات بر جسته پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله، فلسفه احکام اسلامی، تبیین جایگاه ولایت علی علیه‌السلام و خدمات برجسته ایشان می‌باشد. هر خواننده منصفی با مطالعه آن اعتراف می‌کند که این کلمات نمی‌تواند جز از مشکات وحی یا کسی که در خانه وحی پرورش یافته، صادر شده باشد. علاوه بر این، فصاحت و بلاغت عجیبی که همچون امواج دریا بر سراسر این خطبه حاکم و جاری است، انسان را بی اختیار به یاد خطبه‌های آتشین،…
یکشنبه, 18 آبان 1393 ساعت 10:00
چکیده : واژة «ولی» و مشتقّات آن را در دو بخش مفهوم قرآنی و مصادیق می‌توان بررسی کرد. این مادّه، در قرآن در معانی گوناگونی به کار برده شده که تعداد آنها به شانزده مفهوم می‌رسد؛ از این رو، تعیین معنای هر مورد، به قرائنی مانند شأن نزول، وحدت سیاق و... نیازمند است. مصادیق «ولی» و مشتقّات آن نیز با توجّه به قرائن قرآنی و روایی، به دو قسم «ولایتهای مقبول» و «ولایتهای مطرود» تقسیم می‌شود که برای هر یک، دوازده مصداق قرآنی را می‌توان برشمرد.   دانلود مقاله   منبع: فصلنامه تخصصی دانشگاه علوم اسلامی رضوی - شماره 17
چهارشنبه, 07 آبان 1393 ساعت 11:00
چكیده : زندگی آدمی بر اساس اعتقاداتش، رنگ و بوی خاصی می گیرد و بسیاری ازتمایزهای میان انسانها به عقاید آنان برمی گردد. در میان مسلمانان نیز بر اساس همین اعتقادات و تقسیم آنها، گروههای مختلفی ایجاد شده است . از این میان به دو گروه اصلی شیعه و سنی می توان اشاره كرد كه از همان روزگاران نخست اسلام حیات خود را آغاز كرده اند. علی رغم اشتراكات فراوانی كه دارند و همه یكتاپرستند و پیامبر واحد دارند و به یك قبله نماز می خوانند و كتاب آنان یكی است و همین مایه اتحاد و بقای آنان تا امروزگردیده…
پنج شنبه, 01 آبان 1393 ساعت 12:00
اشاره: درتاریخ 23 ساله بعثت پیامبر اکرم و نبی معظّم،روزهای بسیار مهم و سرنوشت سازی وجود دارد که هریک از رخدادهای آن به تنهایی برای اثبات حقانیت اسلام، نزد دوست و دشمن کافی است. یکی از این رویدادهای مهم و ممتاز«روز مباهله»(1) است که در آن توحید، نبوّت و امامت در کامل ترین چهره ها جلوه کرده و حقیقت ناب و نورانی خود را نشان داد.دراین واقعه عظیم و رویداد سترگ،مسلمانان به حقایقی پنهان از دین خود دست یافتند و فهمیدند که نام نورانی پیامبرخاتم (صلی الله علیه و آله) و خاندان عزیز او در کتاب های آسمانی پیامبران پیشین…
شنبه, 26 مهر 1393 ساعت 10:40
چکیده : واقعه مهم غدیرخم، از طریق روایات شیعه و سنی، به طور متواتر نقل شده است و در اصل وقوع آن هیچ تردیدی نیست . پس باید به این پرسش پاسخ داد که چه عواملی سبب شد تا پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، مردم، بخصوص انصار، بدون توجه به واقعه غدیر خم، در سقیفه اجتماع کردند و اقدام به تعیین جانشین برای پیامبر صلی الله علیه و آله نمودند؟ این مقاله، با استناد به متون معتبرتاریخی و با ریشه یابی وقایع، از هنگام بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله تا واقعه غدیرخم، و…
پنج شنبه, 24 مهر 1393 ساعت 10:43