چكیده : پدیده منجی‌گرایی و فرجام‌اندیشی، باور ظهور انسانی والا در پایان هستی و در هم پیچیده‌شدن بساط ستم و پستی به شكل‌های مختلف همچون تار و پودی در اندیشه‌ها و آموزه‌های ادیان و اقوام و ملل مختلف جهان تنیده شده است. بر این اساس، زرتشتیان در انتظار سوشیانس، یهودیان در انتظار ماشیع، مسیحان در انتظار مسیح و مسلمانان چشم به راه مهدی هستند. در این بین، نگرش شیعه به پدیده منجی‌گرایی از جهات عدیده دارای ویژگی‌ها و برجستگی‌های مخصوص به خود است. یكی از امتیازات دكترین منجی‌گرایی از نگاه شیعه، اعتقاد به حضور كنونی منجی میان مردم از یك‌سو…
چهارشنبه, 13 بهمن 1395 ساعت 09:00
چکیده: در میان جوامع حدیثی شیعه، بحار الأنوار به دلیل جامعیتِ بیشترِ موضوعات، منابع و احادیث آن و حضور علمی مؤلفش، علامه محمد باقر مجلسی، اهمیت بیشتری یافته است. مطالعه بحار الأنوار و توضیحات علامه مجلسی بیان‌گر رفتار گزینشی وی در مواجهه با مصادر و احادیث است. وی به پیروی از دانشوران حدیث محورِ پیش از خود، در اعتبار سنجی احادیث به قراین متنی بیش از قراین سندی ارج می‌نهاده است.این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی بر مجلد هفتم بحار الأنوار، احادیث ناظر بر امامت، نشان می‌دهد که علامه مجلسی علاوه بر متن‌محوری، در انتخاب احادیث، بیشتر از منابع اصیل…
سه شنبه, 12 بهمن 1395 ساعت 18:00
جوامع اسلامی به ویژه هندوستان، در دوران زندگی میرحامد حسین، بیش از پیش دچار آشوب و تفرقه شده بود. استعمارگران و دشمنان اسلام، همواره برای دست یافتن به اهداف شوم و غارتگرانه خود، دوست می‌داشتند كه مسلمانان با هم اتحاد نداشته باشند و مدام با خصومت زندگی كنند. بدین خاطر گاه دانشمندانی را در میان خود مسلمانان تحریك می‌كردند تا با نوشتن و یا گفتن حرف‌هایی تفرقه‌افكن و اختلاف آفرین، صفوف آنان را بر هم زنند و محیط زندگی برادرانه را تبدیل به بلوا و آشوب و سوءظن و دشمنی سازند.   علامه سید محمد قلی پدر میرحامد حسین، سال‌ها…
سه شنبه, 12 بهمن 1395 ساعت 13:23
چكیده : آمیخته شدن مهدویت با تارو پود زندگی شیعیان و راسخ شدن اعتقاد به مهدی آخرالزمان، معلول اهتمام گسترده امامان معصوم علیهم السلام به مهدویت می‌باشد. شناخت روایات صحیح مهدویت، ما را در آشنایی با این مفهوم اساسی و محوری یاری می‌کند. «مفضل بن عمر» از راویانی است که روایات فراوانی را به ویژه در حوزه مهدویت از امام صادق علیهم السلام نقل کرده است. افزون بر اهمیتی که بر بازشناسی راویان مترتب است، شناخت مفضل بن عمر از دوجهت ضروری است: از یک سو به سبب کثرت روایات او و از جانب دیگر طعن‌هایی که بر او وارد…
سه شنبه, 12 بهمن 1395 ساعت 09:00
چكیده مسأله «انتظار ظهور» و «جهانی شدن» از موضوعاتی است كه امروزه مورد توجه اندیشمندان درحوزه مطالعات دینی- سیاسی است؛ به همین دلیل، در فرهنگ و ادبیات معاصر، از این عصر، با عنوان «عصر انتظار» و «عصر جهانی شدن» تعبیر می‌شود. بررسی رابطه انتظار ظهور منجی موعود با مسأله جهانی شدن، موضوعی است كه این مقاله به طرح و بررسی آن پرداخته است. نگارنده، ضمن تبیین ماهیت، ویژگی‌ها و آثار كاربردی اندیشه انتظار، ضرورت جهانی‌سازی نظریه مهدویت و انتظار را مطرح كرده است. سپس با اشاره به بایسته‌های جهانی‌سازی اندیشه انتظار، به بررسی مقوله جهانی شدن و تعامل و همسازی…
دوشنبه, 11 بهمن 1395 ساعت 09:00
چكیده اعتقاد به وجود دوازده امام در جایگاه جانشینان پیامبر و رهبران امت اسلامی، مسأله‌ای است كه سنگ بنای آن، توسط شخص رسول خدا صلی الله علیه و آله نهاده شده است. بدینسان مسأله یاد شده ـ دست كم از حیث نظر ـ مسأله‌ای است اسلامی نه مذهبی. نگارنده در این مقاله با تكیه بر احادیثی از كتب اهل سنت این مطلب را اثبات كرده است. مقدمه صاحبان صحاح اهل سنت در منابع خود، از رسول خدا صلی الله علیه و آله حدیثی نقل كرده‌اند كه بر اساس آن، رسول خدا صلی الله علیه و آله جانشینان خود را دوازده تن ذكر…
یکشنبه, 10 بهمن 1395 ساعت 09:00
در کتاب الإرشاد چنین آمده: چون ماجرای بیعت ابو بکر پایان گرفت و بیعت‏ کنندگان، با وی بیعت کردند، مردی نزد امیر مؤمنان، که قبر پیامبر خدا را با بیل صاف می‏ کرد، آمد و به او گفت: مردم با ابو بکر بیعت کردند و انصار، به سبب اختلاف داخلی‏شان خار شدند و آزادشدگان [ فتح مکّه [1]  به بیعت با آن مرد (ابوبکر )، مبادرت ورزیدند که مبادا [ خلافت ]به شما برسد. امام ‏علیه السلام سرِ بیل را بر زمین زد و دستش را بر آن نهاد و فرمود: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ- الم - أَحَسِبَ النَّاسُ أَن…
شنبه, 09 بهمن 1395 ساعت 08:00
مروج الذهب: چون در سقیفه، با ابو بکر بیعت شد و روز سه‏ شنبه بیعت همگانی صورت پذیرفت، علی‏ علیه السلام بیرون آمد و [ به ابوبکر] گفت: کارهایمان را تباه کردی و مشورت نکردی و حقّ ما را رعایت ننمودی.  ابوبکر گفت: «آری؛ امّا از فتنه ترسیدم...». و هیچ یک از بنی هاشم، با او بیعت نکردند، تا آن که فاطمه - که خدای از او خشنود باد - از دنیا رفت. [1] .  الکامل فی التاریخ - به نقل از زُهْری -:علی‏علیه السلام و بنی هاشم و زبیر، شش ماه پایداری نمودند و با ابو بکر بیعت نکردند،…
جمعه, 08 بهمن 1395 ساعت 10:00
از جمله مباحث فقهی و كلامی این‌كه آیا بیعت مردم با شخصی به عنوان حاكم اسلامی، و یا بیعت اهل حل و عقد و یا حتی بیعت دو یا یك نفر با شخصی، به حكومت آن شخص مشروعیت می‌بخشد یا این‌كه مشروعیت حكومت هر شخص، از آنجا كه حاكمیت و حكومت بالاصاله از برای خداست، باید از جانب خداوند ‌ با واسطه یا بدون واسطه - ثابت شود و بیعت مردم در حقیقت التزامی عملی از جانب آنان بوده و تعهدی است بر گوش دادن به سخنان حاكم و اطاعت كردن از دستوراتش و این بیعت، عهدی است كه ثمره…
پنج شنبه, 07 بهمن 1395 ساعت 11:00
چکیده: این مقاله تلخیص و بازنویسی یکی از مباحث میرحامد حسین نیشابوری لکهنوی از کتاب "استقصاء الإفحام" اوست  که در آن، احادیث بداء و طینت را در منابع اهل تسنن نشان داده است. وی با استناد به منابع تسنن، به آن گروه از دانشمندان اهل تسنن که این گروه احادیث را ویژة شیعه می‌دانند، جواب داده است. میرحامد حسین، کتاب یاد شده را در پاسخ به مطالب حیدر فیض آبادی دانشمند سنّی قرن سیزدهم نوشته است. کلیدواژه‌ها: بداء؛ طینت؛ منابع اهل تسنن؛ لکهنوی، میرحامد حسین؛ استقصاء الافحام (کتاب)؛ فیض آبادی، حیدر. مقدمه علامه مجاهد میرحامد حسین (1246– 1306) را بیشتر اهل…
دوشنبه, 04 بهمن 1395 ساعت 12:41
برخی بر این باورند، هنگامی که حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام کند، تکنولوژی، علم و پیشرفت را از بین برده و در حالی‌که بر اسب سوار است، با شمشیر قیام می‌کند، این گروه برای اثبات سخنشان، به روایاتی که در آن واژه «اسب و شمشیر» آمده است، استدلال می‌کنند.[1] و از آن  نتیجه می‌گیرند که قیام مهدوی، نوعی جنگ تن به تن است. این کوتاه‌فکران در پاسخ از این سوال که چگونه امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) با اسب و شمشیر به جنگ بمب و جنگنده می‌رود!؟ می‌گویند: حضرت با اعجاز الهی همه تکنولوژی‌ها را،…
شنبه, 02 بهمن 1395 ساعت 11:55
چكیده آن‌چه این نوشتار در پی آن است، تبیین نقش مادر در تربیت نسل ولایی با بهره گیری از آداب و دستورات وارد شده در مضامین دینی است. برای تبیین این مسئله، نویسنده به ساز و كارهای تربیت نسل مهدوی و ضرورت بهره‌گیری از این ساز و كارها پرداخته است. در این مقاله، نگارنده به هشت گام اساسی اشاره می‌كند كه مادران باید بردارند تا محصول تربیت آنان، تربیت نسلی مهدی‌باور و مهدی‌یاور باشد. این گام‌ها عمدتاً از زمان انتخاب همسر آغاز و نهایتاً تا پایان دوره نوجوانی ادامه می‌یابد. نگارنده، در این نوشتار در پی اثبات این مهم است…
جمعه, 01 بهمن 1395 ساعت 09:00
از جمله مباحث فقهی و كلامی این‌كه آیا بیعت مردم با شخصی به عنوان حاكم اسلامی، و یا بیعت اهل حل و عقد و یا حتی بیعت دو یا یك نفر با شخصی، به حكومت آن شخص مشروعیت می‌بخشد یا این‌كه مشروعیت حكومت هر شخص، از آنجا كه حاكمیت و حكومت بالاصاله از برای خداست، باید از جانب خداوند ‌ با واسطه یا بدون واسطه - ثابت شود و بیعت مردم در حقیقت التزامی عملی از جانب آنان بوده و تعهدی است بر گوش دادن به سخنان حاكم و اطاعت كردن از دستوراتش و این بیعت، عهدی است كه ثمره…
چهارشنبه, 29 دی 1395 ساعت 20:00
بر حسب روایات و احادیث شریفه، وقتى حضرت صاحب‏الامر علیه‏ السّلام ظاهر مى‏شوند، نخست سیصد و سیزده نفر از خواص اصحاب آن حضرت در مكه معظمه حاضر خدمتش مى‏گردند و وقتى عده اصحاب و اجتماع‏ كنندگان به ده هزار نفر رسید از مكه خارج مى‏شوند (1) و اما غلبه آن حضرت و حكومت جهانى اسلام، ممكن است به طور اعجاز و خرق عادت انجام یابد و ممكن است با فراهم شدن اسباب و علل ظاهرى باشد و ممكن است به هر دو نوع، واقع شود، چنانكه پیشرفت و غلبه پیغمبر اكرم صلّى الله علیه و آله و قواى اسلام به…
یکشنبه, 26 دی 1395 ساعت 11:55
یاران مهدی، از صنف و نژاد ویژه ای نیستند، بلكه از گروهها و نژادهای گوناگون و از سرتاسر جهان هستند. مردمی كه به یاری امام می شتابند، «من اقالیم الارض» «من اقصی البلادند.» در این حركت عظیم، مردمان عجم، نقش پر اهمیتی در خدمتگزاری امام بر عهده دارند. [1]. حضرت در سن جوانان ظاهر می شود. یاران وی را نیز، بیشتر جوانان پر تحرك و پر نشاط تشكیل می دهند و پیران در میانشان اندك شمارند: «ان اصحاب القائم شباب لا كهل معهم الا كالكحل فی العین او كالملح فی الزاد واقل الزاد الملح.» [2]. یاران قائم، جوانانند و پیران…
جمعه, 24 دی 1395 ساعت 09:46
امام حسن بن علي (علیه السلام) از برجسته‏ترين امتيازات خانوادگي و اصالت نسب و عظمت خاندان برخوردار بود، در آغوش نبوت، و مهد عصمت و مکتب ولايت نشو و نما يافت. و از اهل بيت اهل کساء بود. روزي پيامبر گرامي (صلی الله علیه وآله) حسنين را بر دوش گرفته بود بعضي از اصحاب ايراد گرفتند، فرمود: فانهما فاضلان في الدنيا و فاضلان في الاخرة و ابوهما خير منهما، حسن و حسين برترينند، هم در دنيا و هم در آخرت.  آنگاه فرمود: اي مردم آگاه کنم شما را به بهترين مردم از نظر جد و جده، مردم گفتند کيست يا…
دوشنبه, 20 دی 1395 ساعت 09:58
در کتب اهل سنت از طریق عایشه از حضرت زهرا (سلام الله علیها) روایت صحیح السندی نقل شده که رسول خدا (صلی الله علیه و آله)، امیر مؤمنان (علیه السلام) را نخستین مسلمان معرفی می‌کند. دولابی در کتاب «الذریة الطاهرة النبویة» روایت را با این سند معتبر نقل کرده است: «حدثنا أحمد بن یحیی الأودی حدثنا أبو نعیم ضرار بن صرد التمیمی حدثنا عبدالکریم أبو یعفور عن جابر عن أبی الضحی عن مسروق عن عائشة قالت حدثتنی فاطمة قالت قال لی رسول الله صلی الله علیه وسلم زوجک أعلم الناس علما وأولهم إسلاما وأفضلهم حلما. [1] عایشه می‌گوید: فاطمه زهرا…
شنبه, 18 دی 1395 ساعت 11:02
اعتقاد به مهدی و مهدویت، از بدعت‌ها و انحراف‌ها نبوده و نیست؛ بلكه برخاسته از صد‌ها و هزاران نص و نصوص از پیامبر صلی الله علیه و آله  و صحابه و تابعان و امامان معصوم علیهم السلام است و ریشه در منابع اصیل راستین قرآن و عترت و اهل‌بیت علیهم السلام دارد و از زمان پیامبر صلی الله علیه و آله  شهرت داشته و حتی مردم، برخی از اهل‌بیت علیهم السلام را مهدی می‌پنداشتند. مقدمه : بر ما و همه پیروان راستین حق و منتظران ظهور حضرت مهدی علیه السلام و همه توده‌های محروم، لازم است كه نخست بازی‌ها و…
یکشنبه, 12 دی 1395 ساعت 09:00
چكیده : در این مقاله مفهوم عدل، به معنای شامل و جامع آن كه زیر بنا و اساس تمام تفكرات اسلامی است، تبیین شده و رابطه آن، باحق و حد آشكار می‌گردد. مفهوم عدل، در خداوند متعال و نسبت انسان و نظام خلقت با مفهوم عدل، كالبد‌شكافی شده و عدل، مقام و رتبه‌ای قابل دستیابی برای انسان تبیین می‌شود. در نهایت، جایگاه عدل جهان‌شمول مهدوی در نظام آفرینش و چگونگی آینده انسان و جهان در پرتو آن، تبیین خواهد شد. عدل چیست ؟ مبحث عدل، از اساسی‌ترین مباحثی است كه باید مورد اهتمام و دقت صاحب نظران قرار بگیرد، چراکه…
پنج شنبه, 09 دی 1395 ساعت 09:00
چکیده حقوق بشردوستانه بین‌المللی، یكی از موضوعات مهم جهان معاصر به شمار می‌‌آید. این حقوق كه پس از تصویب سران كشورهای جهان، وارد حقوق بین‌الملل شده، در واقع دستاورد تفكر بشری می‌باشد. در سطح جهانی، نهادهای مردمی ملی و بین‌المللی از آن حمایت كرده و سازمان ملل، برای تثبیت آن می‌كوشد. همایش‌های علمی زیادی در كشورها برپا می‌شود و پژوهندگان به نقد و بررسی آن می‌پردازند. آیا این حقوق، می‌تواند رنج‌های بشر را در حد قابل قبول بكاهد؟ به اعتراف محققان، هنوز چنین توفیقی حاصل نشده است. فرضیه پژوهش حاضر، اثبات این ادعا است كه آموزه مهدویت، در این راستا…
چهارشنبه, 08 دی 1395 ساعت 09:00

archive