چكیده یكی از انگاره‌های مهم در پژوهش‌های روشمند و اصولی، بهره‌وری از «فرضیه» یا «فرضیات تحقیق» و قرار دادن آنها در چارچوب نظری و تئوریك است؛ یعنی، متمركز شدن در یك یا چند مؤلفه مهم و بنیادی و استخراج و استنباط دانش و نكته جدیدی از آن در یك یا چند زمینه خاص و بر اساس قواعد و قوانین شناخته شده «روش تحقیق». فرضیه یا فرضیات، ارتباطی وثیق با دغدغه و سؤال اصلی پژوهشگر دارد و راهی روشن برای هدایت و استخوان‌بندی تحقیق به شمار می‌رود. با اینكه فرضیه از اهمیت و ارجمندی بالایی برخوردار است؛ ولی به دلایل مختلف…
جمعه, 22 بهمن 1395 ساعت 09:00
چكيده: ابوالصلاح حلبى (۳۷۴ـ ۴۴۷ ه ق) محدّث، فقيه و متكلّم نامدار شيعى در قرن پنجم هجرى قمرى، بخشى از كتاب گران‏قدر خود «تقريب المعارف» را به بحث درباره‏ى امام مهدى عليه ‏السلام اختصاص داده و در آن، به يازده مبحث در باره‏ى غيبت حضرتش بر مبناى عقل و برهان پرداخته كه برخى از آن‏ها جنبه‏ى پاسخ به پرسش‏هاى مطرح‏شده دارد. از ديدگاه ابوالصلاح حلبى، عقيده‏ى استوار به امامت امام مهدى عليه ‏السلام ، پاسخگوى بسيارى از پرسش‏هاست. هم‏چنين ناامنى و نبودن ياور، دليل موجّه بر غيبت است. آيا فقدان لطف به علّت عدم ظهور، با ثبوت تكليف قابل جمع…
سه شنبه, 19 بهمن 1395 ساعت 10:30
 چكیده یكی از پرسش‌های اساسی در مورد «عصر ظهور»، امكان اصلاح اخلاقی و تغییر و تحولات روحی و معنوی در انسان‌ها و دوری آنان از معصیت، فسادگری، جنایت و بیداد است؛ یعنی آیا انسان‌ها واقعاً خوب و صالح می‌شوند؟ بر اساس روایات پاسخ این سؤال، روشن و مثبت است؛ یعنی، اصلاح كامل و همه جانبه رفتار، اخلاق، پندار و گفتار انسان‌ها به دست امام زمان علیه السلام و در پرتو دولت اخلاقی مهدوی صورت می‌گیرد. بیان چرایی و چگونگی این دگرگونی روحی و انقلاب اخلاقی، می‌تواند راهگشای بسیاری از پژوهش‌ها و رویكردهای معرفتی درباره امكان اصلاح انسان و رفع مشكلات عدیده…
دوشنبه, 18 بهمن 1395 ساعت 09:00
مقدمه آموزه های الهی گویای این است که یگانه رسالت انبیاء الهی و جانشینان آنها هدایت مردم به سوی پروردگار است . خداوند متعال به پیامبرش فرمود: «وما ارسلناک الا مبشرا ونذیرا» ; (1) «و ما تو را نفرستادیم مگر به عنوان بشارت دهنده و انذار کننده .» و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «رحم الله خلفائی، فقیل یا رسول الله من خلفائک؟ قال: الذین یحیون سنتی ویعلمونها عباد الله; (2) خدا جانشینان مرا رحمت کند . سؤال کردند: یا رسول الله! جانشینان شما کیستند؟ فرمود: کسانی که روش مرا احیا می کنند و به بندگان خدا…
یکشنبه, 17 بهمن 1395 ساعت 11:00
 چكیده : در نوشتار حاضر، برای تبیین وضعیت حقوق محیط زیست در عصر مهدوی، ابتدا به وضعیت حقوق مزبور و اهمیت و شرایط بحرانی آن در جهان امروز اشاره می‌شود. سپس برای تشریح بیشتر موضوع در حكومت جهانی موعود، به طور اجمال، ‌این مسأله در سیره معصومان علیه السلام بررسی می‌شود. نتیجه این بررسی نشان خواهد داد توجه ویژه حكومت مهدوی به موضوع محیط زیست و ارتقای تعالی بخشی به آن، ریشه در تفكر ناب اسلامی دارد. آن‌گاه به طور ویژه، مبحث حاضر در آموزه مهدوی تحقیق شده و این نتیجه به دست خواهدآمد كه در عصر ظهور، حقوق محیط…
شنبه, 16 بهمن 1395 ساعت 09:00
چكیده : مباحث آینده‌نگر ـ به ویژه مباحث مهدویت ـ در تحرك و پویایی بشر و جوامع بشری، نقش مهم و بی‌بدیلی دارند. عملی‌شدن نقش مهدویت و ایفای رسالتِ آن، میان باورمندان مهدوی به دو امر بستگی دارد: اعتقاد و باور قوی به مهدویت؛ اعتقاد به واقع‌نمابودن و شناختاری‌بودن مهدویت و گزاره‌های آن. تحقیق دو امر فوق، مهدویت را در انجام رسالت خویش كه همانا پویایی و بالندگی انسان‌ها و جوامع انسانی است، كمك می‌كند. موضوع این نوشتار امر دوّم؛ یعنی شناختاری‌بودن مهدویت است كه نخست، با مطرح‌كردن عوامل زبان دین در غرب و نفی آن از ساحت مهدویت و…
جمعه, 15 بهمن 1395 ساعت 09:00
چكیده : می‌توان دلایلی یافت كه پیروزی حضرت مهدی صاحب زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، نه با قدرت خارق‌العاده و نه با كشتار و خون‌ریزی، بلكه با شیوه‌های معمولی و طبیعی، انجام خواهد یافت. برخی از آن‌ها كه در این مقاله آمده است، عبارتند از: 1. سیر طبیعی بشری از نظر اعتقادی و باورهای دینی، از شرك به سوی توحید. 2. فراگیری شر و فساد، جنگ‌های عمومی. 3. امیدواری به آینده‌ای درخشان و ظهور دولت حق و عدالت و تأسیس حكومت فراگیر، توسط انسانی الهی. 4. ظهور دولت حق و برقراری عدالت مطلق، مورد انتظار مردم و از خواست‌های فطری انسان است. 5. بشریت،…
پنج شنبه, 14 بهمن 1395 ساعت 09:00
جستاری درباره بصائر الدرجات، پژوهشی نو در کتابی کهن- عبدالحسین طالعی اشاره گاهی در بازدید بناهای تاریخی غمی درون انســان می‌نشــیند که روزی در این بنا چه غوغاهایی بود و امروز چگونــه غبــار غربــت بــر آن نشســته اســت. آنجا اســت کــه آرزویی بر جان انســان چنــگ می‌انــدازد که کاش می‌توانستیم پشت صحنه آن همه شکوه و رفعت را از ورای حجاب زمان می‌دیدیم و این بنای تاریخی زنده با ما سخن می‌گفت. احســاس نگارنده در مواجهه با هر یک از موار یث کهن فرهنگی و دینی – به ویژه مجموعه‌هایی که واژه‌های نور را از خاندان نور برگرفته و به…
چهارشنبه, 13 بهمن 1395 ساعت 12:08
چكیده : پدیده منجی‌گرایی و فرجام‌اندیشی، باور ظهور انسانی والا در پایان هستی و در هم پیچیده‌شدن بساط ستم و پستی به شكل‌های مختلف همچون تار و پودی در اندیشه‌ها و آموزه‌های ادیان و اقوام و ملل مختلف جهان تنیده شده است. بر این اساس، زرتشتیان در انتظار سوشیانس، یهودیان در انتظار ماشیع، مسیحان در انتظار مسیح و مسلمانان چشم به راه مهدی هستند. در این بین، نگرش شیعه به پدیده منجی‌گرایی از جهات عدیده دارای ویژگی‌ها و برجستگی‌های مخصوص به خود است. یكی از امتیازات دكترین منجی‌گرایی از نگاه شیعه، اعتقاد به حضور كنونی منجی میان مردم از یك‌سو…
چهارشنبه, 13 بهمن 1395 ساعت 09:00
چکیده: در میان جوامع حدیثی شیعه، بحار الأنوار به دلیل جامعیتِ بیشترِ موضوعات، منابع و احادیث آن و حضور علمی مؤلفش، علامه محمد باقر مجلسی، اهمیت بیشتری یافته است. مطالعه بحار الأنوار و توضیحات علامه مجلسی بیان‌گر رفتار گزینشی وی در مواجهه با مصادر و احادیث است. وی به پیروی از دانشوران حدیث محورِ پیش از خود، در اعتبار سنجی احادیث به قراین متنی بیش از قراین سندی ارج می‌نهاده است.این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی بر مجلد هفتم بحار الأنوار، احادیث ناظر بر امامت، نشان می‌دهد که علامه مجلسی علاوه بر متن‌محوری، در انتخاب احادیث، بیشتر از منابع اصیل…
سه شنبه, 12 بهمن 1395 ساعت 18:00
جوامع اسلامی به ویژه هندوستان، در دوران زندگی میرحامد حسین، بیش از پیش دچار آشوب و تفرقه شده بود. استعمارگران و دشمنان اسلام، همواره برای دست یافتن به اهداف شوم و غارتگرانه خود، دوست می‌داشتند كه مسلمانان با هم اتحاد نداشته باشند و مدام با خصومت زندگی كنند. بدین خاطر گاه دانشمندانی را در میان خود مسلمانان تحریك می‌كردند تا با نوشتن و یا گفتن حرف‌هایی تفرقه‌افكن و اختلاف آفرین، صفوف آنان را بر هم زنند و محیط زندگی برادرانه را تبدیل به بلوا و آشوب و سوءظن و دشمنی سازند.   علامه سید محمد قلی پدر میرحامد حسین، سال‌ها…
سه شنبه, 12 بهمن 1395 ساعت 13:23
چكیده : آمیخته شدن مهدویت با تارو پود زندگی شیعیان و راسخ شدن اعتقاد به مهدی آخرالزمان، معلول اهتمام گسترده امامان معصوم علیهم السلام به مهدویت می‌باشد. شناخت روایات صحیح مهدویت، ما را در آشنایی با این مفهوم اساسی و محوری یاری می‌کند. «مفضل بن عمر» از راویانی است که روایات فراوانی را به ویژه در حوزه مهدویت از امام صادق علیهم السلام نقل کرده است. افزون بر اهمیتی که بر بازشناسی راویان مترتب است، شناخت مفضل بن عمر از دوجهت ضروری است: از یک سو به سبب کثرت روایات او و از جانب دیگر طعن‌هایی که بر او وارد…
سه شنبه, 12 بهمن 1395 ساعت 09:00
چكیده مسأله «انتظار ظهور» و «جهانی شدن» از موضوعاتی است كه امروزه مورد توجه اندیشمندان درحوزه مطالعات دینی- سیاسی است؛ به همین دلیل، در فرهنگ و ادبیات معاصر، از این عصر، با عنوان «عصر انتظار» و «عصر جهانی شدن» تعبیر می‌شود. بررسی رابطه انتظار ظهور منجی موعود با مسأله جهانی شدن، موضوعی است كه این مقاله به طرح و بررسی آن پرداخته است. نگارنده، ضمن تبیین ماهیت، ویژگی‌ها و آثار كاربردی اندیشه انتظار، ضرورت جهانی‌سازی نظریه مهدویت و انتظار را مطرح كرده است. سپس با اشاره به بایسته‌های جهانی‌سازی اندیشه انتظار، به بررسی مقوله جهانی شدن و تعامل و همسازی…
دوشنبه, 11 بهمن 1395 ساعت 09:00
چكیده اعتقاد به وجود دوازده امام در جایگاه جانشینان پیامبر و رهبران امت اسلامی، مسأله‌ای است كه سنگ بنای آن، توسط شخص رسول خدا صلی الله علیه و آله نهاده شده است. بدینسان مسأله یاد شده ـ دست كم از حیث نظر ـ مسأله‌ای است اسلامی نه مذهبی. نگارنده در این مقاله با تكیه بر احادیثی از كتب اهل سنت این مطلب را اثبات كرده است. مقدمه صاحبان صحاح اهل سنت در منابع خود، از رسول خدا صلی الله علیه و آله حدیثی نقل كرده‌اند كه بر اساس آن، رسول خدا صلی الله علیه و آله جانشینان خود را دوازده تن ذكر…
یکشنبه, 10 بهمن 1395 ساعت 09:00
در کتاب الإرشاد چنین آمده: چون ماجرای بیعت ابو بکر پایان گرفت و بیعت‏ کنندگان، با وی بیعت کردند، مردی نزد امیر مؤمنان، که قبر پیامبر خدا را با بیل صاف می‏ کرد، آمد و به او گفت: مردم با ابو بکر بیعت کردند و انصار، به سبب اختلاف داخلی‏شان خار شدند و آزادشدگان [ فتح مکّه [1]  به بیعت با آن مرد (ابوبکر )، مبادرت ورزیدند که مبادا [ خلافت ]به شما برسد. امام ‏علیه السلام سرِ بیل را بر زمین زد و دستش را بر آن نهاد و فرمود: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ- الم - أَحَسِبَ النَّاسُ أَن…
شنبه, 09 بهمن 1395 ساعت 08:00
مروج الذهب: چون در سقیفه، با ابو بکر بیعت شد و روز سه‏ شنبه بیعت همگانی صورت پذیرفت، علی‏ علیه السلام بیرون آمد و [ به ابوبکر] گفت: کارهایمان را تباه کردی و مشورت نکردی و حقّ ما را رعایت ننمودی.  ابوبکر گفت: «آری؛ امّا از فتنه ترسیدم...». و هیچ یک از بنی هاشم، با او بیعت نکردند، تا آن که فاطمه - که خدای از او خشنود باد - از دنیا رفت. [1] .  الکامل فی التاریخ - به نقل از زُهْری -:علی‏علیه السلام و بنی هاشم و زبیر، شش ماه پایداری نمودند و با ابو بکر بیعت نکردند،…
جمعه, 08 بهمن 1395 ساعت 10:00
از جمله مباحث فقهی و كلامی این‌كه آیا بیعت مردم با شخصی به عنوان حاكم اسلامی، و یا بیعت اهل حل و عقد و یا حتی بیعت دو یا یك نفر با شخصی، به حكومت آن شخص مشروعیت می‌بخشد یا این‌كه مشروعیت حكومت هر شخص، از آنجا كه حاكمیت و حكومت بالاصاله از برای خداست، باید از جانب خداوند ‌ با واسطه یا بدون واسطه - ثابت شود و بیعت مردم در حقیقت التزامی عملی از جانب آنان بوده و تعهدی است بر گوش دادن به سخنان حاكم و اطاعت كردن از دستوراتش و این بیعت، عهدی است كه ثمره…
پنج شنبه, 07 بهمن 1395 ساعت 11:00
چکیده: این مقاله تلخیص و بازنویسی یکی از مباحث میرحامد حسین نیشابوری لکهنوی از کتاب "استقصاء الإفحام" اوست  که در آن، احادیث بداء و طینت را در منابع اهل تسنن نشان داده است. وی با استناد به منابع تسنن، به آن گروه از دانشمندان اهل تسنن که این گروه احادیث را ویژة شیعه می‌دانند، جواب داده است. میرحامد حسین، کتاب یاد شده را در پاسخ به مطالب حیدر فیض آبادی دانشمند سنّی قرن سیزدهم نوشته است. کلیدواژه‌ها: بداء؛ طینت؛ منابع اهل تسنن؛ لکهنوی، میرحامد حسین؛ استقصاء الافحام (کتاب)؛ فیض آبادی، حیدر. مقدمه علامه مجاهد میرحامد حسین (1246– 1306) را بیشتر اهل…
دوشنبه, 04 بهمن 1395 ساعت 12:41
برخی بر این باورند، هنگامی که حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام کند، تکنولوژی، علم و پیشرفت را از بین برده و در حالی‌که بر اسب سوار است، با شمشیر قیام می‌کند، این گروه برای اثبات سخنشان، به روایاتی که در آن واژه «اسب و شمشیر» آمده است، استدلال می‌کنند.[1] و از آن  نتیجه می‌گیرند که قیام مهدوی، نوعی جنگ تن به تن است. این کوتاه‌فکران در پاسخ از این سوال که چگونه امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) با اسب و شمشیر به جنگ بمب و جنگنده می‌رود!؟ می‌گویند: حضرت با اعجاز الهی همه تکنولوژی‌ها را،…
شنبه, 02 بهمن 1395 ساعت 11:55
چكیده آن‌چه این نوشتار در پی آن است، تبیین نقش مادر در تربیت نسل ولایی با بهره گیری از آداب و دستورات وارد شده در مضامین دینی است. برای تبیین این مسئله، نویسنده به ساز و كارهای تربیت نسل مهدوی و ضرورت بهره‌گیری از این ساز و كارها پرداخته است. در این مقاله، نگارنده به هشت گام اساسی اشاره می‌كند كه مادران باید بردارند تا محصول تربیت آنان، تربیت نسلی مهدی‌باور و مهدی‌یاور باشد. این گام‌ها عمدتاً از زمان انتخاب همسر آغاز و نهایتاً تا پایان دوره نوجوانی ادامه می‌یابد. نگارنده، در این نوشتار در پی اثبات این مهم است…
جمعه, 01 بهمن 1395 ساعت 09:00

archive