اشاره: گویاترین و جامع‏ترین تعریف عدالت كه پارسی آن دادگری است، فرموده حضرت علی(علیه اسلام) است: ((‏العدل یضع الامور مواضعها)). عدالت فطری است و دو نشانه بر فطری بودن آن ذكر شده است: 1ـ عشق به صلح و عدالت 2ـ انتظار عمومی برای رهاننده‏ای بزرگ عدالت گستری از اصول مهم برنامه رهبران الهی است. از این رو در تورات نیز آمده است: ((‏روح خداوندی بر من استوار است؛ زیرا خداوند مرا مسح كرده است و به من رسالت داده است بینوایان را بشارت دهم كه به بند افتادگان را اعلام رهایی و نابینایان را آزاد كنم و خوش سالی خداوند…
شنبه, 05 فروردين 1396 ساعت 09:00
اشاره: نوشتار حاضر به مقایسه میان گفتمان "مهدویت" و نظریه "برخورد تمدن ها"ی هانتینگتون مبادرت کرده است. ابتدا نظریه جنگ تمدن ها مختصراً بازگو و نقد کلی می شود، سپس به تفصیل، محتوای آن با نظریه شیعی ـ اسلامی مهدویت مقایسه می گردد. دین ایدئولوژیک اسلام با ایدئولوژی مهدویت، حساسیت غرب را موجب شده است. بخشی از مقاله به این موضوع اختصاص دارد و در ادامه این مسئله، تجدید حیات دین در عصر کنونی هم به بحث کشیده شده است. فراز دیگر، سنجش گفتمان مهدویت با اصلاح دینی غرب، با هدف نشان دادن تفاوت اساسی میان آن دو است. در…
پنج شنبه, 03 فروردين 1396 ساعت 09:00
اشاره: مهدویت آموزه‌ای فراگیر بوده و تمامی ابعاد زندگی انسان را در بر می‌گیرد. یکی از حوزه‌های مطالعاتی آن مباحث سیاسی است این نوشتار در صدد است با مفهوم شناسی سیاست و مباحث سیاسی مهدویت، به طبقه‌بندی و شناسایی مسائل آن بپردازد با توجه به گسترش مطالعات مهدویت و شکل گیری گرایشهای مطالعاتی ـ پژوهشی مختلف در این حوزه ضرورت دارد محققان علاقه‌مند به گرایش مطالعات سیاسی مهدویت طبقه‌بندی مباحث سیاسی مهدویت آشنا شده و با بصیرت بیشتری وارد آن شوند. برای این منظور در هر کدام از این طبقه‌بندی‌ها سعی شده است برخی از مهمترین مسائل مربوطه شناسایی و…
چهارشنبه, 02 فروردين 1396 ساعت 09:00
اشاره: این مقاله با تبیین مفهوم و برداشتهای مختلف از پدیده روزافزون جهانی شدن یا جهانی سازی به مقایسه دو آموزه "جهانی سازی مهدوی" با "جهانی سازی غربی" پرداخته و با تشریح ویژگی و شاخصه‌ها، و تبعات هر یک، ـ بویژه در آموزه دولت جهانی مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ـ برتری الگوی آرمانی جهانی‌سازی مهدوی برای نجات بشریت و حیات هستی را به شیوه مستدل و طی سه گفتار نمایان می‌سازد و آموزه جهانی‌سازی غربی یا آمریکایی را به دلیل ماهیت مادی، یک طرفه، سلطه‌گرانه، استکباری و امپریالیستی، مردود می‌شمارد و آن را نفی می‌کند. مقدمه جهانی شدن یا…
سه شنبه, 01 فروردين 1396 ساعت 09:00
پنجم جمادى الاولى روز ولادت باسعادت بانوى قهرمان کربلا، پرچم دار نهضت پس از شهادت حسین علیه السلام، حضرت زینب کبرى سلام الله علیها است. این روز را روز پرستار مى نامند و علت نام گذارى این روز به نام (روز پرستار) این است که حضرت زینب پرستارى امام زمانش حضرت زین العابدین علیه السلام و دیگر بیماران و مصیبت زدگان اهل بیت را برعهده داشت، و ضمن این که رسالت مهم نگهدارى و تبلیغ از نهضت حسینى را به خوبى انجام داد، از پرستارى بیمار کربلا نیز با تحمل آن همه سختى ها و ناملایمات، آنى فروگذار نبود و…
دوشنبه, 30 اسفند 1395 ساعت 09:00
چكیده یكی از عارفان معروف جهان اسلام، «محی‌الدین ابن عربی» است. وی با این‌كه به مذهب تسنن شهرت دارد، بسیاری از اعتقادات او مانند عقاید مذهب تشیع است؛ از جمله آن عقاید، عقیده به حضرت مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف و نحوه ظهور او می‌باشد. مطالعه برخی آثار او به ویژه باب مبسوط 366 فتوحات مكیه كه در این زمینه نگارش یافته است، نظریه مقاله حاضر را بیان می‌كند. ابن عربی درباره حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌گوید: «او از نسل پیامبر‌ صل الله علیه و آله و سلم و از فرزندان فاطمه علیها السلام و…
یکشنبه, 29 اسفند 1395 ساعت 09:00
چكیده در این زیارت با زمینه‌های توصیف شده از تولا و تبرا، سلام و لعن، سِلم و حُرب، و درخواست ثبات و پایداری در احقاق حق، ابراز نفرت و انزجار از پایه گذاران ستم و مباشران قتل امام حسین( و پیروان آنان در طول تاریخ، می‌توان مهدیِ یاوران تمام عیار و آگاه و در حال آماده باش. در این مقاله كوتاه پیوندها و زیارت عاشورا و آموزه مهدویت بررسی می‌شود، لذا باید به سه مطلب كلیدی توجه شود: الف) عاشورای حسینی؛ ب) زیارت عاشورا؛ ج) جایگاه آموزه مهدویت در متن زیارت عاشورا. الف) ویژگی‌های ‌عاشورای حسینی نماد تمام‌عیار اسلام ناب…
شنبه, 28 اسفند 1395 ساعت 09:00
چكیده یكی از قوی‌ترین اسلام شناسان غربی كه درباره تفكر شیعه و موقعیت مهدویت در نظام فكری شیعه پژوهش نموده،‌هانری كربن است. وی بر خلاف بسیاری از دین‌ژوهان غربی كه با شیوه تاریخی‌گری به اسلام و مسئله مهدویت نگریسته‌اند، با روش پدیدارشناسانه به بررسی مؤلفه‌ها و عناصر بنیادین شیعه و حكمت معنوی می‌پردازد. وی معتقد است كه یكی از اصلی‌ترین و محوری‌ترین عناصر حكمت معنوی فكر شیعه، اعتقاد به مسئله امامت است كه تجلّی آن در عصر ما، مهدویت می‌باشد. از این‌رو، نكات قابل تأمّلی را درباره مهدویت مطرح می‌سازد. وی چندین مقاله مستقل درباره ولایت و امامت امام مهدی…
پنج شنبه, 19 اسفند 1395 ساعت 09:00
اشاره: دكترین مهدویت، آموزه و اعتقادی دینی بر محور فرهنگ مهدوی است كه در دو عصر غیبت و ظهور توانایی و قابلیت نظریه پردازی و ارائه راه حل های راهبردی در حوزه های متفاوت انسانی و اجتماعی را داراست، به گونه ای كه می توان بر اساس این دكترین در عرصه فردی و اجتماعی نظریه پردازی نمود. تفسیر مهدوی از دین مدخل و منظریست كه از تمامی دیگر مولفه ها و آموزه های دینی تفسیری ژرف و عمیق ارائه می دهد و علاوه بر آن كه خود مولفه ای از مولفه های دینی است و در كنار دیگر آموزه ها…
چهارشنبه, 18 اسفند 1395 ساعت 09:00
چكیده : در عصر غیبت كه دوره پنهان زیستی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف است، معتقدان به مهدویت برای زمینه سازی و نیل به جامعه موعود جهانی، دارای رسالت‌ها و مسئولیت‌های خطیری هستند كه با پای بندی و اجرای آنها می‌توانند زمینه‌ساز ظهور آن حضرت باشند. در این میان، نقش زنان كه پنجاه درصد جمعیت بشر را به خود اختصاص داده‌اند، نقشی مهم و تأثیرگذار است، زیرا زنان منتظر، علاوه بر این كه نسبت به خویشتن مسئولیت دارند و باید خود را جزء منتظران واقعی قرار دهند، هم چنین باید به دیگرسازی، یعنی تربیت و تعالی نسل منتظر نیز…
سه شنبه, 10 اسفند 1395 ساعت 09:00
چکیده گردآوری روایات رسیده از طریق اهل سنّت، برای تثبیت و تبیین فضایل‌ و مناقب‌ اهل‌ بیت(علیهم السلام) همواره مدّ نظر عالمان و محدّثان شیعی بوده است. آثاری همچون «مناقب» ابن شهر آشوب‌ (م558ق) و نیز «أهل البیت فی الکتاب و السنّة» (اولین کتاب از «موسوعة میزان الحکمة‌«) در این راستا تألیف‌ شده‌ اند. محقق و کتاب شناس بزرگ معاصر، مرحوم سید عبدالعزیز طباطبایی، در تداوم این رشته، اقدام به برنامه ریزی برای جمع آوری همه احادیث فضایل، مناقب، مثالب و اکاذیب در تمام کتاب های‌ حدیثی اهل سنّت کرد؛ ولی افسوس که در آستانه گردآوری آنها به دیار باقی…
یکشنبه, 08 اسفند 1395 ساعت 09:33
چكیده : آدمی همواره چشم به راه است و چیزی را می‌جوید كه بالفعل نزد او حاضر نیست. البته مطلوب او همیشه یكسان نیست و بسته به وضع روحی و معنوی و زمینه‌های اعتقادی او متفاوت می‌شود. این، حكایت از بُعد نامتناهی او دارد. بشر بی‌آینده، مأیوس و سرخورده، گویی خود را از موهبت عالمی بهتر و روشن‌تر محروم می‌سازد و عملاً از استعداد و امكانات آتی به دور می‌ماند. شاید نتوان در میان ادیان و آیین‌های موجودـ اعم از آسمانی و غیر آن‌ ـ نمونه‌ای را یافت كه از امید به آینده و تحولات آن تهی باشد و مستقیم…
یکشنبه, 08 اسفند 1395 ساعت 09:00
چکیده هدف اصلی این مقاله، تلاش برای ظرفیت سنجی دو رویکرد مکتب واره و دکترینال در مهدویت پژوهی است. گسترش تعجیل آمیز استفاده از اصطلاحات جدیدی چون گفتمان و دکترین در معارف مهدوی، بدون توجه به پیشینه و استلزامات معرفتی و نظری آن ها، سبب شده است در شناساندن و عرضه معارف مهدوی، کژتابیهایی صورت پذیرد. معارف مهدوی از معارف شریف وا مقدس دینی ـ اسلامی است که اقتضا میکند از منظر روشی و معرفتی نیز در آن ها تأمل و احتیاط لازم صورت پذیرد. به نظر می رسد اصطلاح دکترین، به رغم کاربرد خاصش در مطالعات دین پژوهی غربی،…
جمعه, 06 اسفند 1395 ساعت 09:00
انسان بر اساس فطرتی که خداوند متعال در او قرار داده، همیشه به دنبال تکامل و پیشرفت به سوی کمالات است. نیازمند بودنِ انسان به یک پیشوای الهی، همیشه و در همه دوران‌ها دیده شده، چرا که انسان برای طی کردن مسیر زندگی و فائق آمدن بر ناهمواریهای آن، احتیاج دارد به کسی که او را از خصوصیات این مسیر آگاه سازد تا بتواند با استفاده از شناخت درست، از مصالح و مفاسدی که در پیش راه دارد، برای طی کردن این مسیر با مشکلی برخورد نکند و به کمال لائق خود دست یابد و این تکامل بشری، جز از…
چهارشنبه, 04 اسفند 1395 ساعت 11:44
چكیده سیر اندیشه مهدویّت در بین متفكران معاصر، از بهترین راهها برای ارزیابی گستره و ابعاد این عقیده اساسی اسلام است. علامه طباطبایی; نویسنده تألیف گرانقدر المیزان، بدون شك از صاحبان سبك و كرسی اندیشه در عصر حاضر بوده‌اند. مقاله حاضر به بررسی این اندیشه در تفسیرالمیزان پرداخته است. ابتدا روشهای مختلف را در این عرصه شناسایی، و سپس جایگاه نظام امامت را در آن تفسیر تبیین كرده و به سنجش ارتباط مهدویّت با نظام هدایت و امامت پرداخته است. بشارت ادیان به منجی و فرهنگ انتظار و بحث ظهور و ارتباط آن با رجعت و قیامت از دیگر مباحثی…
چهارشنبه, 04 اسفند 1395 ساعت 09:00
اشاره در ادامه شرح حال خاندان ابوعبدالله نعمانی، معرفی نوه دختری وی، وزیر مغربی را پی می‌گیریم. در این قسمت، پس از بیان ارتباط سید مرتضی با وزیر، درباره تاریخ تألیف كتاب المقنع فی الغیبه (از منابع اصلی مبحث غیبت) سخن گفته، پاره‌ای اطلاعات پراكنده را درباره وزیر می‌آوریم. سپس اندیشه‌های تفسیری وی را به تفصیل نقل كرده، در سایه آن‌ها به بازكاوی روش تفسیری وی می‌پردازیم. پس از آن، درباره فرزند وی، ابویحیی عبدالحمید بن الحسین و اشعار وی سخن گفته، با یادی از وابستگان وزیر، بحث خاندان ابوعبدالله نعمانی را به پایان می‌رسانیم. وزیر مغربی و سید مرتضی…
دوشنبه, 02 اسفند 1395 ساعت 09:00
چكیده امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف آن گونه كه از قرآن و روایات نبوی و اهل بیت علیهم السلام استفاده می‌شود دارای اهداف و آرمان‌های بسیار بلندی است كه قرار است در عصر ظهور آنها را در سطح جهان پیاده نماید،آرمان هایی كه فقط با امدادهای غیبی و به توسط مردی الهی هم‌چون او قابل پیاده شدن است. ولی این به آن معنا نیست كه در عصر غیبت هیچ مرتبه از آن آرمان‌ها قابل پیاده شدن نیست، ما می‌توانیم در سطوح مختلف جامعه و در قشرهای مختلف جلوه هایی از آنها را با الگو گرفتن از حضرت مهدی…
شنبه, 30 بهمن 1395 ساعت 09:00
چكیده با نگرش عقلی، فطری و تاریخی، بشر برای پیشبرد زندگی ورسیدن به هدف‌های اجتماعی، به تشكیل جامعه نیاز دارد؛ یعنی طبق داده‌های عقلی، فطری و تاریخی، زندگی بشر بدون تشكیل جامعه، سامان نمی‌یابد. از جمله عواملی كه در ساماندهی جامعه به سوی مقصود و هدف، تأثیرگذار می‌باشد، مقوله اتحاد و همبستگی است؛ چنان‌كه در این زمینه از امیرمؤمنان، علی علیه السلام چنین نقل شده است: امت‌های پیشین مادامی كه با هم ید واحد بودند، همواره در حال پیشرفت و شكوفایی بوده و به عزت و اقتدار و خلاقیت و وراثت زمین نایل گشته، رهبر و زمامدار جهانیان بودند و…
جمعه, 29 بهمن 1395 ساعت 09:00
«عصر ظهور»، عصر زیبایی ها، نوآوری‌ها، شكوفایی‌ها و خیر و خوبی‌ها است؛ دوران معنویت‌گرایی، خردورزی و دادگری مطلق است؛ هنگامه رویش و بالندگی روحی و تكامل واقعی است؛ زمان نعمت، رحمت، بركت و پیشرفت است؛ دوران حاكمیت دین، قانون، نظم و عدل است... این تصویر كلی با جزئیات كامل آن در منابع دینی ما ارائه شده و دورنمای آینده را، روشن، منطقی و متعالی جلوه داده است. تصویر یادشده، نشانگر تغییرات و تحولات گسترده و فراگیر در تمامی عرصه‌های زندگی و حكایت‌گر نو شدن، شكوفا گشتن و به اوج رسیدن است. البته «كمال انسان»، با وجود «انسان كامل» و «به…
سه شنبه, 26 بهمن 1395 ساعت 09:00
چكیده یکی از مهم‌ترین جریانات فکری معاصر در انتقاد به مبانی مدرنیته در کنار دیگر جریان انتقادی، یعنی رویکرد پست مدرنیسم، اندیشه سنت‌گرایی است. این رویکرد، بر مبانی دینی و عرفانی مبتنی است و پیروان این گرایش فکری، به شدت به تمدن‌ها و ادیان شرقی وفادار می‌باشند. آنان، اندیشه‌های خود را در مقایسه میان سنت و مدرنیته، متفاوت از جریان بنیادگرایی، تجددگرایی، اصلاح‌گرایی دینی، معنویت فرادینی و مهدویت‌گرایی افراطی و امثال آن می‌دانند. در این مقاله، تلاش می‌شود نگرش سنت‌گرایان درباره مباحث مهدویت و نقد مدرنیته و بنیادگرایی با تکیه بر افکار یکی از وفاداران به این جریان فکری، دکتر…
یکشنبه, 24 بهمن 1395 ساعت 09:00

archive