مقدمه : یکی از مهمترین فرائض مسلمانان ،فریضه حج است که بر هر فرد مستطیعی لازم است یک بار حج تمتع را به جا آورد .خداوند متعال در سوره آل عمران آیه 97 می فرماید :"ولله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلا"یعنی (وظیفه ای ) برمردم برای خداست که حج و قصدبیت رابنمایند (البته ) هر که توانایی دارد که به سوی آن (بیت الله ) راهی بیابد .همچنین در همین آیه، نتیجه ورود به بیت رادست یافتن به امنیت؛ ذکر می فرماید که :"فمن دخله کان آمنا "یعنی هر کس که داخل بیت شود در امان خواهد…
شنبه, 07 ارديبهشت 1392 ساعت 11:46
ماجرای حكمیت با خاتمه جنگ صفین، به پیدایش فرقه خوارج در جهان اسلام منجر گردید. از آنجا كه بروز حوادث و رخدادها معلول علت‌های متعددی می‌باشند كه در بستر مناسبات اجتماعی جامعه شكل گرفته و زمینه رشد می‌یابند، پدیده خروج نیز از این شرایط مبرّاء نبود. شناخت زمینه‌های بروز این پدیده می‌تواند نگرش سطحی كنونی به گروهی كه در برابر علی(علیه السلام) شعار «لاحكم الا لله» سر دادند را تغییر دهد. در این مقاله، این حركت حركتی فی البداهه تلقی نشده، بلكه جریان سازمان‌ یافته‌ای دانسته شده كه نزدیك به چهار دهه مترصد چنین موقعیتی بوده است؛ از این رو…
شنبه, 31 فروردين 1392 ساعت 10:18
طلوع خورشید از درون کعبه آسمان جلال و شکوه خاصی داشت. در پهن دشت وسیعش افق و کرانه ای به چشم نمی خورد و سکوت اسرارآمیزی بر همه جا دامن گسترده بود. نسیم ملایمی که از قلّه حِرا بر می خاست، اندام خود را بر چهره سخت و شکننده ابوقبیس می سایید و با رقصِ دل انگیزی به دامنه کوه می غلطید و گونه های آفتاب زده «کعبه» را نوازش می داد. خانه خدا با جبروت و عظمت خود، درخشش وصف ناپذیری به این سرزمین خشک و سوزان بخشیده بود و همگان در برابر شکوه و عظمت بی نظیرش سر…
چهارشنبه, 04 ارديبهشت 1392 ساعت 06:05
او در يکي از شب ها خواب ديد که بر روي زمين حاصل خيزي نشسته و از دوستان و ياران خود دوري گزيده است و در اين حال ، مرواريدي در دست دارد که پيوسته آن را زير و رو مي کند... نسب و حسب امّ البنين امّ البنين ؛ ( فاطمه ) ، دختر حزام بن خالد بن ربيعه ( برادر شاعر معروف دورانِ قبل از اسلام ـ عصر جاهليت ـ صاحب يکي از محلّقات سبعه ) ، فرزند عامر بن کلاب بن ربيعة بن عامر بن صعصعه کلابي .  مادرش ؛ شمامه ، دختر سهيل بن عامر بن…
سه شنبه, 03 ارديبهشت 1392 ساعت 12:07
از تبار دلیرمردان  بانوى وارسته، حضرت ام البنین، فاطمه، دختر حزام، فرزند خالد بن ربیعة بن كلاب است. مادر آن گرامى، لیلا و یا شمامه از خانواده سهل بن عامر بن مالك بن جعفر بن كلاب است كه همه پدرانش، از مردان شجاع و نامدار عرب در منطقه حجازند. همچنین جناب ام البنین با چند واسطه به عبد مناف، جد اعلاى رسول گرامى اسلام صلى الله علیه وآله، نسب مى رساند. [1] ابو الفرج اصفهانى نیز در مقاتل الطالبین از ایشان یاد كرده است. [2] به گواهى تاریخ؛ پدران و داییهاى ام البنین علیهاالسلام در دوران قبل از اسلام در ردیف دلیران…
سه شنبه, 03 ارديبهشت 1392 ساعت 11:22
چکیده «شیخیه» نام فرقه‌ای است که در طی دو قرن اخیر از شیعة امامیه جدا شده است. آنها طرفداران شیخ احمد احسایی‌اند. طرفداران شیخیه، در عین حالی که همواره کوشیده‌اند خود را شیعة امامی معرفی کنند، عقایدی دارند که مشکل بتوان آنها را با عقاید شیعة امامی یکی دانست. مقالة حاضر تلاشی است برای شناخت و بررسی شیخیه و بزرگان آن و معتقدات ایشان، و اینکه چه تفاوت‌هایی بین شیخیه با غیرشیخیه وجود دارد. در نهایت، با بررسی و تطبیق اعتقاداتی که به ایشان نسبت داده شده، با عنایت به مکتب اهل بیت، به نقد و بررسی آنها پرداخته شده…
یکشنبه, 01 ارديبهشت 1392 ساعت 20:59
مقاله حاضر كه ترجمه فصل اول از كتاب «المورخون العرب و الفتنه الكبرى» مى باشد به بحث و بررسى بحرانى مى پردازد كه در پايان خلافت عثمان, امت اسلامى را فرا گرفت. قسمت اول مقاله به شرح حال, مستندات روايى, راويان و تحليل مواضع فكرى دو تن از تاريخ نگاران قرن دوم و سوم قمرى به نام هاى بلاذرى و يعقوبى اختصاص داشت كه در شماره قبل به چاپ رسيد. اينك قسمت دوم مقاله به موضوع فوق از ديدگاه دو تن ديگر از مورخان اسلامى يعنى صاحب (الامامه و السياسه) و طبرى مى پردازد. صاحب (الامامه و السياسه) مولف اين…
یکشنبه, 01 ارديبهشت 1392 ساعت 18:34
  چکیده رجعت، یکی از مسائل مورد اختلاف میان مذاهب اسلامی است. از منظر شیعه رجعت از عقاید مسلم به شمار می آید و مورد تأیید اهلبیت(علیه السلام) نیز قرار گرفته است. بر این اساس، گروهی از مؤمنان راستین و عده ای از کافران بدسرشت، هنگام ظهور حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرحه) به این دنیا بازگردانده می شوند تا مؤمنان به ثواب یاری آن حضرت در تشکیل حکوت عدل و قسط جهانی نائل آمده، از درک و تماشای عظمت و شوکت دولت کریمه اسلام، لذت ببرند و کافران به سزای پاره ای از اعمال ننگینشان برسند. اهل سنت به سبب…
جمعه, 30 فروردين 1392 ساعت 19:15
 چنان كه در تاریخ می‏خوانیم پس از رحلت رسول گرامی اسلام، در دوره زمامداری ابوبكر عمر و عثمان تأكید بسیاری بركشورگشایی صورت گرفت و حوزه حكومت اسلامی تا عصر عثمان گسترش چشمگیری یافت. در تحلیل و بررسی این فتوحات، تبیین اموری چند سزاوار است؛ از آن نمونه این كه: آن كشورگشایی‏ها به چه انگیزه انجام می‏گرفت؟ هدف شركت كنندگان آن چه بود؟ چرا علی علیه‏السلام در آن نبردها شركت نمی‏جست؟ پس از فتح سرزمین‏های تازه، چه تغییر و تحوّلی در آن مناطق به وجود می‏آمد و چه فعالیت‏های فرهنگی صورت می‏گرفت؟ آیا نخست اسلام و تعالیم آن به ساكنان آن…
سه شنبه, 27 فروردين 1392 ساعت 10:19
پايان خلافت عثمان با بحرانى همه جانبه روبه رو شد و به كشته شدن او و تفرقه امت اسلامى منجر گرديد. كتاب هاى تاريخى از اين بحران با نام (فتنه) ياد مى كنند كه يادآور سرگردانى امت اسلامى و مناقشات بزرگان صحابه است. چهارتن از تاريخ نگاران اسلامى: بلاذرى, يعقوبى, صاحب (الامامه و السياسه) و طبرى در طى قرن سوم و چهارم هجرى به بحث و بررسى اين بحران عظيم پرداخته و با نقل صحنه هاى تإسف بار, مواضع متفاوتى نسبت به آن اتخاذ كرده اند. با بررسى زمينه هاى اجتماعى, فرهنگى و سياسى حاكم بر تفكر اين مورخين و…
دوشنبه, 26 فروردين 1392 ساعت 10:16
تحقیق درباره شخصیت­های تأثیرگذار جهان اسلام در قرن اول هجری برای نشان دادن تصویری نسبتاً واضح و درعین حال واقعی از اوضاع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن روزگار ضروری است. مالک بن حارث نخعی، معروف به مالک اشتر، یکی از بزرگان و صاحب نفوذان شهر کوفه بود. وی در دوران خلافت عمر (پس از تأسیس کوفه در سال 17ه)، عثمان و حضرت علی(علیه السلام) در این شهر اقامت داشت، ولی نفوذ و تأثیر وی بر حوادث و وقایع جهان اسلام در همه این دوره­ها یک سان­نبود، در این مقاله سعی شده است نقش و جایگاه مالک در حوادث این…
شنبه, 17 فروردين 1392 ساعت 12:51
براساس نویدهای شفّاف تورات، قوم یهود از طلوع خورشید اسلام از افقِ مكّه آگاه بودند و می‌دانستندكه نور محمد (صلّی الله علیه وآله وسلّم ) از «جبل فاران» خواهد درخشید.(1) بشارت های تورات در باره پدیدار شدن امّتی عظیم از تبار حضرت ابراهیم، از نسل اسماعیل و اقامت‌ هاجر در «صحرای فاران»بسیار صریح بود.(2) از این رهگذر، قوم یهود پس از شناسایی نیاكان پیامبر و ناكام ماندنشان در ترور آنان، در صدد برآمدند كه در برابر پیشرفت اسلام سدّهای مستحكمی ایجاد كنند و مطمئن شوند كه نور اسلام به سرزمین قدس شریف نخواهد تابید و آن ها در تأسیس پایتخت…
شنبه, 10 فروردين 1392 ساعت 12:39
چکیده : پس از رحلت حضرت محمد(صلی الله علیه و آله)، امت اسلامی بر سر جانشینی ایشان دچار اختلاف و دودستگی شدند و هر گروهی به فکر ریاست و خلافت افتادند. در این میان، یکی از مجموعه هایی که خیال قبضه کردن خلافت را در سر می پروراند، اعضای شورای سقیفه بودند که پس از درگذشت پیامبر تشکیل شد. در این شورا، تعداد اندکی از بزرگان به اصطلاح صحابه، حضور داشتند که تمام فرموده ها و سفارش های رسول خدا(صلی الله علیه و آله) نسبت به علی(علیه السلام) را نادیده گرفتند و به فراموشی سپردند و حتی او را در…
شنبه, 10 فروردين 1392 ساعت 12:14
سخـن را به بن مایه های شکل گیری واقعه کربلا و پیامدهای این واقعه عظیم معطوف می کنم. روش بحث تحلیل تاریخی است. فرضیه اصلی بحث این است که میان فتوحات اسلامی و آن چه که در صدر اسلام بعد از رحلت پیامبر (صلی الله علیه و آله) رخ داد و واقعه ی عاشورا یک ارتباط مستقیم و ارگانیک وجود دارد. اتفاقاتی که در فتوحات مسلمین افتاد و دانشی که در فتوحات تولید شد و ارزش ها و منطقی که در فتوحات تولید و بازتولید شد، به گونه ای در واقعه کربلا متجلی شد و از منظر این بحث، یکی…
سه شنبه, 22 اسفند 1391 ساعت 14:11
چکیده : گسترش مذهب و دین، یکی از اقدامات مهم و رسالت های اصلی عالمان و متفکران دینی است که می تواند در دوره های مختلف زمانی، با فرآیند خاص خود روبه رو باشد و موانع و چالش های فراوانی در برابر آن وجود دارد. اوده از مناطق مهم و اثربخش در هند به شمار می آید که دیگر نواحی از آن تأثیر می پذیرفتند و این منطقه، جایگاه فرهنگی و مذهبی برجسته ای در هند داشته است. بنابراین، بررسی تاریخی نقش عالمان و اندیشه ورزان شیعی این منطقه، در زمینه ترویج و گسترش تشیع، از نیازهای علمی امروز است…
سه شنبه, 22 اسفند 1391 ساعت 13:53
مقدمه تاریخ بشر همواره شاهد حوادث بزرگ تلخ و شیرین بوده است؛ بی تردید هریک از آن رخدادها در پی عامل یا عواملی اتفاق افتاده است. انسانهای دور اندیش، برای جلوگیری از تکرار رخدادهای تلخ و ناگوار و برای تداوم بخشی به حوادث سودمند و گوارا، در صدد بررسی عوامل و ریشه یابی آن بر می آیند. امروزه چنین مباحثی تحت عنوان «فلسفه تاریخ» و «تحلیل تاریخ» در محافل علمی و تحقیقاتی با توجّه فراوان طرح و تبیین می شود. البته نباید غافل بود که مبتکر و طرّاح اصلی این نوع مباحث، بعد از ظهور اسلام، قرآن کریم بوده است.…
چهارشنبه, 23 اسفند 1391 ساعت 11:30
پس از غروب مهر نبوی از گستره افق اسلام، با محرومیت مسلمانان از رهنمودهای مستقیم و پیاپی وحی و بروز اختلافات سیاسی ـ اجتماعی, برداشتهای دینی نیز دستخوش اختلاف و گسستگی شد. تفسیرهای مختلف از دین وکتاب الهی شکل گرفت و تفکرات گوناگون و گاه متضاد از میان جامعه اسلامی سربرآورد. برخی دوامی نیاورد و بزودی به بوته فراموشی سپرده شد و فرقه هایی هم اگر چه توانستند مدتی به زندگی خویش ادامه دهند, ولی آنها نیز سرانجام رنگ باختند و رو به اضمحلال نهاده, از خاطره ها محو گردیدند وهم اکنون فقط در لابه لای کتابهای تاریخی باید سراغ…
یکشنبه, 20 اسفند 1391 ساعت 12:37
مقدمه‏ جستار حاضر، به تحليل منزلت و اهميت امامت، با بررسى تطبيقى بين ديدگاه‌هاى سه مشرب عمده كلامى امامیه، معتزله و اشاعره مى‏پردازد. معرفت دينى، مجموعه باورهاى پراكنده و بى‏ارتباط نيست، بلكه نظام منسجم و سامان يافته‏اى از باورها و اعتقادات دينى است؛ به گونه‏اى كه برخى از باورها، اصل و برخى ديگر، فرع است. برخى از عقايد دينى، به منزله ريشه درخت معرفت دينى است و برخى ديگر از باورهاى دينى، همچون تنه آن و باورهايى هم شاخ و برگ و يا ميوه‏هاى آن است. پرسش عمده بحث امامت، جست و جو از منزلت باور به امامت در بينش…
دوشنبه, 07 اسفند 1391 ساعت 13:28
نقش احمد بن حنبل در تعدیل مذهب اهل سنت (1)درآمداز همان قرن نخست هجری، در زمینه های اعتقادی، فقهی و تاریخی، بین مسلمانان اختلاف آرا پدید آمد. به تدریج، فرقه های مذهبی بر اساس اختلافات سیاسی، و در کنار آن اختلاف در زمینه های اعتقادی و فقهی و تاریخی، پدید آمدند و به مرور توده های مسلمان را ابتدا بر اساس تقسیم بندی شهری - مذهبی، و پس از آن، در داخل هر شهر، به تناسب اختلافات محلی مذهبی به خود جذب کردند.این اختلافات در قرن دوم کاملا شکل یافته بود، اما بیش از آن که عنوان فرقه ای داشته…
چهارشنبه, 02 اسفند 1391 ساعت 08:30
از تحلیل محتوا تعاریف مختلفی ارائه گردیده است برخی از این تعاریف، تحلیل محتوا را یه تکنیک و برخی دیگر آن را به عنوان «روش» مطرح نموده اند. در خصوص تکنیک یا روش بودن «تحلیل محتوا» باید اظهار داشت که تحلیل محتوا «روش» است. زیرا از ابتدا تا انتهای فرایند پژوهش با محقق است و هیچگاه از او جدا نمی شود البته در این روش تکنیکهای خاصی برای انجام پژوهش وجود دارد. مسأله ی دیگر که درباره این روش مطرح است، کمی یا کیفی بودن آن است. پژوهش های اولیه تحلیل محتوا عمدتاً مبتنی بر رویکرد پژوهشی کمی بوده اند…
چهارشنبه, 25 بهمن 1391 ساعت 11:23

archive