اشاره: آن‌چه در این نوشتار بدان پرداخته شده، موشكافی و بررسی سطوح، أبعاد و گستره عدالت در حكومت حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) می‌باشد. سطوح عدالت، فردی، اجتماعی و تاریخی دانسته شده، امّا از آنجا كه تمام مكاتب لاف برقراری عدالت اجتماعی را می‌زنند به ابعاد عدالت اجتماعی پرداخته شده و تفاوت آن در دو جامعه مهدوی (اوج جامعه توحیدی انبیاء) و جامعه ابلیسی روشن شده است. در جامعه مهدوی بر خلاف جامعه شهوت و لذّت ابلیسی كه رفاه و لاف عدالت اقتصادی بُعد اصلی است، عدالت سیاسی و عدالت فرهنگی در قلّه اهمیت می‌باشد. برای روشن شدن ابعاد…
سه شنبه, 15 فروردين 1396 ساعت 09:00
در این نوشتار قصد داریم با ذکر چند نکته به کمک آیات و روایات مفهوم «اولواالامر» را بیان کنیم، به‌راستی این اولواالامر، چه کسانی هستند، که خدا در قرآن بدون قید و شرط، دستور به اطاعت از آنان می‌دهد. «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ في‏ شَيْ‏ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلاً.[نساء/59] اى كسانى‌كه ايمان آورده‏‌ايد! اطاعت كنيد خدا را! و اطاعت كنيد پيامبر خدا و اولو الأمر [اوصياى پيامبر] را! و هرگاه در چيزى نزاع داشتيد، آن را…
سه شنبه, 08 فروردين 1396 ساعت 06:04
اشاره: عدالت از جایگاه و پایگاه رفیعی در طول تاریخ برخوردار بوده و متفكران برای تحقق و عینیت بخشیدن آن در جامعه، تئوری پردازی كردهاند. این كه چرا تاكنون به رغم میل بشری، عدالت در جامعه تحقق نیافته و حضرت مهدی چگونه جامعه و مدینه انسان را با عدالت هم آغوش میكند، پرسش كلیدی این نوشتار است كه ضمن توضیح موانع تحقق، به راهكارهای اجرای عدالت پرداخته است كه در این میان پاسخگویی مدیران و تحقق عدالت سیاسی و اعتدال حاكمیت از آن جداست. مقدمه : عدالت صدای بلند فطرت انسان است كه در گستره زمین و در طول تاریخ، با…
دوشنبه, 07 فروردين 1396 ساعت 09:00
اشاره: این نوشتار آثار و ره آوردهای اعتقاد به عدالت را از ابعاد فردی و اجتماعی بررسی می كند و در هر كدام از این ابعاد نیز هم بعد معنوی و هم ظاهری مورد توجه قرار گرفته است. برخی از ره آوردهای مورد بحث در این مقوله عبارتند از: 1ـ امید 2ـ شناخت امام 3ـ تبری از حكومت های جور 4ـ ایجاد انقلاب ها و نهضت ها 5ـ ایجاد عدالت نسبی در جامعه 6 ـ تابیدن الطاف الهی بر جامعه و... باور به عدالت گستری منجی مصلحی كه عدل و قسط را در عرصه های اقتصادی[1]، قضایی[2] و... در سراسر…
یکشنبه, 06 فروردين 1396 ساعت 09:00
اشاره: گویاترین و جامع‏ترین تعریف عدالت كه پارسی آن دادگری است، فرموده حضرت علی(علیه اسلام) است: ((‏العدل یضع الامور مواضعها)). عدالت فطری است و دو نشانه بر فطری بودن آن ذكر شده است: 1ـ عشق به صلح و عدالت 2ـ انتظار عمومی برای رهاننده‏ای بزرگ عدالت گستری از اصول مهم برنامه رهبران الهی است. از این رو در تورات نیز آمده است: ((‏روح خداوندی بر من استوار است؛ زیرا خداوند مرا مسح كرده است و به من رسالت داده است بینوایان را بشارت دهم كه به بند افتادگان را اعلام رهایی و نابینایان را آزاد كنم و خوش سالی خداوند…
شنبه, 05 فروردين 1396 ساعت 09:00
اشاره: نوشتار حاضر به مقایسه میان گفتمان "مهدویت" و نظریه "برخورد تمدن ها"ی هانتینگتون مبادرت کرده است. ابتدا نظریه جنگ تمدن ها مختصراً بازگو و نقد کلی می شود، سپس به تفصیل، محتوای آن با نظریه شیعی ـ اسلامی مهدویت مقایسه می گردد. دین ایدئولوژیک اسلام با ایدئولوژی مهدویت، حساسیت غرب را موجب شده است. بخشی از مقاله به این موضوع اختصاص دارد و در ادامه این مسئله، تجدید حیات دین در عصر کنونی هم به بحث کشیده شده است. فراز دیگر، سنجش گفتمان مهدویت با اصلاح دینی غرب، با هدف نشان دادن تفاوت اساسی میان آن دو است. در…
پنج شنبه, 03 فروردين 1396 ساعت 09:00
اشاره: مهدویت آموزه‌ای فراگیر بوده و تمامی ابعاد زندگی انسان را در بر می‌گیرد. یکی از حوزه‌های مطالعاتی آن مباحث سیاسی است این نوشتار در صدد است با مفهوم شناسی سیاست و مباحث سیاسی مهدویت، به طبقه‌بندی و شناسایی مسائل آن بپردازد با توجه به گسترش مطالعات مهدویت و شکل گیری گرایشهای مطالعاتی ـ پژوهشی مختلف در این حوزه ضرورت دارد محققان علاقه‌مند به گرایش مطالعات سیاسی مهدویت طبقه‌بندی مباحث سیاسی مهدویت آشنا شده و با بصیرت بیشتری وارد آن شوند. برای این منظور در هر کدام از این طبقه‌بندی‌ها سعی شده است برخی از مهمترین مسائل مربوطه شناسایی و…
چهارشنبه, 02 فروردين 1396 ساعت 09:00
اشاره: این مقاله با تبیین مفهوم و برداشتهای مختلف از پدیده روزافزون جهانی شدن یا جهانی سازی به مقایسه دو آموزه "جهانی سازی مهدوی" با "جهانی سازی غربی" پرداخته و با تشریح ویژگی و شاخصه‌ها، و تبعات هر یک، ـ بویژه در آموزه دولت جهانی مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ـ برتری الگوی آرمانی جهانی‌سازی مهدوی برای نجات بشریت و حیات هستی را به شیوه مستدل و طی سه گفتار نمایان می‌سازد و آموزه جهانی‌سازی غربی یا آمریکایی را به دلیل ماهیت مادی، یک طرفه، سلطه‌گرانه، استکباری و امپریالیستی، مردود می‌شمارد و آن را نفی می‌کند. مقدمه جهانی شدن یا…
سه شنبه, 01 فروردين 1396 ساعت 09:00
پنجم جمادى الاولى روز ولادت باسعادت بانوى قهرمان کربلا، پرچم دار نهضت پس از شهادت حسین علیه السلام، حضرت زینب کبرى سلام الله علیها است. این روز را روز پرستار مى نامند و علت نام گذارى این روز به نام (روز پرستار) این است که حضرت زینب پرستارى امام زمانش حضرت زین العابدین علیه السلام و دیگر بیماران و مصیبت زدگان اهل بیت را برعهده داشت، و ضمن این که رسالت مهم نگهدارى و تبلیغ از نهضت حسینى را به خوبى انجام داد، از پرستارى بیمار کربلا نیز با تحمل آن همه سختى ها و ناملایمات، آنى فروگذار نبود و…
دوشنبه, 30 اسفند 1395 ساعت 09:00
چكیده یكی از عارفان معروف جهان اسلام، «محی‌الدین ابن عربی» است. وی با این‌كه به مذهب تسنن شهرت دارد، بسیاری از اعتقادات او مانند عقاید مذهب تشیع است؛ از جمله آن عقاید، عقیده به حضرت مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف و نحوه ظهور او می‌باشد. مطالعه برخی آثار او به ویژه باب مبسوط 366 فتوحات مكیه كه در این زمینه نگارش یافته است، نظریه مقاله حاضر را بیان می‌كند. ابن عربی درباره حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌گوید: «او از نسل پیامبر‌ صل الله علیه و آله و سلم و از فرزندان فاطمه علیها السلام و…
یکشنبه, 29 اسفند 1395 ساعت 09:00
چكیده در این زیارت با زمینه‌های توصیف شده از تولا و تبرا، سلام و لعن، سِلم و حُرب، و درخواست ثبات و پایداری در احقاق حق، ابراز نفرت و انزجار از پایه گذاران ستم و مباشران قتل امام حسین( و پیروان آنان در طول تاریخ، می‌توان مهدیِ یاوران تمام عیار و آگاه و در حال آماده باش. در این مقاله كوتاه پیوندها و زیارت عاشورا و آموزه مهدویت بررسی می‌شود، لذا باید به سه مطلب كلیدی توجه شود: الف) عاشورای حسینی؛ ب) زیارت عاشورا؛ ج) جایگاه آموزه مهدویت در متن زیارت عاشورا. الف) ویژگی‌های ‌عاشورای حسینی نماد تمام‌عیار اسلام ناب…
شنبه, 28 اسفند 1395 ساعت 09:00
چكیده یكی از قوی‌ترین اسلام شناسان غربی كه درباره تفكر شیعه و موقعیت مهدویت در نظام فكری شیعه پژوهش نموده،‌هانری كربن است. وی بر خلاف بسیاری از دین‌ژوهان غربی كه با شیوه تاریخی‌گری به اسلام و مسئله مهدویت نگریسته‌اند، با روش پدیدارشناسانه به بررسی مؤلفه‌ها و عناصر بنیادین شیعه و حكمت معنوی می‌پردازد. وی معتقد است كه یكی از اصلی‌ترین و محوری‌ترین عناصر حكمت معنوی فكر شیعه، اعتقاد به مسئله امامت است كه تجلّی آن در عصر ما، مهدویت می‌باشد. از این‌رو، نكات قابل تأمّلی را درباره مهدویت مطرح می‌سازد. وی چندین مقاله مستقل درباره ولایت و امامت امام مهدی…
پنج شنبه, 19 اسفند 1395 ساعت 09:00
اشاره: دكترین مهدویت، آموزه و اعتقادی دینی بر محور فرهنگ مهدوی است كه در دو عصر غیبت و ظهور توانایی و قابلیت نظریه پردازی و ارائه راه حل های راهبردی در حوزه های متفاوت انسانی و اجتماعی را داراست، به گونه ای كه می توان بر اساس این دكترین در عرصه فردی و اجتماعی نظریه پردازی نمود. تفسیر مهدوی از دین مدخل و منظریست كه از تمامی دیگر مولفه ها و آموزه های دینی تفسیری ژرف و عمیق ارائه می دهد و علاوه بر آن كه خود مولفه ای از مولفه های دینی است و در كنار دیگر آموزه ها…
چهارشنبه, 18 اسفند 1395 ساعت 09:00
چكیده : در عصر غیبت كه دوره پنهان زیستی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف است، معتقدان به مهدویت برای زمینه سازی و نیل به جامعه موعود جهانی، دارای رسالت‌ها و مسئولیت‌های خطیری هستند كه با پای بندی و اجرای آنها می‌توانند زمینه‌ساز ظهور آن حضرت باشند. در این میان، نقش زنان كه پنجاه درصد جمعیت بشر را به خود اختصاص داده‌اند، نقشی مهم و تأثیرگذار است، زیرا زنان منتظر، علاوه بر این كه نسبت به خویشتن مسئولیت دارند و باید خود را جزء منتظران واقعی قرار دهند، هم چنین باید به دیگرسازی، یعنی تربیت و تعالی نسل منتظر نیز…
سه شنبه, 10 اسفند 1395 ساعت 09:00
چکیده گردآوری روایات رسیده از طریق اهل سنّت، برای تثبیت و تبیین فضایل‌ و مناقب‌ اهل‌ بیت(علیهم السلام) همواره مدّ نظر عالمان و محدّثان شیعی بوده است. آثاری همچون «مناقب» ابن شهر آشوب‌ (م558ق) و نیز «أهل البیت فی الکتاب و السنّة» (اولین کتاب از «موسوعة میزان الحکمة‌«) در این راستا تألیف‌ شده‌ اند. محقق و کتاب شناس بزرگ معاصر، مرحوم سید عبدالعزیز طباطبایی، در تداوم این رشته، اقدام به برنامه ریزی برای جمع آوری همه احادیث فضایل، مناقب، مثالب و اکاذیب در تمام کتاب های‌ حدیثی اهل سنّت کرد؛ ولی افسوس که در آستانه گردآوری آنها به دیار باقی…
یکشنبه, 08 اسفند 1395 ساعت 09:33
چكیده : آدمی همواره چشم به راه است و چیزی را می‌جوید كه بالفعل نزد او حاضر نیست. البته مطلوب او همیشه یكسان نیست و بسته به وضع روحی و معنوی و زمینه‌های اعتقادی او متفاوت می‌شود. این، حكایت از بُعد نامتناهی او دارد. بشر بی‌آینده، مأیوس و سرخورده، گویی خود را از موهبت عالمی بهتر و روشن‌تر محروم می‌سازد و عملاً از استعداد و امكانات آتی به دور می‌ماند. شاید نتوان در میان ادیان و آیین‌های موجودـ اعم از آسمانی و غیر آن‌ ـ نمونه‌ای را یافت كه از امید به آینده و تحولات آن تهی باشد و مستقیم…
یکشنبه, 08 اسفند 1395 ساعت 09:00
چکیده هدف اصلی این مقاله، تلاش برای ظرفیت سنجی دو رویکرد مکتب واره و دکترینال در مهدویت پژوهی است. گسترش تعجیل آمیز استفاده از اصطلاحات جدیدی چون گفتمان و دکترین در معارف مهدوی، بدون توجه به پیشینه و استلزامات معرفتی و نظری آن ها، سبب شده است در شناساندن و عرضه معارف مهدوی، کژتابیهایی صورت پذیرد. معارف مهدوی از معارف شریف وا مقدس دینی ـ اسلامی است که اقتضا میکند از منظر روشی و معرفتی نیز در آن ها تأمل و احتیاط لازم صورت پذیرد. به نظر می رسد اصطلاح دکترین، به رغم کاربرد خاصش در مطالعات دین پژوهی غربی،…
جمعه, 06 اسفند 1395 ساعت 09:00
انسان بر اساس فطرتی که خداوند متعال در او قرار داده، همیشه به دنبال تکامل و پیشرفت به سوی کمالات است. نیازمند بودنِ انسان به یک پیشوای الهی، همیشه و در همه دوران‌ها دیده شده، چرا که انسان برای طی کردن مسیر زندگی و فائق آمدن بر ناهمواریهای آن، احتیاج دارد به کسی که او را از خصوصیات این مسیر آگاه سازد تا بتواند با استفاده از شناخت درست، از مصالح و مفاسدی که در پیش راه دارد، برای طی کردن این مسیر با مشکلی برخورد نکند و به کمال لائق خود دست یابد و این تکامل بشری، جز از…
چهارشنبه, 04 اسفند 1395 ساعت 11:44
چكیده سیر اندیشه مهدویّت در بین متفكران معاصر، از بهترین راهها برای ارزیابی گستره و ابعاد این عقیده اساسی اسلام است. علامه طباطبایی; نویسنده تألیف گرانقدر المیزان، بدون شك از صاحبان سبك و كرسی اندیشه در عصر حاضر بوده‌اند. مقاله حاضر به بررسی این اندیشه در تفسیرالمیزان پرداخته است. ابتدا روشهای مختلف را در این عرصه شناسایی، و سپس جایگاه نظام امامت را در آن تفسیر تبیین كرده و به سنجش ارتباط مهدویّت با نظام هدایت و امامت پرداخته است. بشارت ادیان به منجی و فرهنگ انتظار و بحث ظهور و ارتباط آن با رجعت و قیامت از دیگر مباحثی…
چهارشنبه, 04 اسفند 1395 ساعت 09:00
اشاره در ادامه شرح حال خاندان ابوعبدالله نعمانی، معرفی نوه دختری وی، وزیر مغربی را پی می‌گیریم. در این قسمت، پس از بیان ارتباط سید مرتضی با وزیر، درباره تاریخ تألیف كتاب المقنع فی الغیبه (از منابع اصلی مبحث غیبت) سخن گفته، پاره‌ای اطلاعات پراكنده را درباره وزیر می‌آوریم. سپس اندیشه‌های تفسیری وی را به تفصیل نقل كرده، در سایه آن‌ها به بازكاوی روش تفسیری وی می‌پردازیم. پس از آن، درباره فرزند وی، ابویحیی عبدالحمید بن الحسین و اشعار وی سخن گفته، با یادی از وابستگان وزیر، بحث خاندان ابوعبدالله نعمانی را به پایان می‌رسانیم. وزیر مغربی و سید مرتضی…
دوشنبه, 02 اسفند 1395 ساعت 09:00

archive